Proefschrift 24-jarige promovenda: Voor patiënten met een erfelijke ziekte die gekenmerkt wordt door een sterk opgezwollen lever, is er sinds kort een behandeling met een synthetisch maagdarmhormoon, dat verder opzwellen van de lever voorkomt. Dit biedt perspectief voor jonge mensen die de aanleg voor deze ziekte geërfd hebben.

Het onderzoek hiernaar is uitgevoerd door geneeskundestudente Loes van Keimpema, in opdracht van de afdeling Maag-darm-leverziekten van het UMC St Radboud. Zij promoveert op 19 februari aanstaande op 24-jarige leeftijd tot doctor in de medische wetenschappen en wordt daarmee Nijmeegs jongste doctor ooit.
Buikomvang
Mensen met een polycysteuze, dat wil zeggen, een sterk opgezwollen lever hebben een enorme buikomvang, die niets met vetzucht te maken heeft. De lever is soms wel zes keer vergroot door de aanwezigheid van cysten, met vocht gevulde holtes. De aandoening is erfelijk bepaald en wordt in de loop der jaren erger. Tussen het dertigste en veertigste levensjaar gaat de vergrote lever opvallen en problemen opleveren, onder andere doordat andere organen in de verdrukking komen. In Nederland lijden naar schatting 17.000 mensen aan deze aandoening.

Enkele jaren geleden ontdekten Loes van Keimpema en prof.dr. Joost Drenth, hoogleraar maag-darm-leverziekten in het UMC St Radboud, een gunstig effect van het middel lanreotide bij twee patiënten met een polycysteuze lever. Lanreotide is een synthetische variant van een maagdarmhormoon, die al meerdere medische toepassingen heeft. Van Keimpema zette een groot onderzoek op en vergeleek het effect van dit middel bij een groep patiënten met een controlegroep, bestaande uit patiënten die een placebo kregen. Bij de patiënten die zes maanden lang met lanreotide behandeld waren, was de lever gemiddeld kleiner geworden (2,9 procent), terwijl de leveromvang van de patiënten die een placebobehandeling hadden gekregen, met 1,6 procent was toegenomen.

Hiermee komt een adequate behandeling voor patiënten met zo’n polycysteuze lever binnen handbereik. Van Keimpema: ‘Het is mogelijk om na te gaan of een kind de aandoening van één van z’n ouders geërfd heeft. In dat geval kan lanreotide misschien voorkòmen dat de lever zich vult met cysten en uitdijt.’

De afdeling Maag-darm-leverziekten van het UMC St Radboud zet het onderzoek naar de toepassing van lanreotide bij polycysteuze levers voort.

Eerst promoveren, dan coschappen
Loes van Keimpema wordt de jongste in Nijmegen gepromoveerde doctor ooit. Zij is geboren in 1985, groeide op in Rijen, ging naar het Cambreurcollege in Dongen en begon in 2003 in Nijmegen aan de opleiding geneeskunde. Ze haalde haar doctoraal in 2007, waarna zij haar wetenschappelijk stage uitbouwde tot een promotie-onderzoek. Nu ze dit heeft afgerond, is zij begonnen aan de coschappen, om haar opleiding tot arts te voltooien.