Ongelofelijk blij
”We zijn er ongelooflijk blij mee”, reageert prof. Bert van der Heijden, hoofd Kindergeneeskunde. Ondanks tijden van bezuiniging is er & 300.067 opgehaald. Het ingezamelde geld gaat het Erasmus MC Sophia besteden aan de ontwikkeling van longonderzoek met behulp van MRI.

Geen straling
Met de MRI kan de groei en beweeglijkheid van jonge kinderlongen worden gemeten en onderzocht. Er wordt geen schadelijke straling gebruikt. Van der Heijden: “Dit soort dingen passen niet in de gewone zorgbudgetten.”

Ook in Zeeland
Sporten voor Sophia startte op vrijdagavond met aquarobic. Op zaterdag en zondag werd er gespind, in blokken van drie uur. Deelnemers konden zich laten sponsoren, ook kwamen er cheques binnen van verschillende bedrijven. Het evenement bleef niet beperkt tot Rotterdam: ook in Zeeland werd gesport voor
Sophia met een opbrengst van ? 90.000.

Tot in lengte van dagen
Van der Heijden: “Sporten voor Sophia kan nog tot in lengte van dagen doorgaan. Volgend jaar wordt het een speciale editie want het Erasmus MC-Sophia bestaat in 2013 precies 150 jaar. Dat willen we vieren!”

bron: Erasmus MC

Als belangrijkste oorzaken voor rug- of nekpijn bij de werkende Nederlanders worden té lang achter een computer zitten, een slechte zithouding en/of stress genoemd. Door de klachten worden ze in hun privéleven belet en moeten ze leuke dingen laten.

Ondanks de rug- en nekklachten melden maar weinig mensen zich hierdoor ziek. Slechts 2 procent schakelt de arbodienst in.

bron: NU nl.

De twee organisaties hebben dat donderdag bekendgemaakt.

De laatste weken is er onder vrouwen met borstprotheses van het merk PIP veel onrust ontstaan. Sommigen zijn bang dat ze ziek zijn geworden door lekken in de implantaten. Maar de relatie tussen de borstprothesen en de ziekten is nooit duidelijk aangetoond.

bron: NU. nl

In de drang naar hogere productiviteit, letten werkgevers steeds meer op het werkvermogen van hun medewerkers. Zijn die in staat om te voldoen aan de eisen van hun werk of bestaat er een risico dat ze uitvallen? Ook de overheid vindt een hoge en duurzame inzetbaarheid van werknemers belangrijk en stimuleert het gebruik van een vragenlijst die voor dat doel ontwikkeld is: de Work Ability Index (WAI). Volgens onderzoeksbureau SKB kun je het werkvermogen beter vaststellen als je naast de WAI ook specifieke vragen stelt over stress. Jongere werknemers komen dan niet meer als beste uit de bus. De zogenaamde Y-generatie heeft namelijk vrij veel te maken met uitputting en overbelasting. Als je dat meerekent is hun werkvermogen slechter dan dat van hun 10 jaar oudere collega’s.

De grafiek laat zien dat jongere medewerkers het laagste percentage met een matige of slechte WAI-score kennen. Omdat hier wel meer medewerkers zijn met een verhoogd risico op burnout, is het totale percentage medewerkers met een verminderd werkvermogen groter dan in de groep met 10 jaar oudere collega’s. Aan de geringe overlap is te zien dat de WAI het grootste deel van de jongeren met burnout-risico niet gesignaleerd heeft.

Stress bij Y-generatie
SKB komt tot dit inzicht op grond van vitaliteitsonderzoek bij tientallen organisaties. In deze onderzoeken heeft SKB naast de WAI ook aanvullende vragen over energie en herstelbehoefte opgenomen. Uit wetenschappelijk onderzoek is bekend dat een hoge herstelbehoefte een prima ‘early warning’ is voor uitputting, en daarmee een verhoogd risico op burnout signaleert. Andere bekende gevolgen van een hoge herstelbehoefte zijn een verhoogde kans op ziekte en ongevallen en verminderde creativiteit.
Geboren in een tijd van economische voorspoed en technologische vooruitgang (1978 – 1995) wordt aan de Y-generatie een zelfverzekerde, optimistische houding toegeschreven. Een hoge herstelbehoefte laat echter zien dat deze groep het zwaar heeft: er zijn veel meer medewerkers met een burnout-risico dan bij de 35 – 44 -jarigen.

Energie is de sleutel tot hoger werkvermogen èn beter bedrijfsresultaat.
In de discussies over ‘werkvermogen’ overheerst de negatieve invalshoek: risico’s en kans op uitval. Ook herstelbehoefte is wat dat betreft een negatieve indicator. Het is interessanter om te onderzoeken wat medewerkers energie geeft. Dat bevordert niet alleen het werkplezier, maar ook de resultaten van de organisatie. Energie is niet voor niets de centrale factor in engagement en bevlogenheid. Bij jongere medewerkers blijken vooral afwisseling en inspirerend leiderschap bij te dragen aan meer energie.

“Als je het beste uit je mensen wilt halen, optimaliseer dan de factoren die energie geven en bewaak de herstelbehoefte zodat je medewerkers niet overbelast raken.” Jan Prins, directeur SKB.

Over SKB
SKB is een gespecialiseerd onderzoeksbureau op het gebied van vitaliteit, gezondheid en tevredenheid van medewerkers. Het onderzoeksinstrumentarium Monitor@Work is wetenschappelijk onderbouwd en combineert inzichten uit de vakgebieden Human Resource Management, Arbeids- en Organisatiepsychologie, Gezondheidsmanagement en Bedrijfskunde. Specialiteit van SKB is het in kaart brengen van de psychologische factoren in werksituaties. Doordat SKB een database heeft opgebouwd met (geanonimiseerde) gegevens van meer dan 1 miljoen werknemers uit duizenden organisaties, kunnen onderzoeksresultaten vergeleken worden met branchegenoten. SKB werkt voor grote organisaties met complexe vragen, zoals Politie, Rabobank en Topklinische Ziekenhuizen, maar heeft ook vereenvoudigde producten voor toepassing in het Midden- en Kleinbedrijf. Meer informatie vindt u op de website van SKB: www.skb.nl

bron: ANP Pers Support

Een van de grote uitdagingen in de biologie is om levensprocessen in cellen en organen te kunnen sturen met licht. Daarmee kunnen wetenschappers diepe inzichten verkrijgen in hun verloop en ingrijpen waar gewenst. John Kennis, biofysicus aan de Vrije Universiteit Amsterdam, krijgt een Vici-subsidie om de moleculaire ‘gereedschappen’ die zulke sturende processen mogelijk maken te ontwikkelen, bestuderen en verbeteren.

Naast Kennis krijgen ook VU-topwetenschappers Jan Bouwe van den Berg en Lydia Krabbendam een Vici-beurs.

