Verpleegkundigen ervaren grote handelingsverlegenheid in de omgang met patiënten die zichzelf verwonden. Dat blijkt uit onderzoek van de Hogeschool InHolland. Vaak leggen zij de nadruk op het stoppen van het zelfverwondend gedrag, terwijl dit niet de prioriteit is van patiënten. Deze laatsten voelen zich onbegrepen, gefrustreerd en boos. Het risico op zelfbeschadiging neemt hiermee toe.

Museum Het Dolhuys maakt actuele onderwerpen uit de psychiatrie via exposities bespreekbaar. De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ) wil daarom erkenning voor zelfbeschadiging als overlevingsmechanisme en verbetering van de hulp. Ze hebben daarom in samenwerking met  Het Dolhuys en GGZ inGeest een tentoonstelling en een training georganiseerd.

In augustus starten bij GGZ inGeest de eerste trainingen voor hulpverleners. Ervaringsdeskundigen van de LSZ leren hen hoe ze beter kunnen omgaan met mensen die zichzelf verwonden en hoe ze dit bespreekbaar kunnen maken. Want er bestaan nog veel misverstanden rond zelfverwondend gedrag.

De expositie, getiteld ‘Met mij alles goed: van litteken naar taal’, vindt plaats in Het Dolhuys, nationaal museum van de psychiatrie in Haarlem. Zes kunstenaars tonen indringende fotoreportages, beeldende kunst en theatrale installaties, waarbij zij zich hebben laten inspireren door zelfbeschadigend gedrag. Het doel is de dialoog over zelfbeschadiging te stimuleren en de heersende zwijgcultuur te doorbreken.

Het aantal mensen dat zichzelf (weleens) beschadigt ligt tussen de 1 tot 4% bij volwassenen, en tussen 4,3% tot 17,8% bij adolescenten. Uit internationaal onderzoek naar zelfbeschadiging onder jongeren blijkt dat 1 op de 23 Nederlandse jongeren in de leeftijd van 14-17 jaar zichzelf ooit heeft beschadigd of een suïcidepoging heeft gedaan. De meest gehanteerde methoden zijn snijden of krassen (51%) en het innemen van een overdosis pillen (18 %). Zelfverwonding komt in onze cultuur meer voor bij meisjes (5,9%) dan bij jongens (2,5%). Binnen de ggz-instellingen komt 90% van de hulpverleners in aanraking met mensen die zichzelf verwonden, terwijl in het directe contact tussen de hulpverleners en cliënten slechts 18% op de hoogte is van de actuele zelfbeschadiging van de cliënt.