Endometriosis is found in 5–15% of women of reproductive age and is more frequent in relatives of women with the disease. Activation of KRAS results in de novo endometriosis in mice, however, activating KRAS mutations have not been identified in women. We screened 150 women with endometriosis for a polymorphism in a let-7 microRNA (miRNA) binding site in the 3′-UTR of KRAS and detected a KRAS variant allele in 31% of women with endometriosis as opposed to 5% of a large diverse control population. KRAS mRNA and protein expression were increased in cultured endometrial stromal cells of women with the KRAS variant. Increased KRAS protein was due to altered miRNA binding as demonstrated in reporter assays. Endometrial stromal cells from women with the KRAS variant showed increased proliferation and invasion. In a murine model, endometrial xenografts containing the KRAS variant demonstrated increased proliferation and decreased progesterone receptor levels. These findings suggest that an inherited polymorphism of a let-7 miRNA binding site in KRAS leads to abnormal endometrial growth and endometriosis. The LCS6 polymorphism is the first described genetic marker of endometriosis risk.

Uit DNA analyse bleek dat een bepaalde mutatie in dat gen bij 31 procent van alle endometriosepatienten voorkwam, terwijl dat in de normale populatie maar 5,8 was. Daaruit concludeerden de Amerikanen dat de mutatie een grote risicofactor is voor het krijgen van de aandoening.

Veel vrouwen kampen met hevig bloedverlies tijdens de menstruatie. Ook tijdens de overgang kan dit een probleem zijn. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis heeft speciaal voor deze klachten een nieuw spreekuur opgericht: de menstruatiepolikliniek.

Vrouwen kunnen hier binnen één à twee weken terecht voor een eerste afspraak. De huisarts kan patiënten naar de menstruatiepolikliniek verwijzen. Tijdens de eerste afspraak voert de gynaecoloog meteen een aantal onderzoeken uit, zodat u vaak meteen duidelijkheid heeft. Soms is aanvullend onderzoek nodig, hiervoor kunnen patiënten meteen een afspraak maken.

Verbeterde kwaliteit van zorg
Door de menstruatiepolikliniek wordt de kwaliteit van zorg verbetert. Vrouwen worden sneller behandeld met de nieuwste technieken. Kleine ingrepen kunnen op de polikliniek zelf worden gedaan. Verdoving is vaak niet nodig en de patiënt herstelt snel.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis is een groot ziekenhuis op meerdere locaties in de regio ’s-Hertogenbosch en de Bommelerwaard. Sinds 1274 kent de regio een gastvrij ziekenhuis waar persoonlijke aandacht voor de patiënt, kwaliteit en innovatie belangrijk zijn. Het ziekenhuis heeft in april 2011 een nieuw gebouw betrokken en wil het meest patiëntgerichte ziekenhuis in Nederland zijn. Met ruim 240 medisch specialisten verdeeld over 29 specialismen is het Jeroen Bosch Ziekenhuis een topklinisch centrum voor acute en specialistische zorg. Als opleidingsziekenhuis levert het een belangrijke bijdrage aan de opleiding van artsen en verpleegkundigen in Nederland. Speerpunten in de zorg zijn Oncologie, Cardiovasculaire geneeskunde, Endoscopie en Transmurale geneeskunde.

Gezien de hoge babysterfte in Nederland heeft de minister van VWS in 2010 haar beleid op het gebied van Verloskunde aangescherpt. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en de Koninklijke Nederlandse Organisatie Verloskundigen (KNOV) staan een integrale aanpak van verloskundige zorg voor. Dit is in Leiden actief opgepakt. De beide ziekenhuizen hebben samen met de Kring Verloskundigen Leiden e.o. een plan van aanpak ontwikkeld. Dit heeft onder andere geresulteerd in een gezamenlijk Acuut Verloskundig Centrum (AVC) waar het afgelopen jaar hard aan gewerkt is.

24/7 acute verloskundige zorg

Het AVC wordt gebouwd binnen de muren van het LUMC, omdat daar ook de neonatale intensive care gelokaliseerd is. Nog dit jaar zal met de bouw worden gestart. De missie van het centrum wordt: de beste zorg voor elke zwangere in de regio, waarbij ziekte en sterfte van moeder en kind rond de geboorte wordt geminimaliseerd. Dit wordt bereikt door 24/7 acute verloskundige zorg ter beschikking te hebben: één-op-één begeleiding, aanwezigheid van gynaecoloog, kinderarts en anesthesist. Bovendien wordt een servicegericht zorgproces opgezet, gestructureerd rond moeder en kind (family centered care).

Innovatief en resultaatgericht

Dit wordt bereikt door samenvoeging van de twee acute zorgorganisaties van beide ziekenhuizen. De nieuwe organisatie is innovatief en resultaatgericht. Er wordt een perinataal zorgprogramma ingericht waarbinnen de expertise van alle medewerkers (verpleegkundigen, verloskundigen, gynaecologen en kinderartsen) optimaal wordt benut. Naast de acute zorg wordt aandacht besteed aan de invulling van de niet-spoedeisende zorg, zoals zwangerschapscontroles en vragen rondom kinderwens.

3500 zwangere vrouwen

De uiteindelijke opening zal naar verwachting in 2014 plaatsvinden. Het AVC zal binnen het LUMC dichtbij het OK-centrum worden gesitueerd, zodat bij een acute hulpvraag binnen 15 minuten gestart kan worden met een interventie op de OK. De verwachting is dat er in de regio Leiden 3500 zwangere vrouwen per jaar volgens alle gestelde kwaliteitseisen in het nieuwe AVC geholpen kunnen worden.