Lichtgevoelige eiwitten in planten en dieren
Lichtgevoelige eiwitten – zogenaamde fotoreceptoreiwitten – komen voor in organismen als planten, bacteriën en algen, maar ook in dieren. Ze vervullen specifieke licht-gestuurde functies: de respons van planten om naar licht toe te groeien, of van algen om naar een lichtbron toe te zwemmen of er juist vandaan. Fotoreceptoreiwitten worden gebruikt voor ‘optogenetische’ toepassingen: het sturen van levensprocessen met licht. ‘Optogenetics’ is een opkomend veld met een enorm potentieel dat het prestigieuze tijdschrift Nature heeft uitgeroepen tot ‘Method of the Year 2010′.

Neuronen aansturen met licht
In optogenetics worden fotoreceptoreiwitten die van nature in organismen voorkomen aangepast om een bepaalde functie te vervullen in een organisme, cel of weefsel. In hersenonderzoek is het bijvoorbeeld mogelijk om met deze techniek specifiek neuronen in de hersenen van muizen aan te sturen met licht. Zo kunnen wetenschappers de neuronale circuits doorgronden en zelfs gedrag beïnvloeden en beter begrijpen. Er is nog weinig bekend over de licht-geactiveerde functie van fotoreceptoreiwitten.

Hoe eiwitten van vorm veranderen
John Kennis gaat deze licht-geactiveerde functie bestuderen met geavanceerde lasertechnieken: tijdsopgeloste twee-dimensionale infrarood spectroscopie en gestimuleerde Raman spectroscopie. Hiermee kan hij een gedetailleerd beeld krijgen van hoe het eiwit van ‘vorm’ verandert na absorptie van licht en hoe het eiwit hiermee een signaal aan de buitenwereld kan afgeven. Met de verkregen kennis kunnen fotoreceptoreiwitten verbeterd worden of van nieuwe functies voorzien voor optogenetische toepassingen. Ook zal het onderzoek voor het eerst een gedetailleerd moleculair ‘filmpje’ opleveren van functionele structurele veranderingen in een eiwit na stimulatie.

Vici-subsidie
De Vici-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die hebben aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn te kunnen ontwikkelen en die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren.

bron: VU Amsterdam

Dertig tot vijftig procent van de patiënten ontvangt niet de zorg die ze nodig heeft. Daarnaast krijgt twintig tot dertig procent van de patiënten onnodige zorg, bijvoorbeeld in de vorm van verkeerde of overbodige medicijnen, diagnostische onderzoeken of operaties. Deze cijfers uit een Amerikaans onderzoek staan niet op zichzelf.

Grote kwaliteitsverschillen
Onderzoek naar antibioticagebruik in Nederlandse ziekenhuizen door Marlies Hulscher, hoogleraar Kwaliteit van Zorg voor infectie- en ontstekingsziekten aan het UMC St Radboud, onderschrijft het probleem. Van de patiënten met luchtweginfecties kreeg slechts 52 procent meteen het juiste antibioticum voorgeschreven. En maar bij 53 procent werd een aanbevolen bloedkweek afgenomen. Bij het voorschrijven van antibiotica voor gecompliceerde urineweginfecties werden vergelijkbare percentages werden.

Hulscher vraagt zich af hoe het komt dat de kwaliteit van zorg op het gebied van infectieziekten en antibioticagebruik zo ver uiteenloopt. De kennis om tot een optimale zorg te komen is in elk Europees land beschikbaar. Toch zijn er grote kwaliteitsverschillen tussen de Noord- en Zuid-Europese landen. Ook tussen de ziekenhuizen in hetzelfde land bestaan grote verschillen. Zelfs in hetzelfde ziekenhuis bestaan grote verschillen in de zorgkwaliteit van individuele zorgverleners.

Talloze factoren
“Voor al die verschillen zijn verklaringen aan te dragen,” zegt Hulscher, “zoals het zuiniger voorschrijven van antibiotica door de traditioneel overwegend protestantse Noord-Europese landen, in vergelijking met de wat ruimhartigere katholieke landen in Zuid-Europa. Als zorgverzekeraars antibiotica vergoeden of de farmaceutische industrie veel aan marketing doet, dan heeft dat invloed op het voorschrijfgedrag. Zelfs de taal speelt mee. Wat Nederlanders een verkoudheid noemen, wordt door Belgen eerder bronchitis genoemd. Dat definitieverschil leidt tot ander voorschrijfgedrag, omdat een bronchitis eerder vraagt om antibiotica.”

Ook tussen ziekenhuizen verschilt de zorgkwaliteit, bijvoorbeeld door de manier waarop het antibioticabeleid is vormgegeven. Hulscher: “En al hebben ziekenhuizen hetzelfde beleid, er bestaan vaak grote verschillen in de manier waarop ze dat beleid uitvoeren en naleven. Individuele factoren spelen dan mee: zijn alle zorgverleners goed geïnformeerd, levert het beleid veel extra werkdruk op, durven zorgverleners elkaar aan te spreken op tekortkomingen in de zorg?”

Ontsnapte ziekteverwekkers
Na de diagnose – de kwaliteit van zorg is vatbaar voor verbetering – volgt een therapie. Hulscher: “Opmerkelijk genoeg komt zo’n therapie vaak niet tot stand komt op basis van rationele besluitvorming en goed management, maar eerder op gevoel en intuïtie. Dat zien we bijvoorbeeld bij de bestrijding van infectieziekten. Gaat het ergens fout, zoals onlangs in het Maasstad ziekenhuis, dan volgen na uitgebreid onderzoek de lessen die alle ziekenhuizen ter harte kunnen nemen.

Maar hoe groot is de kans dat ziekenhuizen automatisch lering trekken uit die lessen? Hulscher: “Die kans lijkt niet zo groot. We vonden in 19 artikelen – gepubliceerd tussen 2003 en 2007 – enkele honderden uitspraken over knelpunten en oplossingen bij het managen van een infectie-uitbraak. Daar hebben we 42 lessen uit gedestilleerd die een goede aanpak van zo’n situatie mogelijk maken. Deze lessen overlappen opmerkelijk met de lessen uit het Maasstad ziekenhuis.”

Hulscher beaamt dat we moeten leren van de geschiedenis: “Maar de geschiedenis leert ook dat dit niet vanzelf gaat. Met wetenschappelijk onderzoek willen we dat proces een handje helpen. Met effectieve regels en evidence based management kunnen we de zorg voor infectie- en ontstekingsziekte nog verder verbeteren.”

Marlies Hulscher, hoogleraar Kwaliteit van Zorg voor infectie- en ontstekingsziekten aan het UMC St Radboud, spreekt op vrijdag 10 februari, 15.45 uur haar oratie Reculer pour mieux sauter uit. Prof. dr. Marlies Hulscher (1964) studeerde Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit van Maastricht (1982-1987) en voltooide de postdoctorale opleiding epidemiologisch onderzoeker aan de VU te Amsterdam (1990).  Sinds 1990 is ze als onderzoeker verbonden aan het Scientific Institute for Quality of Healthcare (IQ healthcare) van het UMC St Radboud. In 1998 promoveerde ze aan de Radboud Universiteit. Ze is principal investigator (PI) bij het Nijmegen Centre for Evidence Based Practice en het Nijmegen Institute for Infection, Inflammation and Immunity (N4i) van het UMC St Radboud

bron: UMC St Radboud

Ze voerden hun onderzoek uit op muizen met verschillende soorten tumoren. Daarbij ontdekten ze dat vasten alleen al in sommige gevallen even effectief was in de bestrijding van kanker als chemotherapie. De combinatie van vasten en chemotherapie gaf het beste resultaat.

