Korte casus en inleiding
Al lange tijd is de medicijnmarkt, incl. producent, groothandel (OPG, nu Mediq) en de apothekers, een gewone zakelijke markt. Een markt met concurrente spelers, zij het wat prijsvorming betreft deels gebonden aan overheidsregelgeving, zoals ook andere sectoren overigens.

Al enige tijd is voorzichtig een nieuwe aanbieder (DCA, Groningen) in de markt, die inspeelt op schaalvergrotings- en kwaliteitstrends, waarbij medicatie[1], landelijk gedistribueerd én gecontroleerd wordt. Hierbij is de distributieschaal groot (voordelig) en de uitvoering lokaal (huisarts, dichtbij huis). Dit initiatief zal tot én aanzienlijk lagere kosten leiden van de totale medicatie-post in de Zorg én een kwaliteitsslag maken in een nu te kleinschalig georganiseerde markt.

Ook al lange tijd probeert de groothandel en de KNMP (de Vereniging van Apothekers) ieder nieuw initiatief op de pharmaciemarkt te verstoren, niet altijd met rechtmatige middelen.

Opvallend nú is echter, dat de rechter aan de KNMP, op haar verzoek, de correspondentie van de concurrent DCA met de NZa (Nederlandse Zorg autoriteit, die tarieven afgeeft, bewaakt) vrijgeeft. De rechter snapt hier de concurrente markt niet en kijkt niet naar het briefgeheim, hier uitstijgend boven de Wet Openbaarheid Bestuur. De KNMP maakt nadrukkelijk “misbruik van recht” ter zake, en is dan ook wegens “onrechtmatige daad” schadeplichtig geworden.

De KNMP is uit eigen belang en bescherming van haar leden, de traditionele apothekers, een oorlog tegen DCA begonnen. Daarbij worden alle middelen uit de kast getrokken. Ethiek is de KNMP hier vreemd.

Hieronder vindt U de rechterlijke uitspraak, voorafgegaan door een connotatie terzake.

Mr H. van Weerd, 16-10-2010

Uitspraak Bestuursrechter KNMP vs NZA inzake openbaarmaking correspondentie DCA

Connotatie

Hieronder bevindt zich de Uitspraak van de Bestuursrechter inzake het afdwingen door de KNMP van correspondentie tussen de nieuwe medicijn distributeur DCA en het NZa. DCA is geen partij, maar gevoegd als belanghebbende. Alhoewel de KNMP het recht heeft haar recht te halen, is het verwonderlijk, dat de rechter de openbaarmaking door de NZa gebiedt, met uitzondering van één als geheim te beschouwen correspondentie DCA-NZa. Voor alle aanbieders en anderen geldt dus dat het nuttiger is niet schriftelijk of electronisch met het NZa te communiceren, nu deze uitwisseling zomaar openbaar kan worden, concurrentie ten spijt.

De KNMP meldt als eiser wel, dat namen van huisartsen “gezwart mogen worden” (letterlijk uit de uitspraak : “zwart mogen worden gemaakt”).

De KNMP legt hier, met enige trots gepresenteerd (huisartsvandaag.nl[2]), haar strategie bloot : zoals al decennia vanuit de Pharmacie gebeurt is er een chantagemodel, nu richting huisartsen, waarbij de KNMP misbruik maakt van in beginsel het briefgeheim tussen een aanbieder (hier DCA) en de NZa.  Dit schendt het recht van DCA (en anderen) op geheimhouding in een concurrente markt.

DCA (en anderen) kunnen hier in het geweer komen tegen de KNMP, nu deze via de omweg van het NZa vertrouwelijke zakelijke documentatie wil inzien. Het meest voor de hand liggend is dat “misbruik van recht” wordt geconstateerd, te vertalen in een onrechtmatige daad.

Het handelen van de KNMP is als in het verleden, maar dit heeft niets meer te maken met de ethiek van het normaal en goed zaken doen, laat staan met wat in het BW als “redelijk en billijk” wordt beschouwd. Bovendien tracht de KNMP zo haar eigen bastion gesloten te houden. Een abjecte zaak, met een bijzondere rechterlijke uitspraak.

Mr H. van Weerd

16-10-2010.

RECHTBANK ‘S-GRAVENHAGE
Sector bestuursrecht
Afdeling 3, meervoudige kamer
Reg.nr.: AWB 09/7970 WOB
UITSPRAAK ingevolge artikel 8:77 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
In het geding tussen

de Vereniging Departement ‘s-Gravenhage van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij
ter Bevordering der Pharmacie, gevestigd te ‘s-Gravenhage, eiseres,
gemachtigde mr. R.C.H. Schrömbges,
en
de Raad van Bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit, verweerder,
gemachtigde mr. A.C. de Die.
Derde partij: De Centrale Apotheek B.V., gevestigd te Farmsum, belanghebbende,
gemachtigde: mr. E.J. Bijleveld.