Bron: LUMC Persdienst

Volgens de minister heeft zo’n drie procent van de Nederlandse kinderen last van een foetaal alcohol syndroom disorder, wat vooral tot gedragsproblemen leidt. Minister Schippers zegt dat er geen Europese regels zijn die zo’n logo verbieden. Frankrijk is het enige Europese land dat drankproducenten verplicht een logo te plaatsen. Schippers schrijft dat daardoor de bewustwording van de gevaren is gegroeid: in 2004 vond 81,5 procent van de ondervraagde Fransen alcoholgebruik tijdens de zwangerschap onaanvaardbaar. In 2007 was dat gegroeid tot 86,9 procent.

Onvruchtbaar verklaard, en toch zwanger

Onvruchtbaar
Van de artsen in het ziekenhuis krijgt Ashton te horen dat ze door haar ziekte honderd procent onvruchtbaar is. Ashton: ‘Het feit dat ik onvruchtbaar bleek, sloeg in als een bom. Voor de tweede keer werd mijn toekomstbeeld weggevaagd. Het is altijd mijn droom geweest om moeder te worden, en nu kreeg ik te horen dat ik geen kans had op een eigen kindje.’ Voor Ashton is de boodschap maar moeilijk te verwerken, maar toch pakt ze haar leventje weer op. Ze volgt een opleiding aan de kappersschool en ontmoet Siri, een jongen met wie ze kort een relatie heeft. Maar als Ashton achttien is, slaat de angst weer toe. Ze heeft veel last van haar buik en is de laatste tijd ook wat zwaarder geworden. Ashton is bang dat de kanker weer terug is, maar tijdens een controle wordt duidelijk wat er precies aan de hand is. Wat niemand had verwacht, maar wat toch mogelijk bleek, Ashton is zwanger. In aflevering zes van Het Familieportret is te zien hoe Ashton en haar familie omgaan met dit heugelijke maar ook heftige bericht.

Over Het Familieportret
In het programma Het Familieportret blikt presentatrice Mariska Hulscher met de families terug op
het moment waarop hun leven een bijzondere wending kreeg. Doormiddel van reconstructies wordt de kijker deelgenoot van de gebeurtenis. Tijdens de uitzending wordt duidelijk wat er is veranderd in de levens van de hoofdpersonen en hun familieleden en hoe ze deze periode hebben ervaren.

Korneel Born van DELA: ‘Voor veel Nederlanders staat de familieband centraal in hun sociale leven. Ouders en kinderen hebben goed onderling contact, grootouders passen op de kleinkinderen en springen onvoorwaardelijk bij als het nodig is. Ook in het derde seizoen van Het Familieportret staat de hechte band tussen familieleden centraal. Die komt vooral tot uiting wanneer families samen ingrijpende dingen meemaken. Dit levert bijzondere en ontroerende familieverhalen op.’ Het Familieportret is vanaf zaterdag 7 januari 2012 te zien op RTL4 om 17.30 uur. Kijk voor meer informatie op www.hetfamilieportret.nl.

Waarom doet DELA dit?
Sponsor DELA wil meer aandacht creëren voor de bijzondere band tussen generaties. DELA vindt
het belangrijk dat familieverhalen worden overgebracht van ouder op kind, zodat de herinneringen, normen en waarden niet verloren gaan. Het familieportret staat symbool voor de familieband:
Bij elkaar horen en voor elkaar zorgen. En dat is precies waar Het Familieportret in het derde seizoen om draait.

Zaterdag 28 januari kan je gratis gebruik maken van onze diensten en al je vragen stellen aan een van de vele verschillende dienstverleners op het gebied van de reguliere en alternatieve geneeskunde.

Om je op 28 januari van dienst te kunnen zijn is aanmelding verplicht. Er zijn verschillende momenten waarop we je kunnen ontvangen;

09:00, 10:30, 12:00, 13:30, 15:00 en 16:30

Meld je aan door te mailen naar info(at)careforwomen.nl of bel met 033-7600520 of 033-2472050. Voor je aanmelding ontvangen wij graag de gewenste aankomsttijd, je naam en e-mailadres.

Het programma bevat onder andere:

Laat een gratis check doen:
•    Haaranalyse
•    Voetencheck
•    Huidanalyse
•    Longfunctie meting

Stel je vragen aan de:
•    Care for Women specialiste
•    Huidtherapeute
•    Klassiek homeopaat
•    Loopbaan coach

Leer meer over:
•    Borstzelfonderzoek
•    Seksualiteit en opwinding
•    Ademtherapie bij hyperventilatie
•    Stress te lijf

Maak kennis met:
•    Beeldend therapie; vertellen zonder woorden
•    Massagetherapie
•    Voetreflextherapie en voetreflexmassage
•    Hoofdpijnmassage

Beleef:
•    Beweging en ontspanning
•    Acupunctuur, effectief prikken zonder pijn
•    Een sessie speedcoaching
•    Mindfulness Body-Scan meditatie

Ontdek:
•    Stijl met een stijlanalyse
•    Kleur d.m.v. een kleuranalyse
•    Het vingerlabyrinth

Volg een miniworkshop over:
•    Moederschap
•    Ballen in de lucht
•    Gezonde voeding

Je bent van harte welkom, we hopen je te mogen begroeten.

Het Care for Women team

Het Maastrichts Universitair Medisch Centrum onderzocht in samenwerking met het Verloskundig Onderzoeksconsortium en IQ Healthcare te Nijmegen in 18 Nederlandse ziekenhuizen bij bijna 5000 bevallingen factoren die te maken hebben met het verrichten van een keizersnede. Hieruit bleek dat in slechts 45 gevallen ( < 1%) er sprake was van een verzoek tot het verrichten van een keizersnede zonder enige medische grond. Onderzoeker en gynaecologe dr Liesbeth Scheepers van het Maastricht UMC+: “In de meerderheid van de gevallen konden vrouwen na uitleg over complicatie kansen en risico’s overtuigd worden dat een natuurlijke bevalling in die gevallen te verkiezen is.“

Inspraak
De aandacht dient zich daarom niet te richten op een situatie die in Nederland nauwelijks voorkomt. Het betekent echter ook niet dat de Nederlandse vrouw geen inspraak heeft. In veel andere gevallen is er namelijk sprake van een situatie waarin zowel een natuurlijke bevalling als een geplande keizersnede mogelijk zijn (bijvoorbeeld vanwege problemen tijdens een vorige bevalling, een stuitligging of ziekte van de moeder). In deze situaties zal, na overleg met de aanstaande ouders, samen een besluit genomen worden.