Neuroblastoom.
Veertig procent van de muizen met een neuroblastoom die in de studie de combinatiebehandeling ondergingen was lange tijd na deze combinatiebehandeling nog in leven, tegen nul procent in de controlegroep. Neuroblastoom is een tumor in het zenuwstelsel en na leukemie de meest voorkomende kankersoort bij kinderen.

Volgens de onderzoekers vertraagt het vasten de groei van tumorcellen en maakt het gezonde cellen beter bestand tegen de effecten van chemotherapie, waardoor de bijwerkingen afnemen. Mocht ditzelfde effect bij mensen optreden, dan geeft dit de behandelend arts de mogelijkheid om een hogere dosis toe te dienen.

Toxische effect.
Volgens de onderzoekers zouden patiënten niet direct na de chemotherapie weer volop moeten gaan eten, omdat ze dan het toxische effect van de chemotherapie weer zouden versterken.

Wanneer het medicijn grotendeels weer uit het lichaam is, kan de patient weer aansterken met extra voeding.

bron: NU.nl

Ook is sprake van een kenmerkend patroon van bijkomende ziekten, waaronder aangeboren hartafwijkingen en andere genetische afwijkingen. Dit blijkt uit een registratiestudie van prof. dr. Rolf Berger van de afdeling Kindercardiologie van het Beatrix Kinderziekenhuis UMCG. Berger concludeert dat voor de diagnose en behandeling van kinderen niet zonder meer kan worden uitgegaan van de kennis verkregen uit onderzoek bij volwassenen met deze aandoening. De resultaten van het onderzoek zijn onlangs gepubliceerd in The Lancet.

De publicatie in The Lancet is de eerste met gegevens verkregen uit de zogenoemde TOPP-registratie (Tracking Outcomes and Practice in Pediatric Pulmonary Hypertension). Deze wereldwijde registratie is door Berger met enkele collega?s in 2008 opgezet om de specifieke presentatie van PAH bij kinderen in kaart te brengen. 31 Centra in 19 landen wereldwijd nemen deel aan de registratie en hebben de data van een unieke, relatief grote groep van 456 kinderen bijeen gebracht voor onderzoek.

Berger heeft diverse leeftijdspecifieke kenmerken van PAH vastgesteld, waaronder een specifiek patroon van klinisch relevante, bijkomende ziekten. Bij een relatief groot deel van de kinderen met PAH is tevens sprake van genetische aandoeningen, zoals het syndroom van Down. Ook is het onverwachte en kortdurend bewusteloos raken (syncope) een specifiek kenmerk van kinderen met PAH. Berger concludeert dat de specifieke presentatie van PAH bij kinderen de extrapolatie van gegevens uit onderzoek bij volwassenen bemoeilijkt. Hij pleit dan ook voor onderzoek naar de behandeling en uitkomsten van PAH dat zich specifiek op kinderen richt. De TOPP-registratie gaat naar verwachting een schat aan gegevens opleveren over onder meer behandelingsstrategieën, resultaten, beloop van de ziekte en specifieke risicofactoren op de kinderleeftijd.

Behandeling PAH
PAH komt voor bij drie op de miljoen volwassenen en is bij kinderen nog zeldzamer. De ernstige ziekte gaat gepaard met een relatief korte levensverwachting. De helft van de volwassenen bij wie PAH wordt vastgesteld sterft binnen drie jaar. Bij kinderen is de levensverwachting mogelijk nog korter. Behandeling van PAH met geneesmiddelen is nog maar 10-15 jaar mogelijk. De geneesmiddelen voor PAH zijn echter alleen bij volwassenen getest. Over de toepassing en effectiviteit ervan bij kinderen is vrijwel niets bekend.

Landelijk verwijscentrum
In Nederland is een unieke situatie gecreëerd door de zorg voor kinderen met PAH in één landelijk expertisecentrum te concentreren in het Beatrix Kinderziekenhuis UMCG. Het ziekenhuis is hierdoor in staat om de ongeveer zestig kinderen met PAH met zeer gespecialiseerde kennis en ervaring te behandelen. Het beschikt over alle moderne diagnostische mogelijkheden voor het vaststellen van de ziekte en haar progressie en ontwikkelt nieuwe diagnostische technieken specifiek toepasbaar bij kinderen. Ook beschikt het ziekenhuis over alle behandelingsmogelijkheden voor PAH, zowel medicamenteus als niet-medicamenteus, aangepast aan de kinderleeftijd.

Noot voor de pers

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met persvoorlichting UMCG, bereikbaar via             (050) 361 22 00      .  Een samenvatting van de publicatie in The Lancet vindt u hier: www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(11)61621-8/fulltext#article_upsell

bron: UMCG

De onderzoekers bestudeerden de gegevens van bijna 9.800 postmenopauzale patiënten met hormoongevoelige borstkanker. Zij deden eerder mee aan de  TEAM-trial, een onderzoek naar hormoontherapie. De onderzoekers verdeelden de groep in drie categorieën: jonger dan 65 jaar, 65 tot 74 jaar en 75 jaar en ouder. In de jongste groep was 78 procent van de sterfte te wijten aan borstkanker, terwijl in de oudste groep slechts 36 procent van de sterfte met borstkanker te maken had. Toch steeg de sterfte aan borstkanker met de leeftijd: patiënten uit de oudste groep overleden ruim 1,6 keer zo vaak aan hun borstkanker als patiënten uit de jongste groep.

Mogelijke oorzaken
“We doen het dus niet goed bij ouderen”, concludeert arts-onderzoeker en eerste auteur Willemien van de Water (LUMC). “Maar hoe het beter moet, is nog niet duidelijk.” Er zijn verschillende mogelijke verklaringen waarom oude vrouwen vaker overlijden aan hun borstkanker. “Misschien is er sprake van onderbehandeling – ouderen krijgen bijvoorbeeld veel minder vaak chemotherapie voorgeschreven”, aldus Van de Water. Een andere mogelijkheid is dat het oudere lichaam minder goed in staat is om, ondersteund door therapie, de strijd met de kanker aan te gaan, vanwege bijkomende ziekten en een zwakkere afweer. “Dat willen we met bloed en tumormateriaal van patiënten in het lab gaan uitzoeken”, vertelt dr. Gerrit-Jan Liefers (LUMC). Als bekend is waarom ouderen vaker sterven aan borstkanker, kan bepaald worden of het zinnig is vaker chemotherapie voor te schrijven of juist in te zetten op verbetering van de algehele lichamelijke conditie.

Het onderzoek maakt deel uit van het door KWF Kankerbestrijding gesubsidieerde FOCUS-project, waarin onderzoek gedaan wordt naar de behandeling en overleving van borstkanker bij oudere mensen.

Bron: LUMC

Reijmer analyseerde de gegevens van bijna 400 mensen tussen de 50 en 64 jaar zonder dementie. De gezondheid van deze mensen is gemeten over een perdiode van vijftien jaar. Bij de start en in de loop van het onderzoek zijn bekende risicofactoren zoals bloeddruk en buikomvang, maar ook cognitief functioneren, zoals reactiesnelheid en geheugen, in kaart gebracht. (Dit is de zogenaamde Hoorn-studie.)

