De hoeveelheid gevonden eicellen bij een IVF-behandeling heeft een voorspellende waarde voor de kans op een miskraam of een chromosomaal afwijkende zwangerschap. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van klinisch geneticus in opleiding Maaike Haadsma van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Haadsma onderzocht de afname aan eicelhoeveelheid en eicelkwaliteit naarmate vrouwen ouder worden. Zij promoveert 24 maart 2010 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland voor het eerst moeder worden is de afgelopen dertig jaar gestegen van ruim 24 jaar in de jaren 1970 tot ruim 29 jaar nu. Op latere leeftijd hebben vrouwen echter een kleinere kans om zwanger te worden en als ze zwanger worden krijgen ze vaker een miskraam. Bovendien is de kans op een kind met een chromosomale afwijking groter. Dit fenomeen wordt reproductieve veroudering genoemd.

Afname kwaliteit en kwantiteit
Reproductieve veroudering wordt veroorzaakt door een afname van de hoeveelheid en kwaliteit van de eicellen en leidt uiteindelijk tot de menopauze. De afname in eicelkwaliteit wordt veroorzaakt door een toename in delingsfouten, waardoor eicellen ontstaan met een chromosoom te veel of te weinig. Het is onbekend of de afname in eicelkwantiteit ook samenhangt met de afname in eicelkwaliteit. Als dit zo is, dan heeft de gemeten eicelvoorraad van een vrouw wellicht voorspellende waarde voor haar kans op een zwangerschap, miskraam of chromosomaal afwijkend kind.

Eicelopbrengst bij IVF
Klinisch geneticus in opleiding Maaike Haadsma onderzocht verschillende methodes om eicelvoorraden te meten. Zij bekeek onder andere gegevens van ruim 1800 vrouwen die zwanger waren geworden na een IVF-behandeling. Bij IVF rijpen door toediening van hormonen meerdere eicellen tegelijkertijd uit. Haadsma wilde weten of het aantal eicellen dat bij IVF-behandeling wordt verkregen (eicelopbrengst), een voorspeller is voor een succesvolle afloop van de zwangerschap. Zij ontdekte dat dit inderdaad zo bleek te zijn: bij een hoge eicelopbrengst bij IVF is de kans op een levend geboren kind zonder chromosoomafwijking groter.

Eicelvoorraadtesten
Haadsma ontdekte ook dat andere reguliere testen die de eicelvoorraad bepalen, zoals hormonale en echoscopische eicelvoorraadtesten, geen voorspeller zijn voor een succesvolle zwangerschap. Wellicht geven de eicelvoorraadtesten de werkelijke hoeveelheid eicellen onvoldoende goed weer.

Curriculum vitae
Maaike Haadsma (Haren, 1978) studeerde geneeskunde in Groningen. Zij verrichte haar onderzoek bij de afdeling Obstetrie en Gynaecologie van het UMCG. Nu is zij klinisch geneticus in opleiding op de afdeling Genetica. De volledige titel van haar proefschrift luidt: Female reproductive ageing: the clinical relation between oocyte quantity and oocyte quality. Promotor is prof.dr. M.J. Heineman, co-promotor dr. A. Hoek.