Het Nederlandse programma voor borstkankerscreening is in 1989 landelijk ingevoerd. Nu het dus al meer dan twintig jaar draait, is het mogelijk geworden het effect van dit programma op de borstkankersterfte nauwkeurig te bepalen. Het blijkt, dat deelname aan het bevolkingsonderzoek de kans om aan borstkanker te overlijden halveert.

Dit is onder andere onderzocht door promovenda Ellen Paap, momenteel werkzaam bij het LRCB, het landelijk referentiecentrum voor bevolkingsonderzoek. Zij promoveert op 14 februari aanstaande. Zij deed een zogeheten patiëntcontroleonderzoek, waarbij ze keek naar de sterfte aan borstkanker onder vrouwen die wel en vrouwen die niet aan het bevolkingsonderzoek hebben deelgenomen. Ze gebruikte daarbij screeningsgegevens uit vijf Nederlandse regio’s. Uit haar onderzoek kwam duidelijk naar voren dat het risico om aan borstkanker te overlijden op landelijk niveau door de screening ongeveer de helft kleiner wordt.

Bij dit type onderzoek is het nodig om uit te zoeken of er bij vrouwen zelfselectie plaats vindt. Misschien blijven vrouwen die door hun levensstijl of door erfelijke factoren meer kans hebben om aan borstkanker te overlijden, vaker thuis dan anderen, of andersom. Als de kans om aan borstkanker te overlijden tussen beide onderzoeksgroepen al bij voorbaat verschilt, beïnvloedt dat de uitkomst van het onderzoek.

Paap heeft voor de vijf screeningsregio’s uitgerekend hoe groot deze vertekening van de onderzoeksresultaten is. Ze kwam tot de conclusie dat de vertekening gering is en nauwelijks van invloed op de uitkomst.

In Nederland kunnen vrouwen in de leeftijd van 50 tot 75 jaar deelnemen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Volgens onderzoeker Guido van Schoor van het UMC St Radboud, die op 2 februari promoveert, zouden ook vrouwen in de leeftijdsgroep van 45 tot 50 jaar een uitnodiging moeten ontvangen. Voor hen is het risico om borstkanker te krijgen de laatste jaren sterk toegenomen. Hoe dat precies komt is niet helemaal duidelijk; misschien hebben de toename van overgewicht en de hogere leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen, ermee te maken.

Van Schoor heeft uitgezocht dat screening ook bij deze leeftijdsgroep de kans om aan borstkanker te overlijden ongeveer halveert. Hij deed dat met behulp van gegevens uit de regio Nijmegen, waar in de periode van 1975 tot 1990 ook vrouwen jonger dan vijftig jaar aan de screening konden deelnemen.

Daarnaast adviseert Van Schoor om vrouwen die ouder zijn dan 75 jaar in de gelegenheid te stellen desgewenst aan de screening te blijven deelnemen. Ook zij lopen nog steeds het risico om borstkanker te krijgen en eraan te overlijden. Zeker als ze verder nog vitaal en goed gezond zijn, kan screening voor hen zinvol zijn.

De Europese Baarmoederhalskanker Vereniging heeft deze preventieweek in het leven geroepen om het bewustzijn rondom baarmoederhalskanker en de preventie daarvan te vergroten. Wereldwijd sterven jaarlijks 250.000 vrouwen aan baarmoederhalskanker. Dit terwijl de ziekte vaak is te voorkomen door
effectieve screening en vaccinatie. Toch weten veel vrouwen te weinig van deze ziekte en zijn er veel landen in Europa waar de preventieprogramma’s tekort
schieten.

In Nederland worden elk jaar ongeveer 800.000 vrouwen uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Het bevolkingsonderzoek wordt door de overheid gratis aangeboden. Zo kan iedere vrouw tussen de 30 en 60 jaar die dat wil zich laten onderzoeken. Zij ontvangen iedere 5 jaar een uitnodiging voor laten maken van een uitstrijkje bij de huisarts.

In Nederland overlijden jaarlijks tussen de 200 en 250 vrouwen aan baarmoederhalskanker. In vergelijking met de rest van Europa komt baarmoederhalskanker in ons land minder vaak voor. Dit komt mede door het gratis bevolkingsonderzoek. Zonder bevolkingsonderzoek zouden ongeveer 400
vrouwen per jaar overlijden aan baarmoederhalskanker.

Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek is onderdeel van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu stelt de kaders ten aanzien van de kwaliteit en de uitvoering van het bevolkingsonderzoek. Dit gebeurt in opdracht van het ministerie van VWS.

In Nederland zijn er 5 regionale screeningsorganisaties die het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker uitvoeren: Bevolkingsonderzoek Noord, Zuid, Oost, Zuid-West en Midden-West. Stichting Olijf is een netwerk van vrouwen die gynaecologische kanker hebben (of hebben gehad), hun partners en naasten. Basis van de organisaties is het contact tussen lotgenoten. Dat doen zij via contactochtenden, het telefonisch contact met contactvrouwen en ervaringsverhalen op de website en in Olijfschrift. Stichting Olijf is betrokken bij het bevolkingsonderzoek, vooral bij het maken van voorlichtingsmaterialen.

