De doe-het-zelfpatiënt en de huisarts

0
297

Nictiz heeft gisteren een rapport over zelfmeetapparaten en een database met een overzicht van zelfmeetapparatuur gepubliceerd. Een dergelijk overzicht bestaat nog niet in Nederland. 

Huisartsen pleiten voor een keurmerk voor de effectiviteit van zelfmeetapparaten
Huisartsen zien steeds meer patiënten die op eigen initiatief thuis hun gezondheid meten met zelfmeetapparaten. Dat blijkt uit het TrendITionrapport ‘De doe-het-zelfpatiënt en de huisarts’.Uit het rapport van Nictiz blijkt dat huisartsen steeds meer patiënten op de praktijk zien die thuis met zelfmeetapparaten allerlei gezondheidswaarden hebben gemeten. De vraag die is gesteld is wat de huisartsen als voor- en nadelen ervaren. Frappant is dat zowel wordt genoemd als voordeel dat patiënten minder op consult komen alswel dat juist wordt gevreesd dat ze vaker op consult komen. Volgens de huisartsen zijn er vooral voordelen met zelf meten te halen bij patiënten die al een aandoening hebben.

DHZhuisartsDe metingen blijken vooral nuttig te zijn bij patiënten met chronische aandoeningen en helpen bij het detecteren van problemen. Daarentegen wordt ook gevreesd voor onrust en gepleit voor een keurmerk of in elk geval bewijs voor de effectiviteit van de zelfmeetapparaten.

700 Zelfmeetapparaten
Medische meetinstrumenten die voorheen waren voorbehouden aan zorgprofessionals en zorginstituten, komen in toenemende mate beschikbaar voor consumenten. Hiermee kunnen zij bijvoorbeeld hun bloedglucosespiegel, hartslag, en zuurstofsaturatie te meten. In opdracht van Nictiz heeft Rick Bolten, student medische informatiekunde aan de Universiteit van Amsterdam in zijn masterthesis ‘Doctor, I measured my own health’ een inventarisatie gedaan van beschikbare zelfmeetapparaten. Op de website ‘Meet je gezondheid’ zijn ruim 700 apparaten inclusief beschrijving, merk, naam en gebruikersniveau uitgelicht.

Eerdere detectie van problemen
Patiënten die klachten hebben en op eigen initiatief hun lichaamsfuncties meten kunnen  via zelfmetingen een afwijking aantreffen die anders wellicht over het hoofd werd gezien, zeggen de geïnterviewde artsen. Vooral in zelfmeetapparaten die het hartritme meten, zien de geïnterviewde artsen een meerwaarde. Hartritmestoornissen zijn tijdens het spreekuur vaak moeilijk te vangen maar zouden met een zelfmeetapparaat beter te detecteren zijn. Zelfmetingen die een patiënt thuis uitvoert, kunnen daarbij zorgen voor het herkennen van patronen die voorheen onzichtbaar waren.

Effectiviteit
De effectiviteit van zelfmetingen is volgens de geïnterviewde huisartsen vooral van meerwaarde bij patiënten die al een indicatie hebben. Zelfmetingen op consumentenapparaten vervangen in dit geval een periodiek consult of het lenen van een apparaat van de arts. De arts kan de zelf gemeten data gebruiken om een behandeling te monitoren en al dan niet bij te stellen. Bij nieuwe klachten dienen de zelfmetingen als aanleiding voor een nadere beoordeling en/of een gesprek. Patiënten kunnen volgens het onderzoek hun klachten met zelfmetingen beter onderbouwen en de arts beter informeren over de ernst van de klacht.

Patiëntvriendelijk
Een ander voordeel van zelfmeten is het gemak voor de patiënten die niet meer periodiek naar de huisarts voor een specifieke meting als bloeddruk hoeven. Dit voorkomt tevens de zogeheten witte-jassen-hypertensie. De patiënt wordt er zelfstandiger door en hoeft minder vaak op consult te komen.

Ongerustheid
Daarentegen kunnen zelfmetingen bij gezonde mensen ook leiden tot ongerustheid. Als alle Nederlanders aan zelfmetingen zouden doen, zou dit veel fout positieven opleveren bij vermeende aandoeningen, vreest een aantal geïnterviewde huisartsen en bovendien een toename van spanning en angst. Zelfmetingen kunnen leiden tot toevalsbevindingen en dus tot onnodige consulten. Het gevolg is dat de huisartsen hun consulten meer besteden aan het wegnemen van onnodige ongerustheid, alhoewel dit ook niet overdreven moet worden, zeggen de artsen. Immers, patiënten die nu met  klachten op consult komen, hebben op internet ook al heel wat bij elkaar gegoogeld.

Betrouwbaarheid
Behalve dat er meer mensen onnodig op consult zullen komen, is het beoordelen van de betrouwbaarheid van het meetapparaat een bijkomende klus die extra tijd vergt. Er zijn geen richtlijnen voor welke apparaten wel of niet betrouwbaar zijn. Huisartsen gebruiken daarom diverse bronnen om de betrouwbaarheid te beoordelen. Deze zijn: websites van de leveranciers, beroeps- en patiëntenverenigingen, wetenschappelijk onderzoek, en ze luisteren naar de meningen en ervaringen van collega-artsen. Verder kijken ze naar de aanwezigheid van een CE-markering, TNO-licentie of buitenlandse keurmerk en ze laten zich beïnvloeden door de bekendheid van het merk van het apparaat. Indien nodig vergelijken ze de gemeten waarden van de patiënt met eigen metingen met hun eigen apparaten.

Keurmerk
Huisartsen zijn daarom voorstander van een keurmerk voor zelfmeetapparaten. Als de overheid wil dat patiënten meer aan zelfmetingen doen, moeten die apparaten wel gereguleerd worden, stellen de artsen. Een goedgekeurd apparaat geeft meer vertrouwen in de data en dat maakt het werk voor de huisartsen makkelijker. Instanties die een keurmerk zouden moeten afgeven, moeten in elk geval onafhankelijk zijn.

En de database staat op http://sharing.nictiz.nl/meetjegezondheid/

 

Vorig artikelOntwikkelingslanden helpen met anticonceptie uit Oss
Volgend artikelEen kijkje in de wereld van de immunologie
Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg2.0 zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden. Ik studeerde Fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de medische- , farmaceutische industrie en de gezondheidszorg. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. Ik ga jaarlijk naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.