Wat blijkt? Mensen met een hoge bloeddruk en overgewicht bij de start van het onderzoek, hebben vijftien jaar later meer kans op cognitieve problemen. In verhouding tot mensen zonder cardiovasculaire risicofactoren werkt hun geheugen slechter, verwerken ze informatie langzamer en kunnen ze zich moeilijker concentreren.

Deze cognitieve achteruitgang is het gevolg van microscopische schade in de hersenen, denkt Reijmer. Ze analyseerde daarom met een geavanceerde MRI-scan bij 35 diabetespatiënten en evenveel gezonde proefpersonen de wittestof-banen. Deze ‘verbindingswegen’ van de hersenen zijn noodzakelijk voor een goede verwerking en integratie van informatie. Patiënten met diabetes type II blijken meer kleine afwijkingen in de wittestof te hebben. Deze afwijkingen gaan bovendien samen met slechtere cognitieve prestaties.

“Wie door middel van gezond leven de kans op dementie wil verkleinen, moet dus op tijd beginnen”, adviseert Reijmer. “Een ongezonde leefstijl leidt tot overgewicht en hoge bloeddruk. Deze risicofactoren veroorzaken op de lange termijn dus hersenschade. Die hersenschade hangt samen met cognitieve problemen, zoals traagheid en geheugenproblemen. Deze inzichten kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van behandelstrategieën om de kans op cognitieve achteruitgang en dementie te verkleinen.”
Bron: Universiteit Utrecht

Dat schrijven onderzoekers van de afdeling Kinderlongziekten van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+ in het jongste nummer van het tijdschrift Pediatric Allergy and Immunology.

Gekoelde buis
Die techniek maakt gebruik van een gekoelde buis, waar de kinderen door ademen. De uitademingslucht condenseert tegen de wand, en in het vocht dat wordt opgevangen kunnen ontstekingsfactoren als IL-2, IL-4, IL-8 of IL-10 worden bepaald. “Er bestaan al enige jaren commerciële instrumenten die uitademingslucht condenseren”, zegt de eerste auteur van het artikel, dr Kim van de Kant. “Die apparaten laten de lucht die niet direct condenseert evenwel ontsnappen. Ons apparaat vangt de niet-gecondenseerde lucht op en voert die opnieuw langs de koele wand. Daardoor is de opbrengst van mogelijke ontstekingsfactoren veel hoger. Met dit nieuwe apparaat kunnen we bij jonge kinderen na slechts tien minuten door de buis ademen al voldoende condensaat opvangen voor een betrouwbare analyse. Bij de tot nu toe beschikbare apparaten zou je de kinderen daarvoor een stuk langer door de buis moeten laten ademen. Voor een peuter van drie met een korte spanningsboog, is de duur van verzamelen een belangrijke factor of een meting slaagt of niet”, aldus Van de Kant.

Promotie
In het onderzoek – waar Van de Kant onlangs op promoveerde aan het Universitair Medisch Centrum Maastricht – werd bij 230 kinderen van gemiddeld ruim 3 jaar oud uitademingslucht opgevangen en geanalyseerd. Daaronder waren kinderen met chronische ‘piepklachten’, kinderen met piepklachten van voorbijgaande aard, en kinderen zonder astmatische klachten. Uit de analyses bleek dat kinderen die op een leeftijd van vijf jaar nog steeds piepten (de chronische piepers), al op jonge leeftijd meetbaar meer ontstekingsfactoren in hun adem hadden dan kinderen zonder piepklachten.

Vroege diagnose van astma
Ongeveer 30% van de Nederlandse peuters heeft last van astmatische klachten, zoals piepen of zagen op de borst, maar van die groep ontwikkelt uiteindelijk slechts 30% daadwerkelijk astma, met bijbehorende ontsteking. “Dit onderzoek is een belangrijke stap op weg naar een vroege diagnose”, zegt Van de Kant. “Voor de beste behandeling wil je zo vroeg mogelijk weten welke kinderen met piepklachten uiteindelijk astma zullen ontwikkelen. Met deze nieuwe techniek laten wij zien dat dit door middel van een weinig belastend onderzoek in de toekomst wellicht mogelijk is.”

In deze studie konden de Maastrichtse onderzoekers nog geen significant verschil aantonen in de hoeveelheid ontstekingsfactoren bij persisterende of voorbijgaande piepklachten. De komende tijd willen de onderzoekers de techniek zo ver verfijnen dat ook dat verschil meetbaar zal worden.
(Persbericht Netherlands Respiratory Society / Nederlands Respiratoir Samenwerkingsverband, januari 2012)

Delen van de pariëtaalkwab die in gezonde mensen minder betrokken zijn bij het uitvoeren van een bepaalde taak intensiveren hun samenwerking, mogelijk om verlies aan samenwerking elders te compenseren. Het menselijke brein blijkt deze truc te gebruiken om optimaal te blijven functioneren en de verwoestende gevolgen van ziektes zoals Alzheimer af te wenden. Dit blijkt uit onderzoek uitgevoerd aan de Universiteit Maastricht en het Alzheimer Centrum Limburg door dr. Heidi Jacobs, nu werkzaam bij het Forschungszentrum Jülich. De resultaten verschijnen op 31 januari in het gerenommeerde tijdschrift Neurology.

Voor het onderzoek vroeg dr. Jacobs 18 gezonde vrijwilligers en 18 patiënten met beginnende Alzheimer om een mentale rotatie taak uit te voeren. De proefpersonen werd gevraagd om te bepalen of twee naast elkaar staande driedimensionale structuren congruent of incongruent waren. Tijdens de taak gebruikte dr. Jacobs MRI beeldvormingstechnieken om de hersenactiviteit te registreren. Haar verbluffende resultaat: ondanks beginnende dementie, presteerden de patiënten met Alzheimer net zo goed en net zo snel als de controlegroep. Echter, de activiteit in de betrokken gebieden van de hersenen toonde duidelijke verschillen.

De onderzoekers zagen veranderingen in de pariëtaalkwab van de patiënten met Alzheimer. De pariëtaalkwab is sterk verbonden met de medialetemporale gebieden die belangrijk zijn voor het geheugen. “De pariëtaalkwab is betrokken bij tal van cognitieve vermogens”, legt Dr. Jacobs uit, “bijvoorbeeld rekenen, aandacht, episodisch geheugen, voor de ruimtelijke relaties tussen objecten en zelfs meditatie.

Uit haar onderzoek blijkt dat in het brein van Alzheimer patiënten de gebieden in de laterale pariëtaalkwab meer samenwerken dan bij gezonde mensen. Maar, specifieke pariëtaalgebieden die deel uitmaken van het centrale geheugennetwerk vertonen een verminderde connectiviteit, in vergelijking met de gezonde mensen.” Afname van de geheugenfunctie is een van de belangrijkste kenmerken van de ziekte van Alzheimer. De neuropsychologe en het onderzoeksteam uit Maastricht concluderen dat de pariëtaalkwab van de patiënt in staat is om andere connecties te gebruiken om de tekorten op andere plaatsen te compenseren.

