Studenten geneeskunde moeten van de opleiding verwijderd kunnen worden als zij niet voldoen aan de eisen voor professioneel artsengedrag. De gezamenlijke medische faculteiten, verenigd in de landelijke Werkgroep Professioneel Gedrag, bepleiten een wetswijziging die dit zogeheten consilium abeundi mogelijk maakt.

Professioneel gedrag’ behelst omgaan met patiënten, met collega’s en met taken van de student. Iemand die daarop onvoldoende scoort, kan nu niet worden weggestuurd. Toch blijkt uit onderzoek dat juist deze studenten later een grotere kans lopen op een tuchtzaak. Ook bij het geruchtmakende schandaal in 2006 over verhoogde sterfte van hartpatiënten in het Nijmeegse Radboudziekenhuis schortte het aan professioneel gedrag, zegt hoogleraar Ron Peters van het AMC: „De dokters communiceerden niet.”

De medische opleidingen willen studenten die ongeschikt zijn voor het artsenberoep eerder gaan wegsturen. Een landelijke werkgroep gaat regels opstellen om de arts-met-twee-linkerhanden tijdig te traceren en weg te sturen. Volgens de faculteiten voorkomt dit ‘een lijdensweg voor student, faculteit en patiënten.’

Een tandarts mag geen trillende handen hebben, een dierenarts mag geen sadist zijn en een schizofreen moet geen vrouwenarts worden. Toch kostte het de medische opleidingen tot nu toe veel moeite om zulke probleemgevallen te onderscheppen.

‘Vaak bleek pas na vijf of zes jaar studie, tijdens de co-assistentschappen, dat iemand absoluut niet geschikt was voor het vak,’ vertelt de Groningse oud-hoogleraar tandheelkunde prof.drs. O. Hokwerda. Hij leidt de landelijke werkgroep die voor geneeskunde, diergeneeskunde en tandheelkunde een regeling moet opstellen voor een consilium abeundi of vertrek-advies. De tijd is nu rijp voor een betere procedure.

De opleiding geneeskunde in het AMC start dit jaar met het vak ‘professioneel gedrag’. Peters: „Dat is nodig. Niet omdat artsen slechte mensen zijn, maar we zijn vergeten waar de prioriteit ligt: bij de patiënt.”

„De introductie van het vak leidt absoluut tot verbetering van het gedrag”, vindt professor Albert Scherpbier van de Faculty of Health, Medicine & Life Sciences in Maastricht, waar ‘professioneel gedrag’ al enkele jaren wordt gegeven. „De feedback, het bespreekbaar maken en het op meerdere momenten beoordelen van het gedrag heeft impact. Maar niet altijd. Studenten die zich blijvend niet kunnen inleven in de patiënt, moeten geen dokter worden.”

Volgens oogarts en examinator ‘professioneel gedrag’ Nicole Asselbergs-Brüll van het VUmc, waar het vak ook al gegeven wordt, scoort jaarlijks een kleine 3 procent van de studenten onvoldoende. „Bij de meesten verbetert dat. Ongeveer 1 procent zou uiteindelijk verwijderd moeten worden. Het gaat daarbij niet alleen om de bejegening van de patiënt, maar ook om discipline en motivatie; te laat komen en voortdurend afwezig zijn.”

Bron: NRC