Volwassen samenwerking met sterke Zuidpartners richting een toekomst zonder ontwikkelingshulp

0
266

Nieuwe documentaire toont succesverhalen 15 jaar DGD-ITG raamakkoord
Het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen (ITG) presenteert vandaag een selectie mijlpalen uit haar capaciteitsversterkingsprogramma in ontwikkelingslanden. De verhalen komen samen in een documentaire gefilmd in Benin, Burkina Faso, Cambodia, India en Peru. De afgelopen 15 jaar heeft het raamakkoord tussen de Belgische Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking (DGD) en het ITG tientallen Zuidpartners geholpen medische en wetenschappelijke expertise in eigen handen te nemen.

Het programma kreeg de naam ‘Switching the Poles’, oftewel het overdragen van de verantwoordelijkheid over hun toekomst aan partnerorganisaties. Onder het DGD-ITG-raamakkoord, dat van start ging in 1998, studeerden al 101 nieuwe doctorandi uit het Zuiden af.
ITGMeer dan 1250 studenten kregen een studiebeurs voor een masteropleiding of korte cursus. De institutionele samenwerking met Zuidpartners – momenteel 24 organisaties – resulteerde ook in meer dan 800 wetenschappelijke publicaties.

“Als Afrikaan zeg ik dat Afrika te weinig onderzoekers en goed opgeleid personeel heeft. Daar moeten we aan werken om Noord en Zuid op hetzelfde niveau te krijgen. Collega’s in Antwerpen helpen ons om prioriteiten te realiseren die wij zelf bepalen,  dat  karakteriseert onze bijzondere samenwerking,” aldus ITG-partner dr. Halidou Tinto van de Clinical Research Unit of Nanoro (CRUN) uit Burkina Faso. Na zijn doctoraatsstudie in Antwerpen  zette Tinto in 2008 dit onderzoekscentrum op in het rurale Nanoro, waar het klinische studies op het gebied van malaria uitvoert volgens de internationale beginselen van ethisch onderzoek en de normen inzake goede klinische praktijk. Zo toont de “Switching the Poles”-documentaire dat het centrum, samen met het ITG en onderzoekscentra in Ghana, Malawi en Zambia,  momenteel onderzoekt welke behandeling tijdens de zwangerschap het meest effectief en het veiligst voor moeder en kind is.

Dalila Martínez is één van de acht onderzoekers  van het Peruaanse Instituto de Medicina Tropical Alexander von Humboldt (IMTAvH) die momenteel aan een doctoraat werken bij het ITG. Zij volgt het zogenaamde “sandwich-programma “, waarbij onderzoekers een deel van hun vierjarige doctoraatsstudie volgen in Antwerpen, maar de meerderheid van hun tijd besteden aan veldwerk in hun thuisbasis. Op die manier verliezen ze geen voeling met hun herkomstland. “Door mijn doctoraatsstudie aan het ITG kwam ik in contact met onderzoekers uit andere landen die voor gelijkaardige uitdagingen staan,” zegt Martínez, die onderzoek doet naar de verwaarloosde en verminkende ziekte leishmaniasis.

Tropische ziekten en gebrekkige gezondheidszorg in ontwikkelingslanden kunnen en moeten door de landen in kwestie zelf aangepakt worden. Zoals ITG-partner dr. Dissou Affolabi van het Laboratoire de Référence de Mycobactéries (LRM)in Benin het uitdrukt in de film: “Het ITG, dat is het Instituut voor Tropische Geneeskunde. Maar de tropen zijn hier bij ons.”

Het ITG legt zich steeds meer toe op het bevorderen van kennis in de tropische geneeskunde en volksgezondheid in een 21ste eeuw waarin Noord en Zuid de wereld delen als gelijkwaardige partners. “Het ITG heeft in een geglobaliseerde wereld alleen bestaansrecht als excellentiecentrum op het gebied van tropische ziekten en volksgezondheid. Enkel samen met sterke Zuidpartners kan het instituut wetenschappelijke en medische grenzen verleggen,” aldus ITG-directeur prof. dr. Bruno Gryseels.

Tijdens een persconferentie in Brussel overhandigde prof. dr. Gryseels het recent bij koninklijk besluit goedgekeurde programma voor  de periode 2014-2016 aan dhr. Peter Moors, directeur-generaal van DGD.

Het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen is al vele jaren een trendsetter in het ontwikkelingsbeleid. Als actor van de niet-gouvernementele samenwerking heeft het als een van de eerste begrepen hoe vitaal het is om zich volledig af te stemmen op de prioriteiten, de noden en de vragen van onderzoeksinstellingen in het Zuiden.  Dit is de toekomst van het ontwikkelingsbeleid: de capaciteit van de instellingen in het Zuiden versterken zodat we een relatie tussen partners kunnen uitbouwen die de traditionele donor-ontvanger relatie  vervangt,” zegt Peter Moors.

Download een selectie foto’s uit de documentairelanden