Wanneer en hoe de hersenen uiteindelijk de race tussen achteruitgang en compensatie verliezen bij Alzheimer is een interessante vraag voor onderzoekers. Jacobs: “We willen graag weten hoe deze verbazingwekkende reorganisatie capaciteit – met name in de pariëtaalkwab – verandert in de loop van de ziekte, vooral in de fases waarin de patiënten van ‘normale’ cognitieve stoornissen overgaan tot het manifesteren van de ziekte van Alzheimer.”

Uiteindelijk hopen de onderzoekers meer inzicht te krijgen in de ziektemechanismen van dementie aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer. Tegelijkertijd onderzoeken de wetenschappers nieuwe behandelingen: “Gerichte neurostimulatie of geneesmiddelen kunnen in de toekomst een bijdrage leveren aan deze compensatieprocessen in de hersenen waardoor we misschien onze mentale vermogens langer kunnen behouden”, zegt Jacobs. Samen met haar collega’s in Jülich probeert ze dit te bereiken. “Tegelijkertijd zijn we op zoek naar de biomarker die deze compensatieprocessen kan aangeven, zodat we dementie veel eerder kunnen voorspellen, en in het ideale geval zelfs uitstellen”, aldus Heidi Jacobs’ visie op de toekomst.

Een online versie van het artikel is beschikbaar via: http://www.neurology.org/content/early/2012/01/18/WNL.0b013e318245287d.abstract

Frequenter contact
De onderzoekers wilden ook weten of de relatie tussen de donor en ontvanger veranderde door de donatie. Ongeveer een kwart van beide groepen gaf aan dat dat het geval was. Ze rapporteerden vooral frequenter contact, meer betrokkenheid, toegenomen begrip en betere gesprekken. “Maar niet iedereen oordeelt hier positief over. Sommige mensen waarderen het frequentere contact niet, omdat ze dat als bemoeizucht ervaren”, aldus Marang.

Levende of overleden donor
Een andere uitkomst is dat het voor de kwaliteit van leven op de lange termijn niet uitmaakt of de nier van een levende of een overleden donor komt. Op de korte termijn vergaat het ontvangers van een nier van een levende donor wel beter, maar dat effect is na vijf jaar weg. “Nieren van overledenen hebben gemiddeld meestal een wat minder goede nierfunctie, vooral vlak na transplantatie”, verklaart Marang. Maar dit kon het verschil in kwaliteit van leven niet verklaren, zoals de onderzoekers vooraf verwachtten.

Bron: LUMC

Het Maastricht UMC+ is wereldwijd koploper op het gebied van deze gecombineerde behandeltechniek, die hybride AF-ablatie (AF staat voor atriumfibrilleren) genoemd wordt. Onlangs is een publicatie over deze behandelmethode aanvaard door het gezaghebbende tijdschrift Journal of the American College of Cardiology (JACC).
Bij de in het artikel beschreven techniek werken cardioloog en chirurg nauw met elkaar samen. De meest gangbare invasieve techniek om atrium- of boezemfibrilleren te behandelen, is ablatie, het aanbrengen van littekenweefsel in het hart op de plaats waar de hartritmestoornis ontstaat. Littekenweefsel geleidt namelijk geen elektrische prikkels, zodat de hartritmestoornis, die immers wordt opgewekt door (verkeerde) elektrische prikkels, stopt.
Bij deze techniek wordt er een katheter via een ader in de lies tot in het hart geschoven, om daar aan de binnenkant van het hart door verhitting (of bevriezing) het benodigde littekenweefsel te maken. Nadeel is dat dit littekenweefsel niet altijd volledig door de hartwand heen gaat. Dit is een vereiste om elektrische prikkels tegen te kunnen houden. In Maastricht is daarom een techniek ontwikkeld, waarbij een tweede behandelaar, een chirurg, het hart van de buitenkant benadert om ook aan de buitenkant van de hartboezem littekenweefsel aan te brengen. Dit resulteert in permanent littekenweefsel dat volledig door de hartwand gaat. De techniek vereist derhalve een nauwe samenwerking tussen beide specialisten.
Cardioloog- elektrofysioloog dr. Laurent Pison: “We hebben twee specialismen samengebracht. Cardioloog en chirurg vullen elkaar perfect aan. Je moet in feite door het weefsel heen behandelen om de verkeerde prikkels optimaal te isoleren. Dat lukt met de hybride techniek wonderwel omdat je zowel aan de binnen- als de buitenkant van het hart verhitting toepast. De resultaten zijn heel goed.”
In het Maastricht UMC+ zijn drie jaar geleden de eerste patiënten met deze combinatietechniek behandeld. Inmiddels zijn er 26 patiënten behandeld en geëvalueerd, de grootste serie wereldwijd. Overigens komen niet alle AF-patiënten voor de nieuwe techniek in aanmerking. De behandeling is voorbehouden aan complexe gevallen: patiënten die al jarenlang last hebben van de stoornissen en/of bij wie al meerdere vruchteloze pogingen zijn gedaan om het boezemfibrilleren op een andere (medicamenteuze) manier te onderdrukken.
De hartritmestoornis atriumfibrilleren komt veel voor, zeker op gevorderde leeftijd. Van de 75-plussers heeft meer dan 5 procent er last van.

Het Maastricht UMC + is wereldwijd koploper op het gebied van hybride AF-ablatie. Vanuit het buitenland is er veel interesse voor deze innovatieve techniek. Regelmatig komen er cardiologen en chirurgen naar Maastricht om de procedure onder de knie te krijgen. Gerenommeerde klinieken uit de Verenigde Staten en Europa waren al in het Maastricht UMC+ op bezoek om de techniek te leren.

Het wetenschappelijk artikel Hybrid Thoracoscopic Surgical and Transvenous Catheter Ablation of Atrial Fibrillation is inmiddels aanvaard voor publicatie in het gezaghebbend tijdschrift Journal of the American College of Cardiology (JACC). De auteurs zijn Laurent Pison, Mark La Meir, Jurren van Opstal, Yuri Blaauw, Jos Maessen en Harry Crijns.

Bron: azM

Endometriosis is found in 5–15% of women of reproductive age and is more frequent in relatives of women with the disease. Activation of KRAS results in de novo endometriosis in mice, however, activating KRAS mutations have not been identified in women. We screened 150 women with endometriosis for a polymorphism in a let-7 microRNA (miRNA) binding site in the 3′-UTR of KRAS and detected a KRAS variant allele in 31% of women with endometriosis as opposed to 5% of a large diverse control population. KRAS mRNA and protein expression were increased in cultured endometrial stromal cells of women with the KRAS variant. Increased KRAS protein was due to altered miRNA binding as demonstrated in reporter assays. Endometrial stromal cells from women with the KRAS variant showed increased proliferation and invasion. In a murine model, endometrial xenografts containing the KRAS variant demonstrated increased proliferation and decreased progesterone receptor levels. These findings suggest that an inherited polymorphism of a let-7 miRNA binding site in KRAS leads to abnormal endometrial growth and endometriosis. The LCS6 polymorphism is the first described genetic marker of endometriosis risk.