Liesbeth Knipping en Leonie Smeijer, verpleegkundigen op de afdeling, leggen uit waarom dit certificaat belangrijk is. “Het is een erkenning voor de goede zorg die wij geven, en is dus een kwaliteitsmeter voor de kraamafdeling en ziekenhuis Bernhoven,” aldus beide verpleegkundigen. “Maar het is vooral heel erg goed voor moeder en kind. De baby krijgt heel veel antistoffen binnen waardoor de weerbaarheid wordt vergroot. Ook verkleint daardoor de kans op ziektes als obesitas en diabetes op latere leeftijd. Daarnaast is het ook goed voor de band tussen moeder en kind. Borstvoeding is een natuurlijk proces. Het feit dat we iets natuurlijks na willen maken, willen imiteren, geeft al aan dat het natuurlijke per definitie beter is.”

Het certificaat vraagt wel de nodige inzet en discipline van de afdeling. “Als verpleegkundige is gewoon meer aandacht vereist voor moeder en kind. Een flesje geven is sneller en gemakkelijker omdat ouders dit vaker gezien hebben. Bij borstvoeding moeten we de moeder meer begeleiden. De moeder moet leren hoe het kind aangelegd moet worden. Het vergt dus wel meer tijd in de beginfase. Maar ook voor collega’s die zelf borstvoeding willen geven, betekent dit dat het ziekenhuis de ruimte biedt om dat te kunnen doen, in werktijd!”

Jaarlijks krijgen ongeveer elfhonderd vrouwen in Nederland eierstokkanker. Een zeer venijnig carcinoom, wat blijkt uit het feit dat er ook duizend vrouwen per jaar aan overlijden. Op het moment van ontdekking is eierstokkanker vaak al verspreid door de hele buikholte. De tumoren kunnen dan niet meer volledig verwijderd worden. De gemiddelde overlevingsduur bij eierstokkanker is slechts drie jaar.

In 1972 toonde de Egyptische gynaecoloog Fathalla aan dat zwangerschappen de kans op eierstokkanker verlagen. Later bleek dat ook te gelden voor het geven van borstvoeding en voor pilgebruik. Bij nonnen komt eierstokkanker vaker dan gemiddeld voor. Eierstokkanker zou dan ook veroorzaakt worden door oplopende schade aan de eierstokken als gevolg van de maandelijkse eisprongen.

Prof.dr. Leon Massuger, hoogleraar Gynaecologische oncologie bij het UMC St Radboud, heeft altijd al getwijfeld aan deze theorie over het ontstaan van eierstokkanker. ‘Het verklaart niet, waarom ook bij gesteriliseerde vrouwen, die elke maand gewoon een eisprong hebben, aantoonbaar minder eierstokkanker optreedt. En er is nog iets raars aan de hand: de cellen van eierstoktumoren hebben niets gemeen met de cellen van de eierstok. Er is in de eierstok ook nog nooit een voorstadium van kanker gezien.’ De enige plek in het lichaam waar tot nu toe wel een voorstadium van eierstokkanker is aangetroffen, is in de eileiders.

Zo’n vijftien jaar geleden werd in de baarmoeder een zeldzame tumor ontdekt. Ook het voorstadium ervan werd in de baarmoeder gevonden. De cellen van dit voorstadium zijn pathologisch onderzocht en vertonen opmerkelijk veel verwantschap met de cellen van eierstoktumoren. Zou dit misschien ook het voorstadium van eierstokkanker kunnen zijn? vroegen Massuger en anderen zich af. Dan zouden deze verdachte cellen ook te vinden moeten zijn in de baarmoeder van vrouwen met eierstokkanker.

Onderzoeker Thijs Roelofsen heeft dit onderzocht in alle beschikbare coupes van baarmoederweefsel van vrouwen, die in het UMC St Radboud zijn geopereerd aan eierstokkanker. Hoewel deze coupes niet voor dit doel geprepareerd waren, trof hij toch in negen ervan de verdachte cellen aan. En dat niet alleen, hij vond ook treffende overeenkomsten in genetische mutaties tussen de verdachte baarmoedercellen en het tumorweefsel van de betreffende vrouwen.

‘Het lijkt er dus heel sterk op, dat we hiermee een voorstadium van eierstokkanker te pakken hebben’, aldus Massuger. ‘Slijmvlies uit de baarmoeder kan terechtkomen in de eierstokken en in de rest van de buik. Dat gebeurt bij vrouwen met de ziekte endometriose. Nu denken we dus, dat dat ook bij eierstokkanker gebeurt.’

Om meer zekerheid te krijgen is er nu een onderzoek opgezet, waarbij het volledige baarmoederslijmvlies van vrouwen met eierstokkanker onderzocht wordt op de aanwezigheid van verdachte cellen. De resultaten van dit prospectieve onderzoek komen over ongeveer een jaar beschikbaar.

Voor de preventieve screening op eierstokkanker kan deze ontdekking belangrijke gevolgen hebben. ‘We waren al gestopt met de periodieke screening op eierstokkanker bij vrouwen met een sterk verhoogd risico,’ zegt Massuger. ‘We maakten een echo van de eierstokken, maar dat bleek geen enkele zin te hebben. We zagen nooit wat op zo’n echo, terwijl vrouwen vroeg of laat toch eierstokkanker kregen.’

Als eierstokkanker begint in de baarmoeder, geeft dat heel nieuwe opties. ‘We kunnen ons dan focussen op het ontwikkelen van een screeningsmethode of zelfs op een preventieve behandeling die gericht is op de bekleding van de baarmoeder,’ aldus Massuger.

Het onderzoek is mede gefinancierd door de stichting Ruby and Rose (tegen gynaecologische kanker).

De pluimen zijn onderdeel van de Monitor Fertiliteitszorg die Freya eind vorige week heeft gelanceerd. Met deze online applicatie wordt de kwaliteit van de vruchtbaarheidszorg in Nederland in kaart gebracht. Aan de hand van de monitor kunnen patiënten een weloverwogen keuze maken voor het ziekenhuis waar zij behandeld willen worden. De applicatie is te bekijken op http://www.freya.nl.
Instellingen komen in aanmerking voor de Pluim wanneer zij aan minimaal acht van de elf criteria voldoen. Daarbij zijn er twee ‘must-haves’ benoemd: in ieder geval moet voldaan zijn aan het verstrekken van goede informatie en de vruchtbaarheidsbehandelingen moeten zeven dagen per week kunnen plaatsvinden. Criteria voor goede fertiliteitzorg zijn verder onder meer het aanbieden van psychosociale ondersteuning en het niet onnodig herhalen van bepaalde belastende onderzoeken. Het Catharina Ziekenhuis voldoet ruimschoots aan de gestelde criteria.

