Medicijn in nanodeeltje ruimt aderverkalking op

hartinfarct hartklachtenVaatwand muis herstelt binnen e?e?n week
Een behandeling met lichaamseigen nanodeeltjes herstelt in een week bloedvaten die zijn aangetast door aderverkalking. Het is de eerste keer dat dit soort nanodeeltjes zijn gebruikt om medicijnen precies op de plek af te leveren waar de bloedvaten zijn aangetast. Onderzoekers van het AMC en de Icahn School of Medicine, Mount Sinai in New York hopen hiermee binnen een aantal jaren een behandeling op het spoor te zijn voor patie?nten met een hoog risico op een hartinfarct. De resultaten van de experimenten in muizen zijn vandaag gepubliceerd in Nature Communications.

Aderverkalking ontstaat doordat cholesterol zich in de vaatwand ophoopt en plaques vormt. Dit trekt vervolgens ontstekingscellen uit het bloed aan die zich daar nestelen en vermenigvuldigen. Uiteindelijk kunnen de ontstekingscellen de plaque verzwakken en bestaat de kans dat deze scheurt. Gebeurt dit inderdaad dan wordt de bloedbaan acuut afgesloten: een infarct.

Een gezond dieet en voldoende beweging verkleinen de kans hierop, net als medicijnen, zoals statines, die het cholesterolgehalte in toom houden. Dit is niet voldoende om een hartinfarct in alle gevallen te voorkomen. Arts-onderzoeker Raphae?l Duivenvoorden en hoogleraar nanotechnologie Willem Mulder van het AMC kwamen op het idee te kijken of lichaamseigen zeer kleine nanodeeltjes medicijnen naar de plaques kunnen brengen om daar hun heilzame werk te doen.

De onderzoekers gebruikten nanodeeltjes bestaande uit moleculen HDL,het zogenoemde goede cholesterol, als kruiwagen voor het medicijn. Dat is een lichaamseigen stof die accumuleert in de plaques. ‘We hebben een statine in dat deeltje verpakt en dat bij muizen ingespoten met veel plaques in de bloedvaten.’ De resultaten overtroffen de verwachtingen. De onderzoekers zagen dat het medicijn in de plaques kwam en daar de ontstekingsactiviteit, zoals verwacht, lamlegde. ‘Binnen zeven dagen waren de bloedvaten van de muizen weer min of meer hersteld.’

De onderzoekers gaan door op deze veelbelovende nieuwe weg. Een belangrijke vraag is hoe lang dit effect aanhoudt. ‘We hopen lang. Deze methode vereist dat het middel in de bloedbaan wordt ingespoten, dus deze behandeling kun je niet langdurig gebruiken zoals tabletten.’ De onderzoekers kijken ook of ze medicijnen met minder bijwerkingen, kunnen gebruiken om ontstekingen te remmen, en zo een optimale combinatie te vinden.

Uiteindelijk willen de onderzoekers het middel in patie?nten beproeven. Bij hen moet worden aangetoond dat de kans op een hartinfarct daalt. ‘Maar eerst moet duidelijk zijn dat het nieuwe middel veilig in mensen kan worden gebruikt. Al met al zal het nog jaren duren voordat er een praktische therapie is voor patie?nten.’

Duivenvoorden verwacht dat een mogelijke therapie van belang is voor patie?nten die een hartinfarct krijgen. ‘Die patie?nten hebben een verhoogde kans om binnen een jaar een tweede hartinfarct te krijgen. Voor deze groep zou de therapie bruikbaar zijn om tijdens het acute moment van het hartinfarct de ontsteking te remmen in de vaatwand.’

Bron: AMC