Bijna 20 procent van kinderen woont niet bij beide ouders
In 2010 woonden 569 duizend kinderen van 0 tot 15 jaar niet of bij slechts één van de eigen ouders. Dat zijn er ruim 145 duizend meer dan in 1996. Het aandeel 0- tot 15-jarigen dat niet met beide ouders in één huis woont is daarmee in deze periode gestegen van 14 naar 18 procent. Dit komt vooral door de toename van het aantal ouders dat uit elkaar gaat.

Vooral de situatie waarbij het kind bij de moeder woont (met of zonder een nieuwe partner) is gestegen, van 12 tot 16 procent. Het aandeel kinderen dat bij de vader woont (met of zonder nieuwe partner) is nog klein, bijna 2 procent in 2010, maar komt iets vaker voor dan midden jaren negentig. Het aandeel kinderen dat zonder eigen ouders leeft, bleef stabiel op 1 procent.

Oudere kinderen wonen minder vaak bij beide ouders
Hoe ouder de kinderen zijn, hoe kleiner het aandeel dat bij beide ouders thuis woont. Zo woonde 90 procent van de 0-jarigen in 2010 bij beide ouders, tegenover 73 procent van de 15-jarigen. In 1996 gold dit nog voor 80 procent van de 15-jarigen.

Autochtone 15-jarigen wonen het vaakst bij beide ouders
In 2010 woonde van de autochtone 15-jarigen 77 procent bij hun ouders. Dat is meer dan bij de niet-westers allochtone kinderen. Het verschil met de Marokkaanse en Turkse 15-jarigen is klein. Van deze groepen woonde respectievelijk 75 en 72 procent met beide ouders. Voor de Antilliaanse en Arubaanse kinderen lag dit aandeel echter slechts op 34 procent en voor de Surinaamse kinderen op 41 procent.

Bron: CBS

Vertrouwen in politiek sterk toegenomen
In 2010 gaf 67 procent van de Nederlandse bevolking aan vertrouwen te hebben in de medemens, tegen 58 procent in 2002. De toename van het vertrouwen in deze periode was zeer gestaag.

Verder is er vanaf 2002 een sterke toename in het vertrouwen in de verschillende instituties en organisaties. Dit geldt vooral voor het vertrouwen in het rechtsstelsel en de politie, maar ook het politieke vertrouwen is gestegen. Vooral groeide het vertrouwen in politici en in politieke partijen. Iets meer dan de helft van de Nederlandse bevolking gaf in 2010 aan vertrouwen te hebben in deze politieke instituties. In tegenstelling tot het vertrouwen in de medemens, stagneert echter vanaf 2008 de groei van het politieke vertrouwen.

Nederland samen met Scandinavische landen voorop in Europa
Met twee van de drie Nederlanders die vertrouwen hebben in de medemens, bevindt Nederland zich in de Europese voorhoede. Alleen in de Scandinavische landen is dit vertrouwen nog iets groter, terwijl het in onze buurlanden Duitsland en België lager is. Zo heeft 35 procent van de Duitsers en 43 procent van de Belgen vertrouwen in de medemens. In Oost-Europese landen, maar bijvoorbeeld ook in Portugal, is dit vertrouwen nog lager.

Wat betreft het vertrouwen in politici en politieke instellingen, zoals het nationale en Europese parlement, loopt Nederland eveneens samen met de Scandinavische landen voorop. Daarbij valt vooral op dat een krappe meerderheid vertrouwen heeft in de Nederlandse politici: in geen enkel andere land is het vertrouwen in politici groter. Ook scoort Nederland in vergelijking met andere Europese landen hoog in het vertrouwen in het rechtsstelsel en de politie.

Bron: CBS

Jongeren zonder startkwalificatie drie keer zo vaak in aanraking met de politie
De criminaliteit onder jongeren is de afgelopen jaren afgenomen. Vooral de voortijdig schoolverlaters komen minder vaak in contact met politie dan een aantal jaren geleden. Wel is het verschil tussen jongeren met en zonder startkwalificatie nog altijd groot.

Jaarlijks komt ongeveer 3 procent van de jongeren van 15 tot 27 jaar die geen opleiding meer volgen in aanraking met de politie. Onder de jongeren zonder startkwalificatie is het aandeel dat verdacht wordt van een misdrijf met 5,3 procent ongeveer drie keer zo groot als onder jongeren die langer op school hebben gezeten en wel beschikken over een startkwalificatie.

Bron: CBS

De SFK onderzocht welke receptplichtige geneesmiddelen de Nederlandse openbare apotheken naar verhouding het meest verstrekken in de winterperiode. Hiertoe bepaalden we het gemiddeld aantal verstrekkingen op het niveau van werkzame stof (ATC5) in de wintermaanden december 2009, januari 2010 en februari 2010. Vervolgens vergeleken we dat met het gemiddeld aantal verstrekkingen in de negen maanden volgend op die wintermaanden. De verhouding tussen die twee aantallen noemen we de SFK-winterindex. Hoe hoger deze index, hoe vaker apothekers het betreffende geneesmiddel naar verhouding in de winter verstrekten. De top 10 geneesmiddelen met de hoogste winterindex 2010 hadden in de wintermaanden gemiddeld 21% meer verstrekkingen dan in de overige maanden.

