Worden je oogbewegingen gestuurd op basis van wat je ziet (perceptie) of door de fysieke informatie die op je retina valt? In het eerste geval is er sprake van seriële informatieverwerking in de hersenen: visuele informatie wordt verwerkt tot visueel percept dat wordt gebruikt om de ogen aan te sturen. In het tweede geval is er sprake van parallelle verwerking: visuele informatie wordt verwerkt in twee subsystemen, één voor perceptie en één voor oogbewegingen.

Het onderzoek van Dagmar Wismeijer stelt deze vraag voor het waarnemen van diepte en twee typen oogbewegingen: saccades (oogbewegingen die de kijkrichting veranderen) en vergentie (oogbewegingen die een punt in focus brengen). In zijn onderzoek toont Wismeijer aan dat er verschillen zijn tussen vergentie en saccades. Vergentie is onafhankelijk van diepteperceptie en wordt bepaald door binoculaire visuele informatie: de kleine verschillen (dispariteiten) in de retinale projecties die optreden door de verschillende posities van de twee ogen. De saccaderichtingen zijn duidelijk gecorreleerd met perceptie: de verandering van kijkrichting ligt parallel aan de waargenomen dieptegradiënt.

Toch lijkt er geen sprake te zijn van seriële verwerking, maar van twee bijna identieke parallelle processen. Hoewel het dus onmogelijk is om het dieptepercept af te lezen aan iemands vergentiebewegingen, kan de saccaderichting wel verklappen wat iemand waarneemt.

29-10-2009, 10:30 uur , Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.
Dagmar Wismeijer, Natuur- en Sterrenkunde
Proefschrift: Eye movements in depth to visual illusions
Promotor 1: prof.dr. C.J. Erkelens