Ambulancemeldkamers missen 15 tot 30% van ernstige gevallen: is dat zo?

Op 6 juni (zie ook  www.unitzorginnovatie.nl doorklikken op ‘Nieuwsbrieven’) stond op deze site een bericht onder de kop ‘Triage in de ambulance meldkamer is hot’. Dat stukje beschrijft de  felle discussie tussen drie partijen die die triage willen veranderen: 1. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken 2. De ProQA groep van meldkamers en 3. De groep van Axira-meldkamers rond het Nederlands Triage Systeem die één systeem willen van triage voor de Nederlandse huisartsenposten, SEH’s en meldkamers ambulancezorg.

Een van de lezers is Paul Engelen. Hij is projectleider voor zes meldkamers die ProQA willen. Hij mailt onder meer: ‘Pro Quality Assurance (ProQA) is een triage systematiek dat dwingend aan centralisten voorschrijft welke vragen zij in welke situatie hebben te stellen. Voordeel is daarmee dat centralisten zich volledig richten op de melder en niet op welke volgende vraag zij moeten stellen. (?).Onderliggend aan deze triagesystematiek is een kwaliteitssysteem dat elke toetsaanslag van de centralist meet zodat heel gedetailleerd kan worden bewaakt en waar nodig bijgesteld kan worden. ( ..) 

Pro QA is niet gebaseerd op het one call one go principe. In Engeland heeft de overheid aan meldkamers verordonneerd om het one call one go principe te hanteren. Pro QA heeft daar niets mee te maken. Pro QA wordt daar gebruikt om de triage systematisch en geprotocolleerd uit te voeren en zo nodig de ambulance terug te roepen of andere passende hulp in te zetten. Pro QA heeft dus niets van doen met kostenverhoging. Wat misschien wel kan zijn is dat het hanteren van deze protocollaire werkwijze resulteert in het vinden van een groot aantal burgers die eigenlijk wel in aanmerking komen voor een ambulanceinzet of een bezoek van de huisarts maar nu ten onrechte geen ambulance krijgen of zelfs afgewezen worden. Ik denk daarbij aan de vele honderden burgers die dagelijks de meldkamer bellen met een versnelde ademhaling die in 99 van de 100 gevallen door centralisten worden gekwalificeerd als hyperventilatie. Deze mensen krijgen het advies om in een zakje te blazen of om een boek hardop voor te lezen.

Ook zo’n instinker voor centralisten zijn de vrouwen tussen 12 en 50 jaar, die na niet lekker voelen, buikpijn en neiging tot flauwvallen, weggestuurd worden met een advies om melk te drinken of om een schepje suiker te nemen en vervolgens een extra uterine graviditeit hebben. Centralisten missen helaas in de huidige werkwijze nogal eens de agonale ademhaling. Zie ook het onderzoek van Berdowski in Amsterdam. In Berlijn bleek men na het gebruik van Pro QA ineens 400 reanimaties per jaar meer door de telefoon te herkennen. Schattenderwijs hebben wij in Nederland een ondertriage van tussen de 15% en 30%.’ Tot zover was Paul Engelen aan het woord.

Ik vind zijn opmerking over 15 tot 30% missers niet onderzoeksmatig onderbouwd. Dat kan wel gebeuren in een studie waarin 1. de gebruikelijke triage 2. de ProQA triage (zoals nu in Midden Holland uitgeprobeerd) en 3. de Axira/NTS triage te vergelijken. Als dan blijkt dat dan in Midden Holland meer reanimaties worden herkend en evenveel ambulanceritten als elders worden uitgevoerd, dan  is de keuze vóór ProQA duidelijk. Wat ik in het debat nu mis is de wetenschappelijke vergelijking van de verschillende modellen op over- en ondertriage, de ervaringen van centralisten en de ervaringen van melders. Tot zover dit bericht.

Op het elfde congres over recente, (inter-)nationale ontwikkelingen in veld, beleid en onderzoek van de spoedzorg komt de triage van ambulancezorg en andere spoedzorg uitgebreid aan de orde. Dr. Paul Giesen, arts senior onderzoeker IQ Healthcare bespreekt recente ontwikkelingen in het genoemde NTS vanuit het perspectief van melders en patienten. Jan Jelrik Oosterheert, projectleider Influenza Pandemie bespreekt ‘nieuwe ontwikkelingen in triage bij pandemieen’.  Ondergetekende opent het congres met een plenaire inleiding over recente ontwikkelingen in de afgelopen en komende twaalf maanden. Ook daarin behandel ik als buitenstaander de ambulance triage. Ik nodig vertegenwoordigers van de drie genoemde partijen over de ambculance triage van harte uit om aanwezig te zijn bij het debat op het congres over onder meer de ‘hotte’  ambulance triage. Wilt u naar dit congres? Wilt u in één dag uw kennis opfrissen? Surf dan naar www.unitzorginnovatie.nl, klik door op ‘Aankomende congressen’,  lees de uitgebreide brochure en meld u aan. Door een grote financiele ondersteuning is dit congres goedkoper dan gebruikelijk.

Guus Schrijvers