Antibiotica
Omdat (luchtweg)infecties in de winter vaker voorkomen dan in de rest van het jaar, ligt het in de lijn der verwachtingen dat antibacteriële middelen de ranglijst van wintergeneesmiddelen aanvoeren. In de winter van 2010 schreven artsen in vergelijking met de andere maanden naar verhouding het vaakst het breedspectrumantibioticum doxycycline voor. Gemiddeld verstrekten de apotheken in die wintermaanden gezamenlijk 119.000 keer per maand een doxycyclinekuur tegenover 86.000 keer in de andere maanden. Dat is 37% meer. De SFK-winterindex 2010 komt voor dit middel uit op 1,37. In de winter van 2010 is februari de maand met de meeste kuren doxycycline (126.000). Daartegenover staat juli 2010 met het minste aantal (49.000). In de winter van 2010 verstrekten apotheken gemiddeld 129.000 keer een kuur amoxicilline. Met een winterindex van 1,28 neemt amoxicilline na doxycycline de tweede plaats in. Het is daarmee minder een specifiek winterantibioticum. In de top 10 van de SFK-winterindex van 2010 komen nog vier antibiotica voor. De combinatie amoxicilline met clavulaanzuur sluit de top 10. Deze combinatie verstrekten apothekers in de winter van 2010 gemiddeld 84.000 keer per maand; dat is 5% vaker dan gemiddeld per maand in de rest van het jaar (80.000 keer).

Wisselend beeld
Het aantal verstrekkingen per maand in de wintermaanden vertoonde de afgelopen jaren voor doxycycline een sterk wisselend beeld. Doxycycline telde in januari 2009 178.000 verstrekkingen terwijl dat aantal in januari 2010 en 2011 respectievelijk 121.000 en 132.000 bedroeg. Amoxicilline kent een duidelijk ander verstrekkingspatroon, want dat is met 157.000 keer juist het vaakst verstrekt in januari 2010. In januari 2009 en 2011 lag dat met 144.000 respectievelijk 128.000 verstrekkingen lager. De oorzaak ligt waarschijnlijk in de ieder jaar andere rondwarende micro-organismen die specifieke infecties veroorzaken die op hun beurt verschillende antibiotica vereisen. In de eerste Mexicaanse-griepwinter van vorig jaar, die als een mild griepseizoen te boek staat, is relatief weinig doxycycline voorgeschreven en naar verhouding meer amoxicilline.

Luchtwegen
In de top 10 van de winterindex 2010 komen drie middelen voor met een werking in de luchtwegen. Het hoogst staat de hoestprikkeldemper codeïne met een index van 1,27. De corticosteroïden fluticason en budesonide die via inhalatietechnieken in de luchtwegen worden gebracht, hebben in 2010 respectievelijk een winterindex van 1,11 en 1,06. Tot slot vinden we ureum, toegepast in zalf of crème bij een droge huid, op een zevende plek terug. Ureum kende in 2010 8% meer winterverstrekkingen.

figuur 1: Top 10 van in de winter van 2010 vaker dan in de rest van het jaar voorgeschreven geneesmiddelen

*December 2009 tot en met februari 2010

Antibiotica vormen ruim de helft van de geneesmiddelen in de top 10 Winterindex 2010

Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen

Alleen in Zweden roken meer vrouwen dan mannen
In 2009 rookte 26 procent van de Nederlandse mannen van 15 jaar of ouder dagelijks, tegenover 20 procent van de vrouwen. Gemiddeld rookt in de OESO-landen 27 procent van de mannen, tegen 17 procent van de vrouwen. Griekse vrouwen roken het meest, maar doen dat nog altijd minder dan de mannen in hun land. Alleen in Zweden is het aandeel dagelijkse rokers onder vrouwen (15 procent) hoger dan onder mannen (14 procent).

Ook in de grote niet-OESO-landen India, China, Brazilië, Rusland, Zuid-Afrika en Indonesië roken mannen vaker dan vrouwen. In China, India en Indonesië zijn dagelijks rokende vrouwen zelfs een zeldzaamheid. Chinese en Indonesische mannen roken daarentegen juist vaak.

Roken op zijn retour
In Nederland is het aandeel dagelijkse rokers gedaald van 27,8 procent in 1999 tot 22,6 procent in 2009. Dat is een afname van bijna 19 procent. Op Griekenland en Tsjechië na is in ieder OESO-land het percentage dagelijkse rokers gedaald. De sterkste daling vond plaats in Denemarken, bijna 40 procent.

Ook in de grote niet-OESO-landen daalde het aandeel rokers in deze periode. In Zuid-Afrika zelfs met bijna 43 procent.
Bron: CBS
Zie voor stastistieken site CBS

Presentatie van een indicatorenset met de belangrijkste CBS-gegevens over gezondheid en zorg.

Ontwikkelingen in de arbeidsmarktpositie van verpleegkundigen.

Relatie tussen roken, drinken en overgewicht met ziekenhuisopnamen in latere jaren.

Terugblik op veranderingen in de gezondheidsstatistieken in de afgelopen 20 jaar.

Kenmerken

Drie kwart van verpleegkundigen werkt in de zorg
In 2008 telde ons land 232 duizend geregistreerde verpleegkundigen jonger dan 65 jaar, 20 procent meer dan in 1999. Ruim drie kwart van hen werkt ook daadwerkelijk in de zorg. Het resterende kwart werkt niet of werkt in een andere sector. De groep verpleegkundigen werkzaam in de zorg veroudert aanzienlijk. Het aandeel 50-plussers nam toe van 14 procent in 1999 tot 30 procent in 2008.

Instroom verpleegkundigen hoger dan uitstroom
De instroom van verpleegkundigen in de zorg is sinds het begin van de registratie elk jaar nog hoger dan de uitstroom, maar het verschil is de laatste jaren kleiner geworden. In 2008 startten 10,3 duizend verpleegkundigen met een baan in de gezondheidszorg, terwijl er 8,9 duizend verpleegkundigen hun arbeidsbetrekking in de zorgsector beëindigden. Van deze uitstroom ging 40 procent buiten de gezondsheidszorg werken en 60 procent stopte met werken.