Uit DNA analyse bleek dat een bepaalde mutatie in dat gen bij 31 procent van alle endometriosepatienten voorkwam, terwijl dat in de normale populatie maar 5,8 was. Daaruit concludeerden de Amerikanen dat de mutatie een grote risicofactor is voor het krijgen van de aandoening.

Prof dr. Ton Berns neemt op dinsdag 7 februari afscheid als voorzitter van de Raad van Bestuur en directeur Wetenschapsbeleid van het Nederlands Kanker Instituut  –  Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam.

Na afloop van een twee daags afscheidsymposium waar (inter)nationale topwetenschappers samenkomen om de resultaten van recent kankeronderzoek met elkaar te wisselen, zal Ton Berns uit handen van de burgemeester van Velsen, Franc Weerwind, een Koninklijke onderscheiding ontvangen. Het NKI-AVL prijst zich gelukkig dat Berns als onderzoeker bij het instituut betrokken zal blijven.

Ton Berns wordt als voorzitter van de Raad van Bestuur opgevolgd door Prof. dr. Rene Medema (1964) tot 1 januari 2012 hoofd van het Laboratorium Experimentele Oncologie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

De Growth Analyser SMART is een nieuw ontwikkelde web-based applicatie waarbij de huidige voedingstoestand van kinderen kan worden vastgesteld. Het instrument kijkt zowel naar ondervoeding als naar overvoeding. Tevens bepaalt GO-SMART het risico op ondervoeding in het ziekenhuis. Met de ontwikkeling van dit instrument wordt voorzien in een al jaren bestaande behoefte van de ziekenhuizen om op een eenvoudige en snelle manier de voedingstoestand te registreren.

Het vaststellen van de huidige voedingstoestand met de GO-SMART gebeurt door registratie van lengte en gewicht. Er wordt vervolgens gebruik gemaakt van interactieve groeicurven voor jongens en meisjes voor lengte naar leeftijd, gewicht naar lengte, en BMI naar leeftijd. Aparte groeireferenties zijn er opgenomen voor kinderen met Nederlandse, Turkse, en Marokkaanse ouders en voor kinderen met een andere etnische achtergrond.  Het risico op ondervoeding in het ziekenhuis wordt bepaald met behulp van het invullen van vier vragen van een risico-instrument. Daarnaast biedt de GO-SMART de mogelijkheid om de inname van energie en eiwit van het kind te registreren en een berekening ten opzichte van de norm te laten zien. Aan de GO-SMART is een Excel programma gekoppeld om een cumulatieve rapportage mogelijk te maken.

De GO-SMART kan geïntegreerd worden in bestaande elektronische patiëntendossiers van de ziekenhuizen. De GO-SMART is voor internationaal gebruik ontwikkeld. GO-SMART staat voor Growth Analyser Screening of Malnutrition And Risk Tool.

Het Maastricht UMC+ is wereldwijd koploper op het gebied van deze gecombineerde behandeltechniek, die hybride AF-ablatie (AF staat voor atriumfibrilleren) genoemd wordt. Onlangs is een publicatie over deze behandelmethode aanvaard door het gezaghebbende tijdschrift Journal of the American College of Cardiology (JACC).
Bij de in het artikel beschreven techniek werken cardioloog en chirurg nauw met elkaar samen. De meest gangbare invasieve techniek om atrium- of boezemfibrilleren te behandelen, is ablatie, het aanbrengen van littekenweefsel in het hart op de plaats waar de hartritmestoornis ontstaat. Littekenweefsel geleidt namelijk geen elektrische prikkels, zodat de hartritmestoornis, die immers wordt opgewekt door (verkeerde) elektrische prikkels, stopt.

Bij deze techniek wordt er een katheter via een ader in de lies tot in het hart geschoven, om daar aan de binnenkant van het hart door verhitting (of bevriezing) het benodigde littekenweefsel te maken. Nadeel is dat dit littekenweefsel niet altijd volledig door de hartwand heen gaat. Dit is een vereiste om elektrische prikkels tegen te kunnen houden. In Maastricht is daarom een techniek ontwikkeld waarbij een tweede behandelaar, een chirurg, het hart van de buitenkant benadert om ook aan de buitenkant van de hartboezem littekenweefsel aan te brengen. Dit resulteert in permanent littekenweefsel dat volledig door de hartwand gaat. De techniek vereist derhalve een nauwe samenwerking tussen beide specialisten.

Cardioloog- elektrofysioloog dr. Laurent Pison: “We hebben twee specialismen samengebracht. Cardioloog en chirurg vullen elkaar perfect aan. Je moet in feite door het weefsel heen behandelen om de verkeerde prikkels optimaal te isoleren. Dat lukt met de hybride techniek wonderwel omdat je zowel aan de binnen- als de buitenkant van het hart verhitting toepast. De resultaten zijn heel goed.”

In het Maastricht UMC+ zijn drie jaar geleden de eerste patiënten met deze combinatietechniek behandeld. Inmiddels zijn er 26 patiënten behandeld en geëvalueerd, de grootste serie wereldwijd. Overigens komen niet alle AF-patiënten voor de nieuwe techniek in aanmerking. De behandeling is voorbehouden aan complexe gevallen: patiënten die al jarenlang last hebben van de stoornissen en/of bij wie al meerdere vruchteloze pogingen zijn gedaan om het boezemfibrilleren op een andere (medicamenteuze) manier te onderdrukken.

De hartritmestoornis atriumfibrilleren komt veel voor, zeker op gevorderde leeftijd. Van de 75-plussers heeft meer dan 5 procent er last van.

Het Maastricht UMC + is wereldwijd koploper op het gebied van hybride AF-ablatie. Vanuit het buitenland is er veel interesse voor deze innovatieve techniek. Regelmatig komen er cardiologen en chirurgen naar Maastricht om de procedure onder de knie te krijgen. Gerenommeerde klinieken uit de Verenigde Staten en Europa waren al in het Maastricht UMC+ op bezoek om de techniek te leren.

Het wetenschappelijk artikel Hybrid Thoracoscopic Surgical and Transvenous Catheter Ablation of Atrial Fibrillation is inmiddels aanvaard voor publicatie in het gezaghebbend tijdschrift Journal of the American College of Cardiology (JACC). De auteurs zijn Laurent Pison, Mark La Meir, Jurren van Opstal, Yuri Blaauw, Jos Maessen en Harry Crijns.

EINDE PERSBERICHT

Naar schatting 10 to 15% van de paren kent een verminderde vruchtbaarheid. Bij 30% van deze paren wordt de oorzaak daarvan niet duidelijk. Het identificeren van risicofactoren en het bestuderen van de biologie kan in de toekomst bijdragen tot preventie van vruchtbaarheidsstoornissen. Ongezonde voedings- en leefstijlgewoonten van aanstaande ouders dragen bij aan een lagere kans op zwangerschap, een hogere kans op aangeboren aandoeningen en meer problemen rond de bevalling.

