Herstel van taalstoornis na beroerte beter voorspelbaar

Eerste voorspelmodel voor herstel van afasie beschikbaar
Hoe goed patienten in de week na een eerste beroerte correct woorden kunnen formuleren, voorspelt grotendeels hoe zij na een jaar weer kunnen praten. Hierdoor kunnen behandelaars beter voorspellen in hoeverre patienten een jaar na hun beroerte nog taalproblemen hebben. Dit blijkt uit onderzoek van psycholoog en wetenschappelijk onderzoeker Hanane El Hachioui van Erasmus MC, waarop zij woensdag 21 november promoveert.

Een kwart van de mensen krijgt na een eerste beroerte te maken met afasie. Afasie is een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel in de linker hersenhelft en ieder jaar ongeveer tienduizend Nederlanders treft. Afasie komt bij oude en jongere mensen voor. Zij hebben problemen met spreken, gesproken taal begrijpen, lezen en schrijven. Dit zorgt voor grote problemen in het dagelijks leven, naast andere problemen die na een beroerte kunnen spelen.

Hanane El Hachioui, wetenschappelijk onderzoeker van de afdeling Neurologie: “Hoe goed je weer kunt praten in het jaar na de eerste beroerte is grotendeels te voorspellen door de manier waarop je in de week na de beroerte correct woorden kunt formuleren. Het gaat dan om het kiezen van de juiste klanken en deze in de goede volgorde zetten en niet zozeer in hoeverre je woorden kunt begrijpen en zinnen kan maken. Mensen met afasie zeggen vaak verkeerde woorden, bijvoorbeeld ‘pirano’ in plaats van ‘piano’. Veel behandelaars denken dat taalproblemen verminderen tot drie maanden na een beroerte, maar dat is niet zo. Pas na zes maanden is er geen duidelijke vooruitgang meer in de taalvaardigheid. In de eerste zes weken herstellen woordbegrip en zinsopbouw en in de eerste drie maanden kan de woordklank verbeteren. De hersenen hebben hierna tijd nodig om deze onderdelen van taal te laten samenwerken. Na drie maanden kan de manier waarop mensen spreken nog verder verbeteren.”

Naast de ontdekking dat het samenstellen van correcte woorden in de eerste week na een beroerte een voorspeller is, zijn ook de ernst van de beroerte, de leeftijd, het opleidingsniveau en of de beroerte het gevolg is van een infarct of bloeding belangrijk in de prognose. Behandelaars maken tot nu toe zelf een schatting van het herstel van een patient op basis van eigen ervaring bij andere patienten. “Door deze factoren te verwerken in een voorspelmodel, kunnen zij beter voorspellen hoe taalproblemen verminderen en de patient en familie hierover informeren”, zegt El Hachioui.

El Hachioui onderzocht het herstel en de prognose van afasie bij patienten uit verschillende ziekenhuizen en behandelcentra in Nederland tot een jaar na hun beroerte. De resultaten publiceerde zij onlangs online in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry van BMJ (www.jnnp.bmj.com). Haar onderzoek is mogelijk gemaakt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

bron: Erasmus MC