De belangrijkste bron van instroom van verpleegkundigen vormen de nieuw opgeleide verpleegkundigen. Het aantal geslaagde verpleegkundigen op mbo- of hbo-niveau steeg de laatste jaren, van 5,7 duizend in 2005/’06 tot 6,6 duizend in 2009/’10.

Arbeidspotentieel beter benut
Verpleegkundigen gingen in 2008 minder vaak met prepensioen dan in 1999. In 1999 was 51 procent van de geregistreerde verpleegkundigen tussen de 60 en 65 jaar volledig met pensioen, tegenover 36 procent in 2008. Het aandeel arbeidsongeschikten daalde ook met enkele procentpunten, behalve bij de 60- tot 65-jarige verpleegkundigen.

Bron: CBS (zie ook voor de statistieken)

AOW-uitgaven met 0,9 miljard gestegen
In de eerste helft van 2011 is 0,9 miljard euro meer uitgegeven aan AOW-uitkeringen dan in dezelfde periode in 2010. De stijging van de uitgaven is groter dan in de voorgaande jaren. Dat komt vooral doordat de in 1946 geboren babyboomers dit jaar met pensioen gaan. De geboortegroep 1946 is de grootste ooit in Nederland. Op 1 januari 2011 leefden er nog 234 duizend.

Eind juni 2011 werden er bijna 3 miljoen uitkeringen verstrekt in het kader van de AOW. Dat zijn er 97 duizend meer dan een jaar eerder.

AOW kost ruim 1 700 euro per Nederlander
In 2010 ging 9,5 procent van de overheidsuitgaven naar de AOW. Tien jaar geleden was dit ruim 10 procent. In 2010 kostte de AOW een Nederlander 1 722 euro. Dit is ruim 500 euro meer dan 10 jaar geleden. Gecorrigeerd voor prijsstijgingen was dat bijna 206 euro meer.

Ruim 1 miljard euro AOW naar buitenland
In 2010 is ruim 1 miljard euro uitgegeven aan 287 duizend AOW’ers woonachtig in het buitenland. Dat is bijna 4 procent van de totale AOW-uitgaven. Een derde van de uitgaven aan het buitenland betreft AOW’ers in de buurlanden Duitsland en België. Ruim 12 procent is bestemd voor 65-plussers woonachtig in Spanje. Onder andere door remigratie ging respectievelijk 8 en 6 procent van de buitenlandse AOW-uitgaven naar Turkije en Marokko.

De totale AOW-uitgaven aan het buitenland lagen in 2010 bijna 40 procent hoger dan in 2005. In dezelfde periode namen de uitkeringen in Nederland met ruim een vijfde toe.
Vooral de AOW-uitgaven aan Duitsland namen in verhouding sterk toe, bijna 60 procent.
Bron: CBS

In Nederland wordt ieder jaar bij ongeveer 1900 mensen slokdarmkanker ontdekt, wat neerkomt op 5,8 op de honderdduizend mensen. In 1400 gevallen gaat het om mannen. Gemiddeld in Europa krijgen jaarlijks 3,3 op de honderdduizend mensen de ziekte. In het Verenigd Koninkrijk is dit overigens 6,4 op de honderdduizend mensen en in Ierland 5,9.

Nederland staat 3de op de ranglijst van Europese landen waar slokdarmkanker het meeste voorkomt. Volgens statistieken van de Wereldgezondheidsorganisatie krijgen jaarlijks 5,8 op de 100.000 mensen in Nederland slokdarmkanker. Het gemiddelde in Europa is 3,3 op de 100.000 mensen. In Nederland wordt ieder jaar bij ongeveer 1900 mensen slokdarmkanker ontdekt, wat neerkomt op 5,8 op de honderdduizend mensen. In 1400 gevallen gaat het om mannen. Gemiddeld in Europa krijgen jaarlijks 3,3 op de honderdduizend mensen de ziekte. In het Verenigd Koninkrijk en Ierland komt de ziekte nog vaker voor. Dat meldt het Wereld Kanker Onderzoek Fonds donderdag.In het Verenigd Koninkrijk is dit overigens 6,4 op de honderdduizend mensen en in Ierland 5,9.De statistieken zijn afkomstig uit GLOBOCAN, een project van het International Agency for Research on Cancer (IARC). IARC is onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie. Alle gevallen van kanker zijn aangepast naar leeftijd en zijn uitgedrukt per 100.000 mensen.

In 2010 overleden 50 inwoners van Nederland aan de gevolgen van aids, 41 mannen en 9 vrouwen. De sterfte aan aids is de laatste vijf jaar stabiel. Zestien jaar geleden was dat met 444 overledenen nog 9 keer hoger.

Forse daling door combinatietherapie
In 1982 werden in Nederland de eerste ziektegevallen van aids geconstateerd. Dit heeft in 1983 geleid tot de eerste 8 overledenen aan aids. Hierna steeg het aantal overledenen snel, tot 444 in 1994. Sinds de introductie van de combinatietherapie in 1996 is het aantal aidsdoden fors gedaald tot 89 in 2002. Tot 2006 daalde het aantal licht verder, waarna het de laatste vijf jaar stabiliseerde rond de 50 doden per jaar.

Naast betere medicatie hebben ook het meer in zwang komen van “veilig vrijen” en spuitomruilprogramma’s bijgedragen aan het voorkomen van een hiv-infectie en daarmee van aids. Het aantal mensen met hiv in Nederland wordt door het RIVM geschat op ruim 21,5 duizend.