Fatima Hammiche is arts-onderzoeker Voortplantingsgeneeskunde op de afdeling Verloskunde en Gynaecologie van het Erasmus MC. Voor haar proefschrift onderzocht ze de relatie tussen voeding en leefstijl en vruchtbaarheid, maar ook het effect van het preconceptie spreekuur Gezond Zwanger Worden dat sinds 2007 bestaat in het Erasmus MC. Het spreekuur heeft als doel zo optimaal mogelijke omstandigheden te realiseren bij paren met een kinderwens op het gebied van voeding en leefstijl. Bezoek aan het GZW-consult leidde na drie maanden bij 18% van de vrouwen en 12% van de mannen tot een verbetering van de voedingsgewoonten. Ook de leefstijlgewoonten verbeterden aanzienlijk, zowel bij vrouwen (34%) als mannen (33%) en onafhankelijk van etniciteit, BMI of opleiding. Opvallend was dat vooral laag opgeleide vrouwen een grotere verbetering vertoonden dan hoger opgeleide vrouwen.

Verder bleek dat mannen met overgewicht en obesitas een verminderde zaadkwaliteit hebben. Zowel het aantal als de beweeglijkheid van de zaadcellen worden negatief beïnvloed door overgewicht.

Erasmus MC heeft een grote staat van dienst op het gebied van optimaliseren van vruchtbaarheid. Zo is er bijvoorbeeld het onlangs gelanceerde persoonlijke coachingsprogramma Slimmer Zwanger, waarmee een bijdrage kan worden geleverd aan het verbeteren van de voeding en leefstijl van de vrouw én man zowel vóór als tijdens de zwangerschap. De verzekerden van Achmea, waaronder Zilveren Kruis, Agis Zorgverzekeringen, Avero Achmea, Interpolis en FBTO, kunnen hiervan gratis gebruik maken. Deze zorgverzekeraars vergoeden de kosten voor hun cliënten. Andere gebruikers kunnen hierover verdere informatie vinden op de homepage www.slimmerzwanger.nl.

Hoewel zaadbalkanker relatief weinig voorkomt in Nederland, is deze ziekte wel de meest voorkomende tumorsoort bij mannen in de leeftijd tussen de 20 en 39 jaar. In 2009 ging het om 1,4 procent van alle nieuwe mannelijke, kankerpatiënten. Uit de analyses die Rob Verhoeven maakte met behulp van gegevens van de Nederlandse Kankerregistratie, blijkt dat het aantal mannen met zaadbalkanker tussen 1989 en 2009 in Nederland is verdubbeld (van 336 naar 667). Aanvullend onderzoek in Zuid-Nederland wees uit dat deze ziekte tussen 1970 – 1987 nog relatief stabiel was.

Uit internationale, wetenschappelijke literatuur blijkt dat de toename van zaadbalkanker in andere Westerse landen eveneens optrad, maar in tegenstelling tot Nederland vaak al begon in de jaren ´60 en ´70. “Maar ook in andere landen is er geen duidelijke oorzaak voor de stijging gevonden. Mede omdat de onderliggende oorzaken van zaadbalkanker nog steeds niet goed bekend zijn”, aldus Rob Verhoeven.

Behandeling en overleving
In het proefschrift besteedt Verhoeven ook aandacht aan de behandeling van mannen met zaadbalkanker. Dit onderdeel laat zien dat de overlevingskansen van patiënten in Zuid-Nederland met zaadbalkanker met het type ´seminoom´ steeg naar 95 procent in 2002. In de jaren zeventig was dat nog maar 81 procent. Voor patiënten met het type ´non-seminoom´ nam de overleving toe van 54 tot 92 procent. “Deze verbeteringen zijn vooral te danken aan de introductie van betere chemotherapie aan het einde van de jaren zeventig. Mede daardoor is het sterftecijfer voor zaadbalkanker aanzienlijk gedaald.”

De behandelresultaten in Nederland liggen globaal genomen op gelijke hoogte met patiënten met zaadbalkanker in de VS en elders in Europa, zo blijkt uit een ander hoofdstuk. Tevens bleek dat patiënten van 50 jaar of ouder in zowel Europa als Amerika een lagere owverleving hebben dan jongere patiënten. Voor seminoom-patiënten lag deze in het tijdvak 2003-2007 circa 2 tot 5 procent lager. Voor non-seminoom-patiënten vanaf 50 jaar was deze zelfs 5 tot 9 procent lager in vergelijking met jongere patiënten.

De oorzaak van deze lagere overlevinskans kan volgens Rob Verhoeven worden gezocht in een verder gevorderd stadium van de ziekte op het moment van diagnose, verminderde verdraagzaamheid van de  (chemo)therapie en/of andere biologische kenmerken van de tumoren. Maar ondanks deze kanttekening blijkt dat de overleving van oudere patiënten met zaadbalkanker over het geheel genomen tussen 1993 en 2007 wel is toegenomen. Toekomstig onderzoek naar achterliggende oorzaken kan hierin verder verbetering brengen.

Penis- en scrotumkanker
In het proefschrift wordt ook aandacht geschonken aan nog zeldzame geslachtstumoren, zoals penis- en scrotumkanker. Scrotumkanker kwam vroeger vooral voor bij schoorsteenvegers, zo ontdekte Sir Percival Pott in 1775. Later werd deze ziekte ook frequenter aangetroffen bij mensen die met bepaalde steenkolen of oliën werkten. Door verbeteringen van de werkomstandigheden in de jaren zestig en zeventig wordt deze ziekte tegenwoordig niet meer veroorzaakt door beroepsmatige factoren en komt daardoor nog zelden voor.  In 2009 ging het in Nederland om 17 patiënten.

Hoewel ook zeldzaam, komt peniskanker in vergelijking met scrotumkanker relatief vaker voor. In 2009 werd deze ziekte in Nederland 143 keer vastgesteld. Bij elkaar opgeteld ging het om circa 2.000 patiënten in de periode 1989 – 2006. Van de mannen die zich vroegtijdig met hun klachten meldden bij de dokter (stadium 0),  was circa 93 procent 10 jaar na behandeling nog in leven. Naar gelang de ziekte in een verder stadium was, namen de overlevingskansen duidelijk af. Bij stadium 1 was 89 procent van de patiënten na 10 jaar nog in leven; bij stadium 4 was dat nog maar 21 procent na 2 jaar. Het onderzoek van Verhoeven laat zien dat de overlevingskansen voor peniskanker in zowel Europa als de Verenigde Staten sinds 1990 niet zijn verbeterd.

Over het IKZ

Het Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ) is een kennis- en kwaliteitscentrum op het gebied van de oncologische en palliatieve zorg in Noord-Brabant en Noord-Limburg. In deze regio wonen 2,3 miljoen mensen. De werkzaamheden van het IKZ zijn onder meer gericht op onderzoek en het ondersteunen van zorgverleners, patiëntenverenigingen en beleidsmakers. Ook biedt het IKZ begeleiding aan ziekenhuizen en andere zorginstellingen bij het opzetten en invoeren van innovaties. Op die manier wordt een actieve bijdrage geleverd aan het realiseren van de best mogelijke zorg voor mensen met kanker in de eigen regio.

