In Rwanda vergroten vrouwen hun kleine schaamlippen. ‘Het hoort bij het schoonheidsideaal’, zegt socioloog ir. Marian Koster van de leerstoelgroep Sociologie van consumenten en huishoudens van Wageningen Universiteit. ‘Vrouwen ervaren grote labia positief, ook seksueel. Het is iets totaal anders dan vrouwenbesnijdenis.’ Koster en co-auteur Lisa Price publiceren hierover in het wetenschappelijke tijdschrift Culture, Health & Sexuality van februari.

Koster, die in Rwanda de gevolgen van genocide onderzoekt, stuitte per toeval op de praktijk dat meisjes in de puberteit met gebruikmaking van lokale medicinale planten, een paar keer per dag met hun handen hun kleine schaamlippen oprekken. ‘Dat gaat meestal door tot ze trouwen’, zegt Koster. ‘Meisjes horen van vrouwelijke familieleden of vriendinnen dat mannen grote labia mooi vinden en vrouwen met kleine labia soms verstoten. In radioprogramma’s en kranten wordt bovendien positief over het oprekken gesproken. Het is precies tegenovergesteld als in het westen, waar plastisch chirurgen vaak kleine schaamlippen verkleinen.’



De schaamlippen zijn niet zelden centimeters opgerekt, vertelden de Rwandese vrouwen waarmee Koster sprak. Zij zeiden bovendien dat de vergrote labia positief uitwerkten op hun seksuele beleving. ‘In Rwanda slaan mannen tijdens seks vaak met hun penis op de labia tot de vrouwen een ejaculerend orgasme hebben’, zegt Koster. ‘In het westen is er discussie of zo’n orgasme bestaat, maar de vrouwen in Rwanda twijfelen er niet over. Vergrote kleine schaamlippen vergemakkelijken dat orgasme, zeggen ze.’

De positieve betekenis die vrouwen toekennen aan het oprekken van de labia is in tegenspraak met de manier waarop de Wereldgezondheidsorganisatie WHO de praktijk ziet. Volgens de WHO valt labia elongation onder dezelfde noemer als vrouwenbesnijdenis. Onterecht, vindt Koster. ‘Al moet ik wel bekennen dat meisjes niet helemaal vrij zijn in hun keuze. Ze staan onder grote druk, zeker van hun leeftijdsgenootjes. In Rwanda gaan veel meisjes naar kostscholen, waar ze gemeenschappelijk douchen. Daar vallen meisjes met kleine schaamlippen direct uit de toon.’

Recente studies in Zuid-Afrika en Mozambique bevestigen Kosters conclusies. Door die studies heeft de WHO onlangs besloten labia elongation een andere plaats op de lijst van genitale verminking te geven.

Publicatie: Koster, M. and L.L. Price (2008) ‘Rwandan female genital modification: Elongation of the Labia minora and the use of local botanical species’, Culture, Health & Sexuality: An International Journal for Research, Intervention and Care, 10(2): 191-204