Vrouwen overlijden jonger aan aids
In de periode 1983-2010 was 70 procent van de aidsdoden tussen de 30 en 50 jaar. Vrouwen overlijden gemiddeld jonger aan aids dan mannen. De vrouwen die vanaf 2004 aan aids stierven, waren gemiddeld 43,6 jaar. Mannen waren gemiddeld 50 jaar.

Zowel mannen als vrouwen sterven nu gemiddeld op een latere leeftijd aan aids dan in de beginperiode. Vergeleken met de periode 1983- 1989 worden mannen nu 10 jaar ouder en vrouwen 6,4 jaar. Onder de leeftijd van 30 jaar sterven tegenwoordig nog maar weinig mensen aan aids; in 2010 zelfs geen.

Hogere sterfte onder allochtonen
Ruim 43 procent van alle aidsdoden in de laatste tien jaar is westers of niet-westers allochtoon. Bij vrouwen is de aidssterfte onder de niet-westerse allochtonen meer dan elf keer hoger dan bij autochtonen. Bij mannen is dit bijna drie keer.

De hoogste sterfte aan aids is te zien bij de Afrikanen, Antillianen of Surinamers in ons land. Een moeilijk te kwantificeren deel hiervan is toe te schrijven aan verhoogde blootstelling aan hiv in hun herkomstlanden. Zo komt in 2009 bijvoorbeeld hiv in het deel van Afrika dat ten zuiden van de Sahara ligt 25 keer vaker voor dan in West-Europa..
Bron: CBS

Verdubbeling obesitas in OESO
Het percentage mensen in OESO-landen met ernstig overgewicht, obesitas, is de afgelopen 20 jaar bijna verdubbeld tot 17 procent. In Nederland lag dat met 12 procent in 2009 ruim hieronder. Het is wel in 20 jaar tijd verdubbeld. Ook in Nieuw-Zeeland is dat het geval. Het percentage mensen met obesitas in de VS en het Verenigd Koninkrijk is met ongeveer de helft gestegen. In het VK heeft inmiddels 23 procent van de mensen obesitas, maar de VS spannen de kroon met ruim één op de drie mensen. De landen met de laagste percentages zijn Japan en Zuid-Korea.

Hoogste uitgaven gezondheidszorg in de VS
De Verenigde Staten geven binnen de OESO al jaren het meeste uit aan gezondheidszorg. Het verschil met de landen daarna, Noorwegen, Zwitserland en Nederland, is bovendien groot. Aangepast voor koopkrachtverschillen gaven de Verenigde Staten 6,7 duizend euro per inwoner uit in 2009, Nederland 4,1 duizend euro per inwoner. Turkije gaf het minst uit, 760 euro per inwoner.

Samen met Canada en Australië geven de meeste Noord- en West-Europese landen meer uit dan gemiddeld in de OESO. De Zuid- en Oost-Europese landen, samen met Japan en Zuid-Korea minder.

Hoogste levensverwachting in Japan
In 2009 is de levensverwachting van een Nederlander bij geboorte 80,6 jaar. Dat is ruim 7 jaar meer dan in 1960. Deze groei is echter minder hoog dan in andere OESO-landen. Japan maakte een ruim tweemaal zo grote groei door. Dit land heeft nu met 83 jaar de hoogste levensverwachting.

De gemiddelde levensverwachting in de OESO-landen is sinds 1960 met meer dan 11 jaar gestegen, en uitgekomen op 79,5 jaar in 2009. De OESO-landen met de laagste levensverwachting zijn Slowakije, Hongarije en Turkije (75 jaar of minder). In Turkije is deze echter wel met 25 jaar toegenomen sinds 1960.

Bron: CBS

Grotere kans om 80 te worden
De kans van een 65-jarige om 80 te worden is het afgelopen decennium sterk gestegen. Dankzij de lagere sterfterisico’s in 2010 bedroeg deze kans voor mannen dat jaar 63 procent. Tien jaar eerder was dat maar 52 procent.

Bij vrouwen was de toename minder sterk, maar hun kans om 80 te worden is nog  beduidend groter dan die van mannen. Met de overlijdensrisico’s van 2010 haalt drie kwart van de 65-jarige vrouwen de 80.

Ook de kans om heel oud te worden stijgt
Als de huidige sterfterisico’s ook in de toekomst blijven gelden, wordt een derde van de 65-jarige vrouwen 90 jaar of ouder. Tien jaar geleden was dit nog een kwart. Bijna een op de vijf mannen van 65 jaar mag verwachten 90 jaar of ouder te worden, tegen bijna een op de negen in 2000.

Kans van een 65-jarige om ten minste 90 jaar te worden
De kans dat een 65-jarige 100 jaar oud wordt is in het afgelopen decennium ruim verdubbeld voor vrouwen en verdrievoudigd voor mannen. Deze kans is echter nog steeds klein: ruim 2 procent voor 65-jarige vrouwen en minder dan 1 procent voor 65-jarige mannen.

Levensduur valt waarschijnlijk nog hoger uit
De levensverwachting in 2010 is berekend op basis van de sterfterisico’s per leeftijd die in dat jaar golden. Als deze risico’s in de toekomst verder blijven dalen in het tempo dat verondersteld is in de meest recente bevolkingsprognose, zal de resterende levensverwachting van 65-jarige mannen nog circa 1,5 jaar hoger uitvallen. Bij vrouwen komt er in dat geval 1,2 jaar bij.

