Hoewel artsen en andere zorgverleners steeds vaker in overleg gaan met belangenbehartigingsorganisaties van cliënten en patiënten om te weten wat ervaringen van cliënten met zorgleveranciers zijn, staat de KNMG (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering van de Geneeskunst) erg sceptisch tegenover de nieuwe Wet cliëntenrechten zorg (Wcz). Eric Verkaar, directeur van Zorgbelang Gelderland, en namens Zorgbelang Nederland woordvoerder op het gebied van patiëntenrechten, zet zijn vraagtekens bij deze kritische houding van de KNMG.

Rechten en plichten
In grote lijnen komt de kritiek erop neer dat de KNMG vindt dat de nadruk in de Wcz niet te zeer moet liggen op individuele genoegdoening voor de patiënt. Genoegdoening voor de patiënt moet in balans zijn met het bevorderen van de kwaliteit van de zorg. Met andere woorden: de patiënt hoeft niet zozeer meer rechten te krijgen volgens de KNMG, als ‘de zorg’ maar verplicht wordt om zich aan bepaalde richtlijnen te houden. Ook de zorgverzekeraars hebben hierin volgens de KNMG een belangrijke taak. Zorgverzekeraars hebben ten slotte een zorgplicht ten opzichte van de patiënt. Dat houdt in dat zij hun verzekerden goede, bereikbare en tijdige zorg moeten garanderen.

Angst
‘Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de KNMG in de verdediging schiet uit angst voor een al te kritische en mondige patiënt. Want natuurlijk hebben zorgleveranciers de verplichting goede zorg te leveren en moeten zij zich daarbij aan richtlijnen houden. Maar dat sluit niet uit dat een patiënt individuele rechten moet hebben om zijn positie ten opzichte van zorgleveranciers te versterken.’, reageert Verkaar. ‘Het gaat tenslotte niet om welke richtlijnen je in het zorgproces stopt, maar welke kwaliteit patiënten als resultaat van het zorgproces ervaren.’

Ondercompensatie
En hoewel de KNMG zich enerzijds kritisch uitlaat over de vergroting van de individuele rechten van de patiënt, formuleren zij wel het uitgangspunt dat er een reële oplossing moet komen ‘voor het grote probleem van de ondercompensatie van schade die patiënten lijden ten gevolge van vermijdbaar en verwijtbaar handelen.’ Dit is een van de belangrijkste rechten die naar voren kwam tijdens en in voorbereiding op de Landelijke Dag voor de Rechten van de Patiënt die Zorgbelang op 18 april organiseerde. Een recht op compensatie waar het nieuwe wetsvoorstel helaas nog steeds niet in voorziet.

Kwetsbare patiënt
En niet alleen op dat punt zitten de KNMG en Zorgbelang op één lijn. De KNMG is bang dat de kwetsbare patiënt niet voldoende aan bod komt door de nieuwe wetgeving. Juist de patiënt die niet in staat is om te klagen en bewuste ‘zorgkeuzes’ te maken zou gehoord en ondersteund moeten worden.

Verkaar is het helemaal eens met dit uitgangspunt, hoewel hij niet ziet waar de Wcz de kwetsbare patiënt zou benadelen: Zorgbelang organisaties Bieden juist die ondersteuning bij het maken van keuzes en het omgaan met klachten wanneer er iets niet goed gaat. Wel vindt Verkaar het nodig dat de Minister (Klink) investeert in meer bekendheid en een gestandaardiseerde kwaliteit van deze ondersteuning door Zorgbelangorganisaties. Nu is het nog zo dat de ene afdeling Informatie en Klachtenopvang van een Zorgbelangorganisatie wél individuele patiënten begeleidt naar een oplossing voor een klacht, terwijl een andere afdeling hiertoe niet de middelen en daardoor capaciteiten heeft. Het zou goed zijn als dit soort verschillen in aanbod en kwaliteit rechtgetrokken kan worden en dat de Zorgbelangorganisaties met één gezicht naar buiten treden. ‘Ik denk dan bijvoorbeeld aan een televisiespotje. Het zou goed zijn het medium televisie nog meer te gebruiken. Met meer bekendheid zullen we op den duur ook minder mondige patiënten bereiken en vooral verder kunnen helpen‘.

Heeft u klachten over de gezondheidszorg of wilt u meer informatie, neem dan contact op met de afdeling Informatie en Klachtenopvang van de Zorgbelangorganisatie bij u in de regio: 0900 243 70 70 (€ 0,10 per minuut) of surf naar de website.

Bron: Zorgbelang Nederland