De Awbz in Duitsland heet Pflegeversicherung. Wie een indicatiestelling heeft voor thuiszorg, verpleeghuis of een andere zorgvoorziening kan kiezen uit een persoonsgebonden budget (PGB) of zorg in natura. Wie voor een PGB kiest, krijgt eens per zes maanden een verpleegkundige op bezoek om te bespreken en te beoordelen of de kwaliteit van de zorgverlening deugt. Bij hoge PGB’s komt men eens in de drie maanden. Cliënten leggen geen verantwoordelijkheid af over de wijze van besteden van het budget.

De Duitse overheid ziet het PGB als belastingvrije inkomensoverdracht, vergelijkbaar met bijvoorbeeld studiefinanciering voor studenten in Nederland. De hoogte van het PGB is aanzienlijk lager dan wat zorg  in natura kost. Het Duitse systeem is ontworpen om families in staat te stellen thuis langer voor hun geliefde naasten te zorgen. De werkwijze bestaat sinds 1995 toen de Pflegeversicherung tot stand kwam. In de eerste jaren koos tachtig procent van de cliënten voor een PGB. Dit percentage is gedaald tot 70% in 2009.

Al deze informatie kwam naar voren tijdens een conferentie van veertien Awbz-experts uit Duitsland, Engeland, Frankrijk, USA, Canada, Zweden, België en Nederland. Deze conferentie vond plaats op woensdag 24 en donderdag 25  maart op de Universiteit Utrecht, voorafgaande aan het grote congres op 26 maart ( zie ook het bericht hierboven). De Berlijnse (mede-)grondlegger van de Pflegeversicherung Harald Kesselheim en de Bielefeldse wetenschapper Andreas Büscher konden niet verklaren waarom het genoemde percentage daalde van 80% naar 70%. Büscher veronderstelt dat families na jaren uitgeput raken in het thuis verzorgen van hun naasten. Er komt een moment dat men toch kiest voor zorg in natura buitenshuis.

Misbruik en fraude van het PGB komen voor, aldus Kesselheim en Büscher, net als bij andere overheidsuitkeringen en bij belastingbetaling. De genoemde regelmatige bezoeken door verpleegkundigen voorkomen ongewenste zorgsituaties. De PGB’s worden door een instantie vergelijkbaar met het Nederlandse CIZ toegewezen aan de cliënten of hun naasten en niet aan zorgaanbieders of bemiddelingsbureaus. De uitkeringen uit de Plegeversicherung voor zorg in natura komen eveneens binnen bij de cliënten of hun naasten. Die zijn hoger dan de PGB’s, maar niet voldoende om een verpleeghuis te betalen. Het verschil betaalt de cliënt zelf en anders de Duitse bijstandswet.

Experts uit andere landen (Frankrijk, Engeland, België en Nederland) signaleerden een ontwikkeling richting PGB’s in hun landen.  De groep ambieert een grootschalig onderzoek naar effectiviteit en misbruik van PGB’s in Europa en Noord Amerika.  Tijdens de conferentie en het congres hebben alle experts lezingen gehouden  over de indicatiestelling in hun land.  CIZ topman en sociaal geneeskundige Marcel  de Krosse hield een prachtige presentatie over de indicatiestelling in Nederland. Wilt ude Power Points inzien? Zij staan over enkele dagen op onze Engelse website www.integratedcare.org doorklikken op topical.  Tijdens het congres over recente internationale ontwikkelingen in de ketenzorg dat van 16 tot en met 18 juni in Finland plaatsvindt, komt het PGB versus zorg in natura opnieuw aan de orde.  Wilt uj naar dit congres? Klik dan hier, lees de brochure en de beschrijvingen van veertig (!) workshops en tien plenaire lezingen van gerenommeerde internationale experts. En meld u daarna aan.

Auteur: prof.dr. Guus Schrijvers