Lenny Stoeldraijer en Joop Garssen
Bronnen: CBS
• StatLine, Levensverwachting; geslacht en leeftijd, vanaf 1950 (per jaar)

• StatLine, Overlevingskansen; geslacht, leeftijd

• StatLine, Levensverwachting; geslacht, geboortegeneratie

Nog minder werknemers (1 procent) nam verlof op voor de zorg van een langdurig zieke of hulpbehoevende. Ruim een derde nam hiervoor kortdurend verlof op, een vijfde nam een vrije dag en ruim een op de acht maakte gebruik van langdurend zorgverlof. Eenzelfde deel maakte gebruik van een voorziening voor bijzonder verlof.

Ouders met een kind jonger dan acht jaar maakten iets vaker gebruik van ouderschapsverlof (10 procent). Moeders deden dat vaker dan vaders (12 procent respectievelijk 6 procent). Zo’n 11 procent had wel behoefte aan ouderschapsverlof, maar maakte daar toch geen gebruik van. Nadelige financiële gevolgen waren de meest genoemde reden (een derde). Een kwart wees op ongunstige gevolgen voor de loopbaan of dat het op het werk niet zou kunnen.

Door de toegenomen arbeidsdeelname van vrouwen en de toegenomen deelname door mannen aan zorgtaken zijn er steeds meer taakcombineerders. Vooral vrouwen kiezen er massaal voor om in deeltijd te werken. Kinderopvang en verlofregelingen zijn andere mogelijkheden om de combinatie van arbeid en zorg te vergemakkelijken. Nederland kent sinds 1991 een wettelijk recht op ouderschapsverlof, in 2001 werd het kortdurend zorgverlof ingevoerd en sinds 2005 is er ook een wettelijk recht op langdurend zorgverlof.
Voor dit onderzoek is gebruikgemaakt van de gegevens van de Enquête Beroepsbevolking van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Bron: Arts & Apotheker/SCP

Ze onderzochten bijna 15.000 patiënten die tussen 2008 en 1985 in het Thoraxcentrum van het Erasmus MC waren opgenomen. Belangrijke oorzaken zijn onder meer snellere behandeling van de patiënt en betere samenwerking in de regio. De onderzoekers publiceren hun bevindingen in het wetenschappelijk tijdschrift Public Library of Science.

Daalde
De sterfte van de patiënten met een groot hartinfarct daalde van 17% in de periode 1985 – 1990 tot 13% in de periode 1990 – 2000, en tot 6% in de laatste tien jaar. Bij patiënten met een klein infarct bedraagt de sterfte op dit moment minder dan 2%. De daling van de sterfte in de eerste maand na opname bedroeg in totaal maar liefst 80%.

Overleving
Ook de overleving op langere termijn verbeterde enorm. In de loop van de tijd nam de leeftijd van de patiënten geleidelijk toe, net als het aantal personen met suikerziekte. Cardioloog Jaap Deckers, leider van het onderzoek: “Dit is echt uniek te noemen. Een zo sterke afname van de sterfte kan alleen tot stand komen door verbeteringen in het hele traject dat deze patiënten doorlopen.”

Factoren
Deckers noemt als belangrijkste factoren:
- Betere herkenning van patiënten met een hartinfarct buiten het ziekenhuis, en daardoor vroege verwijzing en start van de behandeling al voor opname in het ziekenhuis.
- Verbeterde acute zorg (vaak de zogenoemde dotterbehandeling) meteen na opname.
- Nauwere samenwerking tussen de ziekenhuizen in de regio Rijnmond.
- Uitgebreidere toepassing van medicijnen die het ziekteproces tot staan kunnen brengen (met name cholesterol- en bloeddrukverlagende middelen).

Uit zijn onderzoek bleek dat voor een aantal verschillen niet gecorrigeerd wordt. Aanmerkelijke verschillen in HSMR-scores bleken veroorzaakt te worden door variaties in ziekenhuisregistraties, heropnames, de ernst van de aandoening en risicovolle verrichtingen die maar in een beperkt aantal ziekenhuizen worden verricht. Bijvoorbeeld openhartoperaties. Factoren waarvoor de HSMR-sterftemaat niet corrigeert en die samenhangen met andere zaken dan kwaliteit.

Het ene ziekenhuis neemt bijvoorbeeld eenzelfde patiënt twee keer op, voor diagnose en therapie, terwijl een ander ziekenhuis dat in één opname doet. Ook krijgt eenzelfde patiënt in het ene ziekenhuis niet vanzelfsprekend dezelfde codering – de HSMR werkt met codes – als in een ander ziekenhuis. Opmerkelijk vond Van den Bosch ook het verschil tussen hartcentra en niet-hartcentra; het onderscheid daartussen komt niet naar voren in de HSMR. Ook het belangrijke verschil tussen acute en niet-acute patiënten wordt niet eenduidig geregistreerd. Dergelijke factoren beïnvloeden de HSMR maar hangen samen met ándere zaken dan de kwaliteit die een ziekenhuis levert.

Conclusie van Van den Bosch: de huidige HSMR corrigeert onvoldoende; een aantal verbeteringen is nodig voordat het HSMR-instrument effectief kan worden ingezet voor het vergelijken van ziekenhuizen en het werken aan kwaliteit van zorg. De gestandaardiseerde sterftecijfers die de NVZ dit jaar eind november voor het eerst publiceert, bevatten volgens hem dus nog veel onzekerheid.

Bron: Santeon

Ruim 1 op 8 werknemers met burn-outklachten
Het percentage werknemers met burn-outklachten is de laatste jaren toegenomen. In 2010 kampte 13 procent van de werknemers met een burn-out, in 2007 was dat nog 11 procent.

