ICT in ziekenhuizen levert alleen besparing op bij juiste implementatiekeuze
De uitrol van computersystemen in ziekenhuizen is gebaseerd op de onjuiste diagnose dat het geld bespaart dat blijkt uit een artikel in Computerworld. ICT is echter eerder een financieel en organisatorisch blok aan het been voor veel organisaties.  Uit een studie van de Harvard Medical School, waarvoor de meest ‘digitale’ Amerikaanse ziekenhuizen werden bestudeerd, is gebleken dat de automatisering van ziekenhuizen geen geld heeft opgeleverd, en dat het ook niet heeft geleidt tot efficiënter werken. Maar hoe komt dit? Waarom worden er dan verkeerde keuzes gemaakt. En hoe moet je projecten beter plannen?

Steeds meer processen in ziekenhuizen zijn digitaal en moeten gestructureerd worden met behulp van ICT. Software wordt bottom-up vervaardigd, door mensen die het werk zelf doen of gedaan hebben en nog regelmatig in het primaire proces meedraaien. Juist in de zorg kan heel veel winst behaald worden door IT, maar dat blijft meestal liggen. Gewoon slimme systemen die het de werkvloer makkelijker en veiliger maken. Premies omhoog, eigen bijdrage omhoog, dekking verminderen en topsalarissen blijven betalen.

Onlangs sprak MedicalFacts met David Brailer op Ideaworks van iSOFT. Brailer was onder George Bush de eerste “National Health Information Technology Coordinator”. David Brailer, Amerika’s eerste ‘Health Innovation Czar’ en Chairman van Health Evolution Partners, leidde andere creatieve geesten in het verkennen van de toekomst van innovatie in de zorgsector.

Volgens hem gaat de invoering van het elektronisch patientendossier in heel Amerika ergens tussen de 75 en 100 miljard dollar kosten, maar hij verwacht ook dat individuele ziekenhuizen daarnaast nog “substantiële budgetten zullen moeten vrijmaken, in potentie tot in de honderden miljoenen”. Brailer is ervan overtuigd dat een volledig functionerend nationaal elektronisch patientendossier de kosten van de gezondheidszorg jaarlijks met 200 tot 300 miljard dollar zouden kunnen dalen. Mits ziekenhuizen, zorgverleners en zorginstellingen gecommiteerd zijn om vooral de patiënt centraal te zetten en er niet verschillende medische dossiers van een patiënt in diverse instellingen bewaard gaan worden. Een dossier zodat fouten in dossiers voorkomen worden en fraude eenvoudiger is te achterhalen. Dat moet, zo laat Brailer weten, leiden tot beter coördinatie van de zorg in  ziekenhuizen en zal de de zorg beter tussen verschillende instelling op beter verlopen. Dat bespaart uiteindelijk veel geld.

In de onlangs vrijgegeven studie zijn gegevens bestudeerd van zo’n 4000 Amerikaanse ziekenhuizen over een periode van vier jaar. Daaruit bleek dat de enorme kosten die gepaard gaan met de installatie en het onderhoud van de IT-systemen niet worden terugverdiend door verwachte kostenbesparingen. Bovendien is veel van de software geschreven voor gebruik door IT-beheerders, niet voor doktoren, verpleegkundigen of laboratoriummedewerkers.

Uit een studie van de Harvard Medical School, waarvoor de meest ‘digitale’ Amerikaanse ziekenhuizen werden bestudeerd, is gebleken dat de automatisering van die hospitalen ze uiteindelijk geen geld heeft opgeleverd, en dat het ook niet heeft geleidt tot efficiënter werken.

De eerder gemelde studie onderzocht zo’n 4000 Amerikaanse ziekenhuizen over een periode van vier jaar. Daaruit bleek dat de enorme kosten die gepaard gaan met de installatie en het onderhoud van de IT-systemen niet worden terugverdiend door verwachte kostenbesparingen. Bovendien is veel van de software geschreven voor gebruik door IT-beheerders, niet voor doktoren, verpleegkundigen of laboratoriummedewerkers.Het probleem is vooral dat computersystemen worden gebouwd voor accountants en managers, en niet om doktoren, verpleegsters of patiënten te helpen, vertelde Dr. David Himmelstein aan Computerworld.com.

Volgens Himmelstein zijn er maar een handvol ziekenhuizen en klinieken die zelfs maar een kleine besparing hebben gerealiseerd en een licht verhoogde efficiëntie laten zien: dat zijn de hospitalen die hun systemen op maat lieten maken nadat systeemarchitecten maandenlang onderzoek hadden gedaan. Deze ziekenhuizen (in Boston, Salt Lake City en Indianapolis) bleken daarna over intuïtieve systemen te beschikken die waren afgestemd op gebruik door medici, en niet door IT-ers. Programmeurs van de succesvolle systemen vertelden Himmelstein dat ze geen handleidingen hadden geschreven of trainingen hadden verzorgd. “Als je een handleiding nodig hebt, dan werkt het systeem niet. Als je training nodig hebt, dan werkt het systeem niet,” stelt hij. Bij de keuze van ICT moet er dus beter gekeken worden.

Een handig hulpmiddel is bijvoorbeeld de gestandaardiseerd ICT-referentiearchitectuurmodel voor de gezondheidszorg die door Siemens is ontwikkeld. Het model heet ITAH, IT reference Architecture for Healthcare en het bevat de functionele en niet functionele eigenschappen van gestandaardiseerde ICT diensten die gebruikt zouden moeten worden bij een digitaal ziekenhuis. ITAH beoogt de optimale implementatie en integratie van ICT diensten die ondersteunend zijn aan het primair proces van het ziekenhuis. Als gevolg worden alle processen rondom de patiënt gecentraliseerd en kosten verlaagd.

Goede voorbeelden in de Nederlandse zorg
In Nederland kennen we in elk geval ook een software leveranciers die haar software ontwikkeld vanuit zorgverleners. iSOFT vindt haar oorsprong in het voormalige AZL (het huidige LUMC). Daar werd in 1972, als een experiment op ware schaal, de toepassing van een ziekenhuisinformatie¬systeem (ZIS) getest. Het experiment bleek een groot succes.

Bronnen: Computerworld & ICT Office