Ggz-instellingen worden betaald op basis van de zorgzwaarte
van cliënten. Hoe zwaarder de beperkingen, hoe hoger het daaraan gekoppelde geldbedrag. Het is voor organisaties verleidelijk om veel cliënten ‘zwaar beperkt’ te noemen. De cliënt krijgt daarmee wel onnodig het stigma ‘ernstig beperkt’ en dus zorgafhankelijk te zijn. Dat staat haaks op de ‘herstelvisie’ die door de meeste ggz-instellingen wordt nageleefd. Daarbij wordt juist zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht en het herstelvermogen van de cliënt. Een lastig dilemma; dat is de conclusie van het LPGGz-rapport naar de toepassing van de zorgzwaartepakketten (ZZP) in de ggz dat vandaag 9 juli 2010 wordt gepubliceerd.

Onderzoek
Als onderdeel van de landelijke monitor langdurende zorg hebben drie cliëntenorganisaties (NPCF, Landelijk Platform GGz en Platform VG) gezamenlijk een verkenning uitgevoerd naar toepassingen van zorgzwaartepakketten in de praktijk. Het Landelijk Platform GGz onderzocht
de gevolgen van de recente invoering van de zorgzwaartepakketten in de ggz. Hoe verloopt die introductie? Voldoet het systeem aan de wensen van instelling en cliënt? Het onderzoek werd vanaf najaar 2009 tot juni 2010 uitgevoerd onder 185 cliënten en 43 persoonlijke begeleiders
in 10 ggz-instellingen. De NPCF en Platform VG onderzochten respectievelijk de zorgwaarte-pakketten in de verpleging en gehandicaptensector. Lees hier de samenvatting van dat onderzoek.

Gevolgen
De frictie tussen de zorgzwaartepakketten enerzijds en herstelgerichte zorg anderzijds leidt
tot problemen. Zo is de communicatie richting cliënten verwarrend. Instellingen benadrukken
bij de zorg- en behandelplannen de mogelijkheden van de cliënt. Maar bij het aanvragen van
een indicatie worden daarentegen de beperkingen in kaart gebracht. Ook zijn er financierings-problemen gemeld omdat de toegekende ZZP’s de kosten niet dekken. Cliënten met een
lage zorgindicatie worden vaak om die reden geweigerd. Bovendien hebben veel cliënten een wisselende zorgbehoefte en is de hoogte van het ZZP moeilijk vast te stellen..

Onderwerp leeft niet
Op de werkvloer en bij cliënten blijkt het ZZP geen thema te zijn. Cliënten weten over het algemeen niet wat een ZZP is en een deel van de clienten beseft niet niet dat zij een zorg-
of behandelplan hebben.

Aanbevelingen LPGGz
De spanning die cliënten en hulpverleners ervaren tussen ZZP’s en herstelgerichte zorg verdient serieuze aandacht. Het LPGGz pleit daarom ook voor een landelijk debat. Voorlichtingsmateriaal over het ZZP en het indicatieproces moeten verbeterd worden. Zoek actieve samenwerking met maatschappelijke organisaties voor vrije tijd, dagbesteding en werk. Maak meer gebruik van mogelijkheden in de WMO waardoor de druk op het ZZP kan worden verminderd.

Bron: LPGGz