Trots op erkenning
De medewerkers van de afdeling IVF van het Catharina Ziekenhuis zijn trots op de erkenning van Freya. “Het is goed om te weten dat de patiënten zelf aangeven prettig behandeld te zijn in ons ziekenhuis. Daar streven we ook altijd naar. Zo hebben we sinds enkele maanden ruimere spreekuren. We beginnen om half acht en gaan op enkele avonden in de week tot 20.00 uur door. We krijgen hierop zeer positieve reacties,” aldus Doreth Zeventer, afdelingsmanager IVF.

Het IVF-laboratorium is inmiddels ook begonnen met het vitrificeren van eicellen. Vitrificatie is een nieuwe techniek waardoor het nu mogelijk is om eicellen in te vriezen. In 2011 heeft het ministerie van Volksgezondheid het IVF-laboratorium toestemming gegeven voor het invriezen van eicellen met behulp van deze nieuwe techniek. Afgelopen week is het eerste embryo teruggeplaatst wat is ontstaan uit een gevitrificeerde eicel.

Freya
Verminderde vruchtbaarheid treft één op de zes paren. Dat wil zeggen dat zij niet binnen een jaar zwanger raken. Na een doorverwijzing van de huisarts volgt het Oriënterend Fertiliteitsonderzoek (OFO) en kan – afhankelijk van de diagnose – een behandeling gestart worden. Freya is de patiëntenvereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Zij ondersteunen paren met een onvervulde kinderwens in alle stadia: van het moment van uitblijven van een gewenste zwangerschap, tijdens het behandelproces en de fase daarna, met of zonder kinderen.

De monitor Fertiliteitzorg is ontwikkeld in nauwe samenwerking met het onderzoeksbureau MediQuest. Daarnaast hebben de diverse beroepsgroepen die betrokken zijn bij fertiliteit hun medewerking verleend aan de totstandkoming van deze monitor.

Er bestaat een hogere kans op scheuren van de prothese en de Franse firma heeft gedurende een bepaalde periode industriële siliconen gebruikt in plaats van medische kwaliteit siliconen. Het betreft de protheses die gefabriceerd zijn ná maart 2001.

Voor meer en de meest recente informatie zie de website van de Nederlandse Vereniging van Plastische Chirurgie (NVPC) www.nvpc.nl en de website van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) www.igz.nl/actueel/nieuws .

VUmc heeft dit merk en type prothesen gebruikt vanaf 1-1-1999 en 31-12-2002. Daarna niet meer.

Overigens zijn veel prothesen inmiddels, om uiteenlopende, en vaak andere redenen door de jaren heen reeds vervangen. Zijn er bij u borstprothese(n) geplaatst tussen 1-1-1999 en 31-12-2002 en zijn uw prothese(n) daarna niet vervangen, dan kunt u voor het maken van een afspraak contact opnemen met:
* Polikliniek plastische chirurgie VUmc T (020) 4449800

Feiten voor zover nu bekend:
1. Er is een duidelijk verhoogd risico op scheuren van het kapsel van deze protheses. Dit heeft echter ook te maken met het feit dat het hier om een wat oudere generatie prothesen gaat. Ook bij andere merken prothesen uit
die tijd is er een hogere kans op scheuren dan de tegenwoordige prothesen. 2. Er is door de Franse firma industriële siliconen gebruikt in plaats van de medisch siliconen. Onderzoek uit Frankrijk heeft geen toxiciteit aangetoond van deze industriële siliconen en er is ook geen verhoogd risico op (borst) kanker. Wel is het uiteraard zeer ongewenst dat dit type siliconen voor deze toepassing is gebruikt!
3. Het advies is om de PIP-protheses of M-implants uit de periode 2001 en later altijd te verwijderen (standpunt IGZ en NVPC).

VUmc staat volledig achter de standpunten en visie van IGZ en NVPC. Uiteraard volgt VUmc ook de adviezen van IGZ en de NVPC.

Alle vrouwen die in VUmc een PIP of M-implant borstprothese hebben gekregen in de jaren 2001 en 2002 krijgen binnenkort een schriftelijke oproep voor een poli-bezoek. Bij deze vrouwen is het niet nodig om eerst een MRI scan of echo te maken. Wij adviseren (conform bovenstaande feiten en adviezen) om deze implantaten te verwijderen en te wisselen voor nieuwe prothesen. Deze vrouwen zullen ongetwijfeld in aanmerking komen voor volledige vergoeding van de kosten door hun zorgverzekeraar, er bestaat immers een medische indicatie. Uiteraard
zal uw plastisch chirurg een gemotiveerde machtiging indienen bij uw zorgverzekeraar.

Is men na 2002 in VUmc geopereerd? Dan zijn er met zekerheid geen PIP of M-implant borstprothesen bij u geplaatst. Er is verder geen actie nodig, behalve uiteraard bij klachten of andere vragen.Dan is men welkom op ons poliklinisch spreekuur.

Is men in 1999 of 2000 geopereerd in VUmc? Dan is zeer waarschijnlijk ook een PIP of M-implant borstprothese
geplaatst. Echter in deze borstprothese is normale medische siliconen gebruikt. Net als andere prothesen uit die tijdsperiode bestaat er wel een kans op kapselscheuren, alleen is die kans in dat geval iets groter dan bij prothesen van andere makelij.