Van de hoogopgeleide werknemers, die vaak ook een hoog beroepsniveau hebben, voelde bijna 15 procent zich opgebrand. Van de laagopgeleiden was dat ruim 13 procent. Werknemers met een middelbare opleiding hadden met 12 procent het minst last van burn-out klachten. Jonge werknemers hebben minder vaak een burn-out dan oudere werknemers. Van alle 15- tot 25-jarigen had een op de tien te maken met burn-out klachten. Bij de 25-plussers ging het om ruim een op de zeven werknemers.

Meeste burn-outs in onderwijs
Ook tussen bedrijfstakken bestaan verschillen in de mate waarin werknemers met burn-out kampen. De onderwijssector is koploper voor wat betreft het percentage medewerkers met een burn-out, op de voet gevolgd door de industrie.

Bron: CBS

Ruim 1 op 8 werknemers met burn-outklachten
Het percentage werknemers met burn-outklachten is de laatste jaren toegenomen. In 2010 kampte 13 procent van de werknemers met een burn-out, in 2007 was dat nog 11 procent.

Van de hoogopgeleide werknemers, die vaak ook een hoog beroepsniveau hebben, voelde bijna 15 procent zich opgebrand. Van de laagopgeleiden was dat ruim 13 procent. Werknemers met een middelbare opleiding hadden met 12 procent het minst last van burn-out klachten. Jonge werknemers hebben minder vaak een burn-out dan oudere werknemers. Van alle 15- tot 25-jarigen had een op de tien te maken met burn-out klachten. Bij de 25-plussers ging het om ruim een op de zeven werknemers.

Meeste burn-outs in onderwijs
Ook tussen bedrijfstakken bestaan verschillen in de mate waarin werknemers met burn-out kampen. De onderwijssector is koploper voor wat betreft het percentage medewerkers met een burn-out, op de voet gevolgd door de industrie.

Noot redactie: v oor statistieken: zie website CBS

Bron: CBS

‘Buitenlandse’ verloskundigen
De sterke groei van het aantal klinisch werkende verloskundigen komt door de toenemende vraag vanuit de ziekenhuizen. Daardoor is de ‘instroom’ (20%) veel hoger dan de ‘uitstroom’ van verloskundigen die stoppen met werken in het ziekenhuis (9,3%). Bij verloskundigen met een eigen praktijk was dit respectievelijk 8,6 en 5,8%. Ook deze groep groeit, maar het verschil tussen in- en uitstroom is minder groot.
Opmerkelijk is het grote aantal klinisch verloskundigen dat in het buitenland is opgeleid. Vanwege de beperkte opleidingsmogelijkheden in Nederland weken de afgelopen jaren veel studenten uit naar vooral België. Van de 488 verloskundigen die in het buitenland zijn opgeleid werkt bijna de helft (45%) in een ziekenhuis. Van alle klinisch verloskundigen in de Nederlandse ziekenhuizen is 34% in het buitenland opgeleid.

Organisatieverandering
“Nu in het merendeel van de ziekenhuizen verloskundigen betrokken zijn bij de zorg aan vrouwen die naar de tweede lijn zijn verwezen, moet dan de organisatie op de verloskundige afdelingen ook veranderen?”, vraagt NIVEL-onderzoeker Trees Wiegers zich af. “Dat is op dit moment volop in discussie. Er bestaan inmiddels ook verschillende vervolgopleidingen specifiek gericht op het werken in de kliniek, maar de vraag is of er wel zo’n sterk onderscheid gemaakt moet worden tussen thuis en ziekenhuis. Zou een afgestudeerd verloskundige niet bevoegd en bekwaam moeten zijn voor zowel werk in de kliniek als in de eerste lijn? De discussie hierover past in de huidige gedachtevorming rond ketenzorg, continuïteit van zorg en ‘integrated care’ in de verloskundige zorgverlening.”

Bron: NIVEL kijk ook op www.knov.nl

Medicijnresistente tuberculose
Ondanks het grote aantal genezen patiënten zijn er nog steeds miljoenen mensen met tuberculose die geen toegang hebben tot goede gezondheidszorg. Tuberculose blijft nog steeds wereldwijd de meest dodelijke infectieziekte na hiv/aids. In 2010 zijn 1,45 miljoen mensen overleden aan tuberculose. KNCV Tuberculosefonds is vooral erg bezorgd over de groei van het aantal MDR-tbc patiënten. In 2010 ontwikkelden 290 000[3] patiënten MDR-tbc, waarvan slechts 16% (46 000) werden behandeld.

Alarmerende toename van MDR-tbc in Europa
In 2009 telde de WHO regio Europa[4] 284.693 tbc-patiënten, waarvan ruim 62.000 overleden. Alarmerend is de toename van MDR-tbc in WHO regio Europa. In 2009 telde WHO regio Europa 81.000 MDR-tbc patiënten. De regio heeft hiermee het hoogst geschatte percentage van MDR-gevallen vergeleken met andere WHO-regio’s. Naast drie EU landen in de top van MDR-tbc probleemlanden (namelijk Estland, Letland en Litouwen), bevinden 15 van de 27 MDR-tbc probleemlanden van de wereld zich in de Europa-regio van de WHO. In onze regio komt tuberculose vooral veel voor in Oost-Europa. Naast onacceptabele persoonlijke tragiek en gevaren voor de volksgezondheid ter plekke, zijn de risico’s tastbaar in een toename van MDR-tbc in West-Europa. MDR-tbc, vaak een gevolg van ontoereikende behandeling van reguliere tuberculose, brengt aanzienlijk hogere kosten met zich mee voor de volksgezondheid. Zo kunnen de behandelkosten van MDR-tbc in Nederland oplopen tot 200.000 euro.

