Woorden en getallen zijn geen abstracte kennis, maar zijn in onze hersenen nauw verbonden met motorische ervaringen. Als we het woord ‘kopje’ lezen, brengen we het in gedachten al naar onze mond, laat UMCG-onderzoeker Oliver Lindemann zien in zijn promotieonderzoek. 

Lindemann deed langs verschillende lijnen onderzoek naar embodied cognition, de gedachte dat cognitieve vaardigheden steunen op perceptuele en motorische ervaringen of ‘representaties’. Een directe aanleiding was een vergelijkend literatuuronderzoek waaruit blijkt dat bij motorische acties en sommige cognitieve taken hetzelfde hersengebied in de parietale cortex wordt geactiveerd.

In een van de onderzoeken gaf Lindemann proefpersonen de opdracht om een kopje naar hun mond te brengen als ze op een scherm een Nederlands woord zagen verschijnen. Het blijkt dat ze dit aanzienlijk sneller kunnen doen wanneer ze het woord ‘mond’ lezen dan een willekeurig woord als ‘beer’. Dit effect treedt niet op bij andere opdrachten, zoals aangeven of het kopje links of rechts op de tafel staat. Daaruit blijkt dat semantische kennis (wát is het?) en motorische kennis (wat kun je ermee doén?) elkaar overlappen.

Zijn onderzoek zorgt voor een beter begrip van hoe we kennis opbouwen en toepassen, en kan het implicaties hebben voor de behandeling van taalstoornissen. “Het zou kunnen betekenen dat we mensen met een taalstoornis anders moeten behandelen. Je zou niet alleen taaloefeningen moeten doen, maar dit moeten koppelen aan functioneel gebruik van objecten, zodat je de kennis weer activeert.”

Curriculum vitae
Oliver Lindemann (Borken Duitsland, 1971) studeerde Psychologie in Trier, Duitsland, en deed zijn promotieonderzoek aan het Neuro Imaging Center van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Lindemann is nu als onderzoeker verbonden aan het Nijmegen Institute for Cognition and Information van Radboud Universiteit Nijmegen. De titel van zijn proefschrift is ‘Action and cognitive processing: Functional links between action planning and the processing of perceptual, semantic and mathemathical information’.

Bewegen met woorden en getallen

Datum: 7 mei 2008

Tijd: 14.45 uur

Locatie / media: Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen.

Dhr. O. Lindemann: ‘Action and cognitive processing: Functional links between action planning and the processing of perceptual, semantic and mathematical information’ Promotor(es): prof. dr. H. Bekkering, prof. dr. C. Keysers