Deze siliconenlekkage na scheur is geen reden voor acute paniek en komt regelmatig voor bij alle oudere implantaten zonder dat vrouwen hiervan hinder of klachten ondervinden. Het lichaam vormt altijd een lichaamseigen kapsel rondom een prothese. Dit kapsel voorkomt dat siliconengel ongecontroleerd door
het lichaam kan gaan ‘zwerven’.

Toch kunnen siliconen partikels locaal of regionaal voor klachten zorgen. Ook kan de borstvorm veranderen bij een lekkage of scheur. Omdat de kans op een scheur groter is bij de PIP en M-implant prothesen, zal VUmc ook deze vrouwen oproepen voor controle. Eerst zal dan een MRI gemaakt worden om te bezien of er sprake is van een lekkage. Als de prothese kapot is, is het advies om de prothese te verwijderen of te vervangen. In geval van een intacte prothese blijft het advies staan, maar is er minder tijdsdruk. Uiteraard blijft de definitieve beslissing altijd aan de patiënt zelf. In dit geval zal het polibezoek en de MRI gewoon vergoed worden door uw zorgverzekeraar. Mocht in gezamenlijk overleg met uw plastisch chirurg besloten worden tot verwijderen van de borstprothesen, dan gelden dezelfde regels als bij alle andere implantaten.

Vergoeding
Het verwijderen wordt vergoed door de zorgverzekeraar, maar het plaatsen van nieuwe prothesen niet, tenzij er destijds een medische indicatie voor het plaatsen van de prothesen bestond, bijvoorbeeld reconstructie na borstkanker. In alle andere gevallen zult u de prothese zelf moeten betalen. VUmc zal hiervoor alleen de kostprijs van een nieuwe prothese rekenen, verder geen andere kosten. Voor de zekerheid kan men het best contact opnemen met de zorgverzekeraar.

In Nederland is de ambitie om de zorg rondom de zwangerschap te verbeteren hoog. Ongezonde voedings- en leefstijlgewoonten van aanstaande ouders dragen bij aan een lagere kans op zwangerschap, een hogere kans op aangeboren aandoeningen en meer problemen rond de bevalling. Iedereen weet dat ongezonde gewoonten niet eenvoudig te veranderen zijn. Met het persoonlijke coachingsprogramma Slimmer Zwanger (www.slimmerzwanger.nl) wil het Erasmus MC daaraan een bijdrage leveren. Tevens kan de zelftest van het programma worden gebruikt door verloskundigen, gynaecologen, huisartsen en andere zorgverleners, om op een snelle en eenvoudige manier verbeterpunten in de voeding en leefstijl op te sporen.

Initiatiefnemer is prof.dr. Régine Steegers-Theunissen, arts-epidemioloog bij de afdeling Verloskunde en Gynaecologie van het Erasmus MC. Steegers: “Wij hebben de verwachting dat een persoonlijk coachingsprogramma deelnemers echt gaat helpen bij zoiets moeilijks als het veranderen van ongezonde voedings- en leefstijlgewoonten. Slimmer Zwanger komt overigens niet in de plaats van persoonlijke consulten van artsen of verloskundigen. We denken dat het een waardevolle aanvulling kan zijn voor mensen die misschien niet zo gezond leven, maar er wel iets aan willen doen.“

Deelnemers kunnen zichzelf screenen via de website op de mobiele telefoon of computer. Er wordt dan gekeken naar leeftijd, body mass index en verschillende voedings- en leefstijlrisicofactoren. Afhankelijk van de aanwezige risicofactoren wordt het individuele coachingsprogramma bepaald dat vervolgens periodiek boodschappen (tips, weetjes, recepten) verstuurt via de mobiele telefoon door middel van SMS en e-mail. Steegers: “Na de eerste screening vinden er nog vier screeningen plaats om de zes weken. Het coachingsprogramma past zich aan afhankelijk van of iemand al zwanger is zodat de coaching echt op maat blijft.”

Slimmer Zwanger is bestemd voor alle vrouwen én mannen met kinderwens. De verzekerden van Achmea, waaronder Zilveren Kruis Achmea, Agis Zorgverzekeringen, Avero Achmea, Interpolis en FBTO, kunnen hiervan gratis gebruik maken. Deze zorgverzekeraars vergoeden de kosten voor hun cliënten. Andere gebruikers kunnen hierover verdere informatie vinden op de homepage van  www.slimmerzwanger.nl.

Lokale polikliniek
Veel aanstaande moeders uit Dongen en omgeving kiezen al het TweeSteden ziekenhuis voor verloskundige zorg. Om deze vrouwen dichtbij huis van goede zorg te voorzien, heeft het ziekenhuis gekozen voor een lokale poli. Zo kan de beste zorg ook dichtbij huis geboden worden.

Het verloskundig spreekuur in Dongen vindt wekelijks plaats en is vooral bedoeld voor patiënten die in Dongen en omgeving wonen.

Bron: Kraam Support

In het advies staat ook dat er tot op heden geen verhoogd risico is aangetoond op kanker bij vrouwen met borstimplantaten van het merk PIP (of M-implants) in vergelijking met andere implantaten. Echter, er zijn wel andere risico’s verbonden aan deze implantaten, met name het scheuren van deze implantaten. Door de gel kan irritatie ontstaan, die kan leiden tot overgevoeligheidsreacties. Ook is bij het scheuren van de implantaten is het verwijderen van de gel moeilijker.

De Engelse autoriteiten adviseren om de implantaten niet preventief te verwijderen. De IGZ neemt het Franse advies serieus en beraadt zich. De inspectie is in overleg met Nederlandse experts, waaronder de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen (NVPC). De inspectie adviseert alle vrouwen die vragen hebben over hun borstimplantaten met het merk PIP (of M-implants) verder advies in te winnen bij hun behandelend arts. De inspectie houdt hierbij vooralsnog vast aan het advies van september 2010.