Tuberculose in Nederland: aandacht blijft nodig
Na een jarenlange daling was er in 2009 een stijging van 16% van het aantal tbc-patiënten in Nederland. In 2010 daalde het aantal tbc-patiënten weer, tot 1.080, maar dat is nog steeds 8% hoger dan de gemiddeld duizend patiënten die in 2006-2008 werden vastgesteld. Dit betekent dat tuberculose ook in Nederland nog steeds een belangrijke infectieziekte is en onze aandacht nodig heeft. Het tbc-sterftecijfer in Nederland is vrij constant en relatief laag, maar gemiddeld sterft toch ook in Nederland 1 op de 70 tbc-patiënten aan deze ziekte.

Nederlanders reizen veel en over de hele wereld. Dat is één van de manieren waarop tuberculose weer in Nederland komt. Naast het internationale reisverkeer is ook immigratie een belangrijke oorzaak voor tuberculose in Nederland. Ook om die reden is het belangrijk dat KNCV Tuberculosefonds haar expertise blijft delen met ontwikkelingslanden en opkomende markten, zodat tuberculose in een vroeg stadium wordt opgespoord en effectief wordt behandeld.

[1] DOTS staat voor directly observed treatment short-course en is de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbevolen aanpak voor tuberculose. KNCV Tuberculosefonds heeft deze aanpak medeontwikkeld.

[2] Bij MDR-tbc is de ziekteverwekker ongevoelig voor de twee krachtigste medicijnen tegen tuberculose.

[3] Dit zijn MDR-tbc patiënten onder de daadwerkelijk opgespoorde tbc-patiënten. Naar schatting is het werkelijke aantal ongeveer 30% hoger.

[4] Deze door de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zo benoemde bestrijdingsregio omvat naast de EU alle oostelijke buren van de voormalige Sovjet-Unie.

Pilot masterplan orgaandonatie regio Noord-Nederland succesvol

Het aantal keren dat de familie toestemming gaf voor donatie als de overledene niet geregistreerd stond in het donorregister, was in 2008 nog 33 procent. In de eerste helft van dit jaar is dat gestegen naar 52 procent.

Met 29 orgaandonatieprocedures in de eerste helft van 2011 zijn in de regio Noord-Nederland nu al net zo veel donatieprocedures uitgevoerd als in heel 2010. Ook het percentage toestemmingen voor donatie door nabestaanden waarbij de donor niet geregistreerd stond in het donorregister, is in de eerste maanden van 2011 gestegen naar 62%, vergeleken met 34% in dezelfde periode in 2010.

Dit blijkt uit een pilot met een nieuwe werkwijze door ziekenhuizen in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en een deel van Gelderland onder leiding van het UMCG. De nieuwe aanpak, gericht op donorherkenning, het verkrijgen van toestemming en behandeling van donoren, lijkt zijn vruchten af te werpen.

In de Orgaandonatie Regio Noord-Nederland is sinds medio 2009 de pilot van het Masterplan Orgaandonatie van het ministerie van VWS uitgevoerd. In de nieuwe structuur is er in vier kernziekenhuizen in de clusters Leeuwarden (Medisch Centrum Leeuwarden), Zwolle (Isala klinieken), Enschede (Medisch Spectrum Twente) en Groningen (UMCG) een nieuwe functie ingesteld, die van donatie-intensivist. Daarnaast zijn de donatiefunctionarissen omgeschoold tot donatiecoördinatoren, die een meer proactieve rol hebben gekregen in het opsporen van potentiële donoren en het signaleren, ondersteunen en evalueren van orgaandonatieprocedures, ook wanneer deze niet tot daadwerkelijke orgaantransplantaties hebben geleid.

In de nieuwe werkwijze staan transparantie en een eind maken aan de vrijblijvendheid centraal. Betrokken medewerkers bij orgaandonatie werden in de afgelopen periode direct aangesproken op hun handelen wanneer afgeweken werd van richtlijnen of het vermoeden bestond dat er niet optimaal gehandeld was. Indien nodig, werd vervolgens gelijk uitleg of onderwijs gegeven om herhaling te voorkomen. Bovendien werd op deze manier de gewenste handelswijze actief uitgedragen.

Deze directe aanpak lijkt zijn vruchten af te werpen. Waar in het begin van de pilot nog sprake was van een lichte teruggang – mede als gevolg van het aanleren van en het wennen aan de nieuwe werkwijze – tonen de cijfers van het laatste half jaar een spectaculaire stijging in het aantal donoren en het aantal toestemmingen van nabestaanden. De ziekenhuizen in de Orgaandonatie Regio Noord-Nederland zijn verheugd dat hun nieuwe werkwijze een belangrijke sleutel tot succes lijkt te zijn.

Bron: UMCG

Een derde gebruikt zelfzorgmedicijn
Een derde van de Nederlanders gebruikte in 2010 in de 2 weken voorafgaand aan de enquête medicijnen die niet door een arts zijn voorgeschreven. Dat is even hoog als het aandeel Nederlanders dat medicijnen via een recept verkreeg. Ongeveer 15 procent gaf aan zowel medicijnen met als zonder recept te hebben gehad.

Medicijngebruik 2010

Vooral vrouwen
Het medicijngebruik is hoger onder vrouwen dan onder mannen. Dat geldt vooral voor medicijnen die niet op recept zijn. Bijna 40 procent van de vrouwen gebruikte in 2010 niet-voorgeschreven medicijnen tegenover 29 procent van de mannen. Mannen gebruiken vooral pijn- en koortswerende middelen en medicijnen tegen verkoudheid, die niet op recept zijn. Bij vrouwen gaat het meer om vitamines en mineralen, homeopathische middelen en zelfzorgmedicijnen tegen reuma en gewrichtspijn.

