Migrainemythes ontmaskerd

In tegenstelling tot wat dokters en patiënten al bijna honderd jaar lang denken, ontstaat migrainehoofdpijn niet door verwijding van bloedvaten in het hoofd en is stress geen uitlokker van migraineaanvallen. Toekomstige migrainemedicijnen hoeven geen vaatvernauwend effect te hebben en zijn daardoor veiliger. Dat ontdekte Guus Schoonman, arts en onderzoeker van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), die vandaag promoveerde.

Geen bloedvatverwijding tijdens migraine

Schoonman mat bij 27 migrainepatiënten de doorsnede van een groot aantal bloedvaten in de hersenen en hersenvliezen vlak vóór, tijdens en na een migraineaanval. Hij gebruikte hiervoor een nieuwe, zeer gevoelige MRI-techniek. De bloedvaten waren tijdens de hoofdpijnfase niet verwijd. Dit betekent dat nieuwe medicijnen tegen migraine geen vaatvernauwend effect hoeven te hebben, in tegenstelling tot wat altijd verondersteld werd. Dat is groot nieuws voor migrainepatiënten die tevens last hebben van een vernauwing van hart- of andere bloedvaten. Bestaande migrainemedicijnen vernauwen namelijk wél bloedvaten, waardoor ze gevaarlijk kunnen zijn voor deze patiënten. Voor de ontwikkeling van nieuwe en veiligere antimigrainemiddelen kunnen onderzoekers zich nu dus beperken tot het vervolmaken van de andere, niet op bloedvaten gerichte effecten van bestaande migrainemiddelen. Deze zijn onder andere het onderdrukken van de werking van de vijfde hersenzenuw en diens verbindingen met de hersenen, en het remmen van het vrijkomen van bepaalde boodschapperstoffen (neuropeptiden).

Stress lokt geen migraine uit

Ook het door vele patiënten en dokters genoemde verband tussen stress en migraine staat op losse schroeven. Zevenentwintig patiënten werden gedurende enkele weken vervolgd totdat een migraineaanval optrad. Het optreden van stress werd bepaald met behulp van een elektronisch dagboek waarin patiënten enkele malen per dag vragen over eventuele stressvolle gebeurtenissen moesten beantwoorden. Daarnaast werden dagelijks stresshormonen en de bloeddruk gemeten. Er bleek geen verband te zijn met het optreden van de aanval, ook niet bij patiënten die vooraf hadden aangegeven dat stress bij hen migraineaanvallen uitlokt. Wel was de subjectieve beleving van stress in de periode voor de aanval bij deze groep patiënten groter. Er kon echter geen stijging van stresshormonen of bloeddruk worden aangetoond.

Achtergrond

Een op de tien Nederlanders lijdt regelmatig aan migraine. Patiënten krijgen op onvoorspelbare momenten ernstige hoofdpijn. De pijn is vaak kloppend, veelal eenzijdig en neemt toe bij beweging. Aanvallen duren tussen de één en drie dagen en gaan gepaard met misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid. Migraine kost de Nederlandse Gemeenschap jaarlijks enkele miljarden euro’s. Het LUMC doet al sinds 1977 wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken en behandeling van migraine (www.lumc.nl/hoofdpijn). Dr. Guus Schoonman (1974) promoveert op 11 september bij neuroloog prof. dr. Michel Ferrari (LUMC) op zijn proefschrift Trigger factors and mechanisms in migraine.

Bron: LUMC