In de praktijk blijkt dat veel vrouwen de keuze voor amputatie of borstsparend opereren voornamelijk baseren op het advies van de arts. De artsen die zich toeleggen op het verwijderen van de tumor willen zeker weten dat ze niet te weinig weghalen. Als blijkt dat een tweede operatie nodig is, is dat minder prettig voor de patiënt. Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg wil zo’n tweede operatie zoveel mogelijk voorkomen. Artsen adviseren nogal eens ‘voor alle zekerheid’ een amputatie. Maar vrouwen met borstkanker zouden vaker veilig voor een borstsparende operatie kunnen kiezen.

De oncoplastische chirurgie biedt de laatste jaren heel goede mogelijkheden. ‘Plastisch chirurgen hebben zich gespecialiseerd en zijn heel goed in staat om ook bij deze operaties, samen met de oncologisch chirurgen, een medisch verantwoord en tegelijkertijd mooi eindresultaat te leveren. Enkele oncologische chirurgen van het CWZ hebben deze kennis ook verkregen en gecombineerd met hun eigen expertise. Door deze samenwerking is het veel vaker mogelijk om vrouwen een verantwoorde borstsparende operatie te bieden’, aldus Strobbe. ‘Wij hebben nu zo’n 100 patiënten met een oncoplastische techniek behandeld.’

Bij een oncoplastische borstsparende operatie is de kans op wondproblemen net zoveel als bij een borstverwijdering, ongeveer vijf procent. De genezingskansen zijn na een borstamputatie net zo groot als na een sparende ingreep. De kans op terugkeer van de tumor blijft aanwezig, maar is erg klein: 0,2 procent per jaar na een amputatie en na een borstsparende operatie 0,5 procent per jaar. Strobbe: ‘Vrouwen die zich (erg) ongerust maken, kiezen er soms om die reden voor om toch de gehele borst te laten verwijderen. Mensen die extra gevoelig zijn voor stress of ongerustheid blijven soms extra bang, omdat de borst er nog is. Onze ervaringen in het CWZ zijn erg positief. De afweging tussen de voor- en nadelen van het behoud van de borst is uiteindelijk aan de patiënt.’

Bron: CWZ

De resterende 1.063.528,00 Euro zal worden besteed na de volgende extra financieringsronde die zal plaatsvinden in maart 2012. Nadere informatie voor onderzoekers over deze komende ‘Call for Proposals’ volgt binnenkort.

Aanvragen
De 15e november was de sluitingsdatum van de meest recente ‘Call for Proposals’ waarbij onderzoekers en projectleiders aanvragen voor financiering konden indienen. Wij ontvingen 96 aanvragen die door de Wetenschappelijke Advies Raad en de Commissie Psychosociale Zorg zijn beoordeeld en van advies zijn voorzien.

Zorg en Voorlichting
Pink Ribbon ontving 38 aanvragen voor financiering van projecten op het gebied van psychosociale zorg en voorlichting. Daarvan zijn er negen direct toegewezen voor een totaal bedrag van 903.978,00 Euro. Daarnaast zijn zes projecten op het gebied van zorg en voorlichting voor een totaal bedrag van 564.615,00 Euro in beginsel positief beoordeeld maar is de aanvragers verzocht om aanvullende informatie aan te leveren.

Onderzoek
Pink Ribbon ontving 58 aanvragen voor financiering van wetenschappelijk onderzoek. Daarvan zijn er 20 direct toegewezen voor een totaal bedrag van 2.674.806,00 Euro.
- Vijf aanvragen richten zich op vroege opsporing en preventie voor een
totaal bedrag van 602.874,00 Euro;
- Zeven onderzoeken richten zich op de late effecten van behandeling voor een bedrag van
924.668,00 Euro;
- Zeven onderzoeken vinden plaats op het gebied van psychosociale zorg en de kwaliteit
van leven voor een bedrag van 697.264,00 Euro;
- Een onderzoek richt zich op de ondersteuning van de coördinatie van wetenschappelijk
onderzoek op het gebied van borstkanker voor een bedrag van 450.000,00 Euro.

Daarnaast zal aan elf aanvragers die gezamenlijk voor een bedrag van 1.793.073,00 Euro kwalitatief goede projecten hebben ingediend nog om aanvullende informatie worden gevraagd.

Vervolgstappen
Alle aanvragers zullen de komende tijd geïnformeerd worden. Vervolgens worden financieringsovereenkomsten gesloten waarna de bedragen worden toegekend en de individuele projecten bekendgemaakt zullen worden.

Bron: Pink Ribbon

De hr HPV-tests die de Gezondheidsraad beschouwt als klinisch valide en betrouwbaar zijn de GP5+/6+ PCR tests toegepast in het POBASCAM onderzoek, en de QIAGEN hc2 test. De hc2 HPV DNA-test werd toegepast in vele studies die een belangrijke bijdrage hebben geleverd  aan de totstandkoming  van het  Gezondheidsraad-advies van 24 mei 2011.

De VUmc publiceerde afgelopen donderdag een persbericht hierover.
Hier kunt u de abstract lezen van het artikel in The Lancet Oncology.

Bron: QIAGEN

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vrouwen die willen weten of de borstkanker bij henzelf of in hun familie erfelijk is, kunnen na verwijzing een afspraak maken voor erfelijkheidsonderzoek. Ze weten echter vaak niet wat ze daarvan kunnen verwachten, of ze verwachten dat er altijd een DNA-test wordt gedaan. Het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) en de afdeling Medische Genetica van het UMC Utrecht ontwikkelden daarom de educatieve website E-info gene^ca en onderzochten of de website vrouwen beter voorbereidt op het eerste gesprek met de klinisch geneticus of genetisch consulent. De informatie op de website is toegesneden op de persoonlijke medische voorgeschiedenis en familiegeschiedenis. Daarnaast biedt de site een lijst om vragen voor het gesprek op te schrijven, zodat de geneticus of consulent hiermee het gesprek kan beginnen.