Zelfzorgmedicatie hoog bij jonge kinderen en bij dertigers
Oudere mensen hebben vaker gezondheidsklachten en aandoeningen dan jongeren. Het gebruik van zelfzorgmedicijnen neemt echter niet toe met de leeftijd. De grootste gebruikers zijn jonge kinderen tot 4 jaar en dertigers, met aandelen van ongeveer 40 procent. Bij de jonge kinderen gaat het vooral om medicijnen tegen hoest, verkoudheid en griep en om vitamines en mineralen en homeopathische middelen. Dertigers gebruiken meer pijn- en koortswerende middelen.

Het aandeel dat een medicijn op recept verkreeg, neemt juist wel toe met de leeftijd, van 15 procent bij de 0- tot 4-jarigen tot bijna 80 procent bij de 75-plussers.

Medicijngebruik naar leeftijd, 2010

Ook hoger bij hoogopgeleide mensen
Het aandeel mensen dat zelfzorgmedicijnen gebruikt, ligt bij hoogopgeleiden hoger dan bij laagopgeleiden: ongeveer 40 procent bij mensen met een diploma hoger onderwijs, tegenover 30 procent bij mensen met alleen basisonderwijs. Hoogopgeleiden gebruiken vooral meer homeopathische middelen en vitamines en mineralen.

Bij de voorgeschreven medicijnen is het beeld juist andersom en ligt het gebruik hoger bij de lager opgeleide mensen. Hier speelt mee dat hoger opgeleiden gemiddeld gezonder zijn dan lager opgeleide mensen. Bij deze vergelijking is rekening gehouden met verschillen in leeftijdsopbouw tussen deze bevolkingsgroepen.

Medicijngebruik naar opleidingsniveau, gestandaardiseerd naar leeftijd, 2010

Christianne Hupkens

Bron: StatLine,

• Medische contacten, ziekenhuisopname, medicijnen; geslacht en leeftijd
• Medische contacten, ziekenhuisopname, medicijnen; persoonskenmerken

Voor alle dermatologische behandelingen kunt u op verwijzing van uw huisarts terecht bij de dermatologen van MMC op beide locaties: Eindhoven en Veldhoven. De polikliniek dermatologie is met maar liefst zeven dermatologen de grootste in de regio en zij behandelen alle huidaandoeningen.

Snel naar de dermatoloog
Omdat een huidaandoening vaak direct in het zicht is of leidt tot ongerustheid, is het voor de patiënt van belang om zo snel mogelijk naar de dermatoloog te gaan. Gelukkig kunnen patiënten snel bij MMC langskomen: indien noodzakelijk kunnen patiënten bijna altijd binnen één werkdag terecht voor een eerste afspraak!

Persoonlijke aandacht staat voorop
We bieden patiënten de nieuwste en beste behandelingen met moderne apparatuur en kunnen patiënten hierdoor vrijwel altijd en snel van dienst zijn. Iedere behandeling wordt door de specialist zelf uitgevoerd. De patiënt wordt vrijwel altijd geholpen door zijn “eigen” dermatoloog: vanaf zijn eerste afspraak, tijdens zijn behandeling tot aan alle controle afspraken. En dat alles in een patiëntvriendelijke omgeving. Waar nodig werken de dermatologen nauw samen met andere medisch specialisten binnen Máxima Medisch Centrum.

Het grootste aantal teken wordt doorgaans in augustus gevangen, maar ook in september en oktober zijn nog veel teken actief. Of komende maanden de vangsten ook hoger liggen dan de voorgaande jaren, is moeilijk te voorspellen.

Toename van 17 procent in drie jaar
Gerelateerd aan de bevolking ligt het zelfdodingscijfer in 2010 op 9,6 per 100 duizend inwoners. Dat is ruim 17 procent meer dan in 2007. Deze stijging volgt na een vrij plotselinge daling van het aantal zelfdodingen in 2006 en 2007. Inmiddels is het niveau weer ongeveer gelijk aan dat van 2000-2005. Zeven van de tien slachtoffers in 2010 zijn man.

Verhanging meest gekozen pleegwijze
De meest toegepaste wijze om zich van het leven te beroven is ophangen, wurgen of verstikken. Het aantal van deze zelfdodingen is met een toename van 30 procent ook sterk gestegen ten opzichte van 2007. De helft van de mannen die zichzelf in 2010 ombracht, deed dit op deze manier. Bij vrouwen was dit ruim een derde. Het aantal mannen dat zich voor een trein wierp, daalde van 143 naar 129. Bij de vrouwen steeg dit echter, van 45 naar 54

Vooral toename bij 40- tot 65-jarigen
Bij zowel mannen als vrouwen is bijna 60 procent van de slachtoffers tussen de 40 en 65 jaar. In deze leeftijdsgroep is de toename van het aandeel zelfdodingen sinds 2007 het grootst. Ook bij de andere leeftijdsgroepen nam het toe, behalve bij de 30- tot 40-jarigen.

Belangrijkste doodsoorzaak tussen 15 en 30 jaar
Bijna een kwart van alle sterfgevallen van 15- tot 30-jarigen betrof zelfdoding (197 van de 840). Daarmee is de sterfte door zelfdoding in deze categorie hoger dan de sterfte door verkeersongevallen (146 overledenen) en kanker (131 overledenen). Tussen 30 en 45 jaar is zelfdoding na kanker en hart-en vaatziekte de meest voorkomende doodsoorzaak. Vanaf 45 jaar neemt het aandeel van andere doodsoorzaken steeds meer toe.

Bron: CBS