• De promotie van Rob Verhoeven op het proefschrift ‘Epidemiology of uncommon male genital cancers’ vindt plaats op vrijdag 10 februari 2012 om 11.30 uur in de Senaatszaal van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Promotoren zijn prof. dr. J.W.W. Coebergh en prof. dr. L.A.L.M. Kiemeney.

woensdag 8 februari  20.50 uur Nederland 2

In Nederland lopen jaarlijks 11.000 voetballers hersenletsel op, zo stelt Consument en Veiligheid. 3500 daarvan belanden bij de Eerste Hulp. Van boksen was al langer bekend dat de vele knock-outs en hersenschuddingen kunnen leiden tot Alzheimer en Parkinson. Bij voetbal werd eind jaren negentig al door wetenschappers aan de bel getrokken over de gevolgen, echter zonder resultaat.

Dit najaar laaide de discussie over hoofdbescherming bij  voetbal op toen in een weekend zes keepers bewusteloos in het veld lagen, o.a. Tyton van PSV. Heftige incidenten zoals een trap met een voetbalschoen tegen het hoofd, leiden direct tot hersenletsel. Lipton: ‘Over een hersenschudding wordt te makkelijk gedacht. Twee hersenschuddingen achter elkaar kunnen dodelijk zijn.’

Maar niet alleen dit soort incidenten zijn gevaarlijk. Wanneer voetballers zeer regelmatig koppen, meer dan 1000 keer per jaar, kan dit op den duur voor  verschijnselen zorgen die vergelijkbaar zijn met een hersenschudding. Lipton scande de hersenen van amateurspelers. Met name structuren die te maken hebben met het geheugen en snelle visuele verwerking, bleken aangetast.

Bewegingswetenschapper Steve Broglio volgde een seizoen lang een American Football team. Elke aanvaring werd vastgelegd met sensoren in de helm. Op die manier mat Broglio de acceleratie en rotatie van de hersenen. ‘Vergelijk het met een auto ongeluk waarbij je met 35 km per uur ergens tegenaan rijdt. Je vraagt je kind toch ook niet om keihard met zijn hoofd tegen de muur te gaan bonken?’

In de tweede reportage van Labyrint volgen we Elly Hol en haar onderzoeksgroep aan het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. Zij doet onderzoek naar Alzheimer en Parkinson, ziektes waarbij hersencellen afsterven. De schade die ontstaat wordt niet gerepareerd omdat, zo veronderstelde men, er geen stamcellen meer zijn die nieuwe hersencellen kunnen aanmaken. De groep van Hol ontdekte echter dat er nog wel neurale stamcellen aanwezig zijn in de hersenen van Alzheimer- en Parkinsonpatiënten. Ze zijn alleen in slapende toestand. Momenteel onderzoekt men hoe je deze cellen weer aan de praat kunt krijgen.

Direct na de uitzending kun je doorpraten met wetenschappers in de wekelijkse Labyrint Twittersessie. Kijk mee op de site en stel je vragen via Twitter: www.wetenschap24.nl

Nep webshop
Via de (nep) online apotheek www.medi-plaza.nl konden geneesmiddelen besteld worden. Bij de daadwerkelijke handeling om te bestellen, kregen de bezoekers een mededeling dat het een nep webshop was. De webshop was in opdracht van het ministerie van VWS gebouwd om aan te tonen hoe makkelijk het is om bedrogen te worden.

De volgende resultaten kunnen gemeld worden naar aanleiding van deze toch wel ongebruikelijke manier van voorlichten:

• 5124 unieke bezoekers hadden de intentie om geneesmiddelen online te bestellen
• Naar schatting zijn door de nep webshop 161.500 onveilige pillen niet besteld
• De nep webshop haalde de top 3 van zoekmachines voor slaappillen en antidepressiva
• Medi-Plaza.nl trok ruim 18.000 bezoekers
• 90% van de bezoekers zocht actief naar medicijnen
• Meer dan 65% van de bezoekers bezocht meerdere pagina’s
• Door ingrijpen in zoek- en aankoopgedrag kwam de boodschap het beste aan
• Bezoekers reageerden met: ‘ ik schrik er wel van’ en ‘ de website leek net echt’ en ‘ ijzersterk’Online geneesmiddelen bestellen

• Het is in Nederland verboden om receptgeneesmiddelen zonder recept aan te bieden.
• Verkopers van medicijnen waarvoor in Nederland een recept nodig is, mogen deze medicijnen nietzonder recept leveren aan particulieren in Nederland. Dus ook niet als er voor het betreffende

  medicijn in het buitenland geen recept nodig is.

• Het is lastig om de betrouwbaarheid van buitenlandse online aanbieders te checken.
• Betrouwbare online apotheken staan op de publiekswebsite van de apothekerskoepel:www.apotheek.nl.
• Receptmedicijnen mogen nooit in de aanbieding zijn. Dat is in Nederland verboden.Neppillen gevaarlijk voor gezondheid
  • Vervalste medicijnen zijn gevaarlijk omdat de kwaliteit en samenstelling niet zijn gewaarborgd. Effecten op de gezondheid zijn dan ook niet te voorspellen en kunnen levensgevaarlijk zijn.
  • Als er al werkzame stoffen in de neppillen zitten, zijn vaak de verhoudingen afwijkend ten opzichte van de originele medicijnen.

Het symposium vindt plaats tijdens het eerste lustrum van het 3R Research Center van het UMC St Radboud. 3R staat voor Refinement, Reduction, Replacement. Vooraanstaande sprekers delen hun visie op het verbeteren van de kwaliteit van dierproeven door systematische literatuuroverzichten.

Positron Emissie Tomografie (PET) is een functionele/moleculaire beeldvormende techniek die niet alleen de ziekte kan diagnosticeren, maar ook het doelvolume (de vorm en omvang van de tumor) kan bepalen voor bestraling of respons kan meten bij (chemo)therapie.
De doelvolumes worden doorgaans handmatig ingetekend door een arts. Echter, de juistheid van het doelvolume is sterk afhankelijk van de ervaring van de arts. Om deze onzekerheid te beperken zijn (semi-)automatische methoden ontwikkeld.

Cheebsumon laat zien dat niet alle methoden de juiste doelvolumes op de PET-beelden kunnen bepalen. Hun nauwkeurigheid hangt af van de gebruikte beeldkarakteristieken. Om deze reden waarschuwt ze dat deze methoden alleen onder gestandaardiseerde procedures mogen worden gebruikt. Alleen dan kunnen deze methoden worden toegepast bij radiotherapie of worden ingezet bij trials waarbij verschillende centra deelnemen. Wel laten sommige methoden die rekening houden met de omgeving rondom de tumor al veelbelovende resultaten zien.

Kanker vormt een van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland. In 2009 was longkanker de vierde meest voorkomende vorm van kanker. Hoewel in het afgelopen decennium de kans op longkanker voor mannen met een derde is verminderd, is de kans voor vrouwen juist met 4.5% toegenomen.

Startdatum15-02-2012

Tijd13.45

Locatie Aula

Titel Quantification and Tumour Delineation in PET

Spreker P. Cheebsumon

Promotor prof.dr. A.A. Lammertsma

OnderdeelVU medisch centrum

WetenschapsgebiedMedisch

EvenementtypePromotie

Bron: VU