Europeanen met de laagste schoolopleiding hebben twee tot drie keer meer kans op longkanker. Roken is verantwoordelijk voor ongeveer de helft van dit verhoogde risico. Onderzoekers van het UMC Utrecht en het RIVM beschrijven dat samen met internationale collega’s in het tijdschrift Journal of the National Cancer Institute van 24 februari.

In het EPIC-onderzoek zijn bijna 400.000 Europeanen ondervraagd over hun opleiding, rookgedrag en andere leefgewoonten en daarna zo’n 8,5 jaar gevolgd. Na die periode hadden ruim 1700 mensen longkanker gekregen. Het bleek dat mannen met de laagste opleiding een 3,6 keer hogere kans op longkanker hadden dan mannen met de hoogste opleiding. Voor vrouwen met de laagste opleiding was dit risico 2,4 keer hoger. Roken was verantwoordelijk voor ongeveer de helft van dit effect, terwijl voedingsgewoonten het verschil niet verder konden verklaren. Aan het onderzoek namen ook ongeveer 40.000 Nederlanders deel.

Eerdere studies hebben laten zien dat mensen uit lagere sociale klassen een hogere kans hebben op longkanker, en dat dit deels te wijten is aan een verschil in rookgedrag. Nu berekenen onderzoekers dus hoeveel van het verschil in longkanker tussen mensen met een lage en hoge opleiding verklaard kan worden door roken. Jaarlijks overlijden in Nederland zo’n negenduizend mensen aan longkanker.

Vanuit het UMC Utrecht is klinisch epidemioloog prof. dr. Petra Peeters bij het onderzoek betrokken, dr. Bas Bueno de Mesquita van het RIVM leidde het onderzoek. De ‘sociale ongelijkheid’ in de verdeling van longkanker over de populatie betekent dat preventie en voorlichting zich met name op lager opgeleiden moet richten, vinden zij.

Volgens Bueno de Mesquita is het effect van roken waarschijnlijk wel iets meer dan de vijftig procent die nu gevonden is. “Deelnemers kunnen hun actieve rookgedrag niet goed genoeg hebben opgeschreven. Verder weten we bijvoorbeeld niet hoeveel mensen passief roken, en ook dat vergroot de kans op longkanker.”

Maar roken verklaart niet helemaal waarom longkanker meer voorkomt bij lageropgeleiden. Aangezien het voedingspatroon dit ook niet kan verklaren, suggereren de auteurs dat werkgerelateerde blootstelling aan schadelijke stoffen wellicht bijdraagt aan het verschil.

Bron: UMCU