Veni-subsidies voor veelbelovend onderzoek naar integrines en blaaskanker

veniTwee jonge onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een Venisubsidie ter waarde van 250.000 euro ontvangen van de NWO. De gelukkigen zijn Coert Margadant, die onderzoek doet naar de werking van integrines, en Michiel van der Heijden, die op zoek is naar een persoonlijke behandeling tegen blaaskanker.

Kennis over integrines
Integrines zijn receptoren die de cel vertellen hoe hij moet reageren op signalen uit zijn omgeving. “Zonder integrines val je uit elkaar,” weet Coert, “ze werken als lijm, zodat cellen vast blijven zitten aan het omringende weefsel. Ze zorgen voor communicatie en hechting, maar ook voor beweging. Als er ergens een wond of een infectie is, is het belangrijk dat cellen daar zo snel mogelijk kunnen komen.”

Als integrines niet goed werken, geven ze bepaalde signalen niet goed meer door. Zo wordt de communicatie tussen cellen en hun omgeving verstoord en kunnen cellen niet goed meer hechten. Dit kan leiden tot verschillende ziekten, waaronder spierziekten, bloedingsziekten en blaarziekten (ziekten waarbij het losraken van de opperhuid voor blaren zorgt), maar ook tot kanker. Integrines spelen namelijk een belangrijke rol bij het uitzaaien van kankercellen.

Waar bij de meeste ziekten de werking van integrines gestimuleerd moet worden, moet hun werking in kankercellen juist worden geblokkeerd. Hiervoor is het echter van groot belang dat onderzoekers meer te weten komen over hoe ze gereguleerd worden. Coert zal zijn Venisubsidie besteden aan onderzoek naar het vinden van eiwitten die beslissen wat de integrines binnen de cel doen. Meer kennis zal moeten leiden tot nieuwe aanknopingspunten in de strijd tegen kanker en verschillende andere ziekten.

Persoonlijke behandeling blaaskanker
De tweede Veni gaat naar Michiel van der Heijden, die als oncoloog én onderzoeker een schakel is tussen het lab en de patiënt. “Elk jaar gaan er nog altijd meer dan 1200 mensen dood aan blaaskanker,” vertelt hij. “Er is echter nog relatief weinig onderzoek gedaan naar de latere stadia van blaaskanker. De ziekte is dan vaak lastig te behandelen.”

Via genetische analyse gaat hij op zoek naar nieuwe targets, nog onbekende mutaties (veranderingen) in genen waarvoor mogelijk een medicijn beschikbaar is. “Dat zal niet één middel zijn,” voorspelt Michiel, “maar een combinatie van middelen, een gerichte behandeling die bovendien voor elke patiënt weer anders kan zijn. Aangezien ik in de kliniek veel patiënten met blaaskanker behandel, weet ik hoe belangrijk dergelijk onderzoek is.”

Op dit moment haalt het Antoni van Leeuwenhoek, in het kader van het 100-jarig bestaan, geld op om een dergelijke behandeling op maat mogelijk te maken. Geen darm-, borst- of blaaskanker is immers gelijk. Door geleidelijk aan het DNA van steeds meer patiënten te analyseren kan, als er gerichte middelen beschikbaar zijn (of komen), behandeling op maat op grotere schaal in de praktijk gebracht worden.

Veni’s
De Venisubsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) geven excellente onderzoekers die onlangs gepromoveerd zijn de kans om gedurende drie jaar hun ideeën verder te ontwikkelen. Aan de subsidies is een bedrag van 250.000 euro verbonden. Van de 1001 ingediende voorstellen werden er slechts 155 gehonoreerd.
Bron: Nieuwsbank.nl