Veel informatie
In het eerste gesprek voor erfelijkheidsonderzoek bespreekt de klinisch geneticus of genetisch consulent of er aanwijzingen zijn voor erfelijke borstkanker, of er een indicatie is voor DNA-onderzoek en geeft deze verdere informatie over erfelijke borstkanker. Al met al veel informatie. NIVEL-programmaleider Sandra van Dulmen: “Uit eerder onderzoek van ons bleek dat veel vrouwen in het eerste gesprek voornamelijk standaardinformatie krijgen die weinig op hun persoonlijke situatie en kenmerken is afgestemd. De vrouwen brengen zelf weinig in het gesprek in en onthouden maar de helft van de informatie. Daarom hebben we deze website en dit onderzoek opgezet.”

Realistische verwachtingen
Na het lezen van de informatie op de website hadden de vrouwen die voor advies kwamen realistischer verwachtingen van erfelijkheidsonderzoek. Ze uitten vaker de redenen voor hun ongerustheid, brachten meer onderwerpen in en checkten vaker of ze de geneticus of consulent goed begrepen. Ook onthielden ze meer van het eerste gesprek, ze hadden daarna meer kennis over erfelijke borstkanker en vonden dat er beter aan hun informatiebehoefte tegemoet was gekomen. De inhoud van de consulten werd meer op de individuele adviesvrager afgestemd, maar er werd niet meer dan anders gesproken over de psychosociale gevolgen van erfelijkheidsonderzoek. Ook maakte het voorafgaand aan het consult aanbieden van informatie via de website de consulten niet korter.

Zorgen en risico
“De door ons ontwikkelde website E-info gene^ca helpt vrouwen zich voor te bereiden op erfelijkheidsonderzoek voor borstkanker”, stelt NIVEL-onderzoeker Akke Albada, die op het onderzoek promoveerde. “Hierdoor verloopt het gesprek beter. Vrouwen uit de onderzoeksgroep toonden bijvoorbeeld minder onbegrip wanneer er geen indicatie bleek te zijn voor een DNA-test. Ze haalden ook meer uit het gesprek door zich actiever op te stellen. De inhoud van het gesprek werd daardoor meer toegesneden op de persoon. De effecten waren weliswaar bescheiden, maar elke verbetering is voor deze vrouwen waardevol. Het gaat er om dat hun vragen worden beantwoord en dat hun zorgen in verhouding staan tot het risico dat ze werkelijk lopen.”

Het UMC Utrecht gaat de website implementeren binnen het erfelijkheidsonderzoek voor borstkanker. Ook het LUMC overweegt dit te doen. Het NIVEL en het UMC Utrecht willen graag de kennis opgedaan in dit project delen. Andere Universitair Medische Centra die belangstelling hebben voor de website en deze willen implementeren om de consulten voor erfelijkheidsonderzoek te verbeteren, kunnen contact opnemen met Sandra van Dulmen, programmaleider bij het NIVEL.

Het onderzoek is gefinancierd door KWF kankerbestrijding.

Onder de titel ‘Beter voorbereid op erfelijkheidsonderzoek’ kan op dit project gestemd worden voor de Medisch Contact Communicatieprijs 2012. U kunt hier uw stem uitbrengen.

Samenwerkingspartner
- Afdeling Medische Genetica UMC Utrecht
Dr. M.G.E.M. Ausems, klinisch geneticus

Bron: NIVEL

Erasmus MC start polikliniek voor nazorg aan vrouwen na zwangerschapsvergiftiging

Hoedjes, medisch psycholoog: “Zorgverleners zouden zich meer bewust moeten zijn van een eventuele slechte geestelijke gezondheid na zwangerschapsvergiftiging. Zij zouden vrouwen die daarvoor in aanmerking komen moeten doorverwijzen naar gespecialiseerde psychosociale zorg, zoals een medisch psycholoog of medisch maatschappelijk werk.”

Naast het verbeteren van de geestelijke gezondheid, is het voor vrouwen na zwangerschapsvergiftiging van groot belang om een gezonde leefstijl aan te nemen. Deze vrouwen hebben namelijk een verhoogd risico op het krijgen van hart- en vaatziekten en diabetes type 2 op latere leeftijd. Veel vrouwen geven echter aan dat zij er niet in slagen om na de bevalling een gezonde leefstijl aan te nemen. Zo voldoet 38% van de vrouwen niet aan de beweegnorm na de bevalling. Ook hier gaat het met name om vrouwen met ernstige zwangerschapsvergiftiging. Onvoldoende herstel van de zwangerschapsvergiftiging wordt door deze vrouwen genoemd als belangrijke reden waardoor zij niet in staat zijn om gezonder te leven.

Bij deze vrouwen bestaat dan ook een behoefte aan hulp bij het verbeteren van hun leefstijl na de bevalling. Daartoe zou een leefstijlinterventie ontwikkeld moeten worden, die speciaal is gericht op deze groep vrouwen. Deze vrouwen zelf geven aan vooral behoefte te hebben aan begeleiding op maat. Zo zouden zij zelf willen bepalen waar de begeleiding wordt gegeven, wanneer daarmee wordt gestart, hoe lang deze duurt, en hoe vaak de begeleiding plaatsvindt. Terwijl een dergelijke interventie op maat wordt ontwikkeld, zouden vrouwen na zwangerschapsvergiftiging gebruik kunnen maken van een bestaande leefstijlinterventie die is ontwikkeld voor vrouwen na een zwangerschap.

Volgens Hoedjes zouden idealiter alle vrouwen met ernstige zwangerschapsvergiftiging uitgebreide nazorg aangeboden moeten krijgen. Het Erasmus MC heeft onlangs een spreekuur geopend waarmee een begin is gemaakt voor uitgebreidere nazorg voor vrouwen die hiervoor in aanmerking komen. Momenteel worden deze vrouwen alleen nog gezien door een gynaecoloog en een internist-vaatgeneeskundige, maar op termijn zullen ook een psycholoog en een diëtiste gaan uitmaken van het behandelend team.