Baas WHO waarschuwt voor vrijhandelsverdrag

dikke-kinderenDr. Margaret Chan, hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarschuwde in haar openingsspeech van de 67e jaarvergadering van de WHO voor de ondermijnende invloed van handels- en investeringsverdragen op de volksgezondheid.

Chan: “Investeringsverdragen die overheden handboeien en hun beleidsruimte inperken, zijn een verontrustende trend. Er gaat iets fundamenteel mis in deze wereld als een bedrijf een overheid voor het gerecht kan slepen vanwege gezondheidsbeleid.” Dat de tabaksindustrie vanwege restricties op
sigarettenverpakkingen rechtszaken heeft aangespannen tegen Australie en Uruguay is hier een goed voorbeeld van. Ook de voedsel- en frisdrankindustrie weet behendig beleid te beinvloeden om zo handelsbelemmerende beleidsmaatregelen te voorkomen.

40 miljoen kinderen onder de vijf hebben overgewicht. Voor het eerst groeit er een generatie op die minder oud zal worden dan hun ouders. In de afgelopen dertig jaar is het aantal mensen met obesitas verdubbeld. Een ernstig gevolg van deze verdubbeling is de forse toename van
obesitas-gerelateerde gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Zowel in lage-, als midden- en hoge-inkomenslanden neemt het aantal gevallen van obesitas en daaraan gerelateerde gezondheidsproblemen in razendsnel tempo toe.

De WHO, verschillende ministers van gezondheid, de gezondheidssector en maatschappelijke organisaties hebben tijdens de jaarvergadering hun zorgen geuit over de druk die bedrijven uitoefenen om beleidsmaatregelen tegen ongezonde voeding te voorkomen. Overheden moeten in actie komen om de toenemende trend van obesitas een halt toe te roepen. Het handelsverdrag dat nu tussen de EU en de VS wordt onderhandeld, de Transaltlantic Trade and Investment Partnerships (TTIP), zal dat bemoeilijken. In de onderhandelingen prevaleren handelsbelangen boven gezondheidsbelangen.

Op dit moment baseren we ons op gelekte documenten om in te schatten in hoeverre TTIP ons gezondheidsbeleid daadwerkelijk zal aantasten. Uit deze documenten blijkt dat grote bedrijven regels die zijn bedoeld om burgers te beschermen, willen afzwakken. Multinationals geven input voor de onderhandelingen, burgers niet. Zo blijkt dat de chemische industrie in de VS graag wil dat Europese regelgeving op schadelijke stoffen wordt afgezwakt. Het ziet ernaar uit dat de handelsovereenkomst de afspraken die gemaakt zijn binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de General Agreement on Trade and Services (GATS) ondergraaft.

De non-tarifaire belemmeringen die TTIP beoogt te verlagen, betreffen onder andere regels om de volksgezondheid te beschermen. Twee specifieke onderdelen van het TTIP verdrag vormen een bedreiging voor de publieke gezondheid. De Investor to State Dispute Settlement (ISDS) en Regulatory Cooperation. De eerste is een gerecht waarbij investeerders de staat kunnen aanklagen als deze beleid opstelt dat handel tegenwerkt. Regulatory cooperation kan in de toekomst zorgen voor een zogenaamde Regulatory chill. Overheden zullen zich terughoudend opstellen in het nemen van handelsbelemmerende maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan maatregelen met betrekking tot de marketing van ongezond voedsel voor kinderen.

Gezondheid mag niet onderdoen voor handelsbelangen. Maar zolang beleidsmakers in de onderhandelingen vooral luisteren naar het bedrijfsleven zal volksgezondheid nog meer het ondergeschoven kind worden dan nu al het geval is.

Voor meer toelichting een verslag van de bijeenkomst over handel en gezondheid tijdens de World Health Assembly:
www.medicusmundi.org/en/contributions/events/2014/prevention-and-control-of-non-communicable-diseases-in-the-face-of-free-trade-and-market-deregulation-how-to-preserve-policy-space-for-public-health/view

Bron: Nieuwsbank.nl