2 Eiseres kan zich niet verenigen met de weigering van verweerder om de documenten met nummer 68 op het door verweerder opgemaakte overzicht openbaar te maken. Dit betreft een pakket met kopieën van e-mails tussen DCA (c.q. medewerkers van DCA of groepsmaatschappijen) en diverse huisartsen(praktijken) en derden over samenwerking met/deelname aan het DCA-concept, alsmede e-mails tussen deelnemende huisartsen en derden over samenwerking met/deelname aan DCA, bestrijkend de periode juni 2007 tot en met mei 2008.

====Voor wat betreft hetgeen eiseres heeft aangevoerd over de door haar bedoelde vergoeding, wijst verweerder erop dat uit zijn toezichtrapportages van 27 november 2008, welke aan eiseres zijn verstrekt, blijkt dat bij de start van DCA is gesproken over een vergoeding van in beginsel € 22,– per patiënt per jaar, doch dat DCA hiervan heeft afgezien om de schijn van belangen-verstrengeling te voorkomen en dat er geen sprake is geweest van het betalen van vergoedingen.

5 Na met toepassing van artikel 8:29, vijfde lid, van de Awb, kennis te hebben
genomen van de door verweerder overgelegde documenten, overweegt de rechtbank als
volgt.

5.1 Bij de documenten bevindt zich één lij st met een hoeveelheid door een huisarts
uitgeschreven recepten. Ter zitting heeft eiseres verklaard geen behoefte te hebben aan
openbaarmaking van deze lijst, zodat de op artikel 10, eerste lid, aanhef en onder d, van de
WOB, gebaseerde weigering van verweerder om dit document openbaar te maken geen
verdere bespreking behoeft.

5.2 Niet langer is in geschil dat sprake is van een vertrouwelijke verstrekking door
DCA aan verweerder van de documenten met nummer 68. Ter beoordeling staat of
verweerder met betrekking tot deze documenten terecht de weigeringsgrond van artikel 10,
eerste lid, aanhef en onder c, van de WOB, heeft ingeroepen.

5.3 Uitsluitend ten aanzien van het volgende document is de rechtbank van oordeel dat
verweerder openbaarmaking kon weigeren op basis van voornoemde weigeringsgrond:
e-mail van M.S.C. Dirksen van DCA aan een huisarts van 7 januari 2008,
onderwerp: 2008/afspraak.
In deze e-mail komen concrete passages voor over de verdere ontwikkelingen in de zeer
nabije toekomst van het bedrijfsconcept van DCA.

5.4 Anders dan verweerder is de rechtbank van oordeel dat de overige documenten
geen bedrijfs- dan wel fabricagegegevens bevatten. De communicatie tussen de betrokkenen
is niet dermate gedetailleerd, dat van dergelijke gegevens kan worden gesproken. Veeleer is
sprake van het uitwisselen van standpunten en de visie van betrokkenen op de rol van de
huisarts, het uiten van de wens om tot een doelmatiger en kostenbesparende verstrekking
van geneesmiddelen te komen en het uiten van ongenoegen met betrekking tot de rol van de
apotheker. Het gaat derhalve niet om gegevens betreffende de daadwerkelijke
bedrijfsvoering door DCA. Wel worden er uitlatingen gedaan over het concept van DCA,
echter dit concept is reeds een openbaar gegeven. De rechtbank is met betrekking tot deze
documenten derhalve van oordeel dat verweerder ten onrechte openbaarmaking heeft
geweigerd, waarbij de rechtbank in aanmerking neemt dat eiseres heeft aangegeven er geen
bezwaar tegen te maken indien de namen van de betreffende huisartsen zwart worden
gemaakt.
6 Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is het beroep gegrond en dient het
bestreden besluit te worden herroepen. De rechtbank ziet aanleiding om zelf in de zaak te
voorzien en te bepalen dat verweerder alsnog de in geschil zijnde geweigerde documenten
openbaar maakt, met uitzondering van de hiervoor genoemde e-mail.
7 Verweerder wordt in de door eiseres gemaakte proceskosten veroordeeld, waarbij
met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht het gewicht van de zaak is
bepaald op 1 (gemiddeld) en voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand
(het indienen van een beroepschrift, het verschijnen ter zitting) 2 punten worden toegekend.

III BESLISSING
De Rechtbank ‘s-Gravenhage,
RECHT DOENDE:

1 verklaart het beroep gegrond;
2 herroept het bestreden besluit van 18 september 2009, voor zover daarbij de
openbaarmaking is geweigerd van de documenten met nummer 68 op de door verweerder
bij dat besluit verstrekte lijst, behoudens voor zover de openbaarmaking is geweigerd van de
in rechtsoverweging 5.1 genoemde lijst en van de in rechtsoverweging 5.3 genoemde email;
3 willigt het verzoek om openbaarmaking van de betreffende documenten in;
4 bepaalt dat verweerder de betreffende documenten – naar gelang het oordeel van
verweerder met weglating van de namen van de betrokken huisartsen – openbaar maakt;
5 bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het besluit van 18 september 2009
voor zover dit is herroepen;

---

[1] Medicatie in NL is voor 70% chronisch van aard, SFK 2009

[2] Zie hier (huisartsvandaag.nl) ook de door KNMP aangezwengelde discussie over de nieuwe concurrent DCA