‘Preventie beroepslongziekten moet hoger op maatschappelijke agenda’ #ERS2015

0
1304

Jaarlijks ruim 2.000 doden #ERS2015
Beroepslongziekten eisen jaarlijks meer dan 2.000 doden. Vaak zijn er ruime mogelijkheden om de risico’s te beperken. Preventie van beroepslongziekten moet daarom hoger op de maatschappelijke agenda. Dat is de conclusie van een rondetafeldiscussie met deskundigen die vandaag in Amsterdam werd georganiseerd door de stichting Schone Lucht voor Iedereen.

Emiel Rolink, directeur van de Long Alliantie Nederland (LAN), verstrekte cijfers over de omvang van het probleem.  “Jaarlijks sterven in Nederland ruim 3.700 mensen aan een beroepsziekte. Ruim 2.000 mensen, dus meer dan de helft, overlijden aan een beroepslongziekte.”

Naast de dodelijke slachtoffers leiden beroepslongziekten tot astronomische maatschappelijke kosten van zo’n 1 miljard euro. “Mensen met een longziekte nemen minder deel aan het arbeidsproces. En als longpatiënten wel aan het werk zijn, is er vaker sprake van arbeidsverzuim dan bij gezonde mensen”, aldus Rolink.

Stéphane Conings, werkzaam als beroepsbrandweerman bij het korps Amsterdam-Amstelland, gaf aan dat brandweermensen zich pas sinds kort bewust zijn van het verhoogde risico om longaandoeningen en diverse soorten kanker op te lopen. “Twee dagen na een brand komt er onder de douche nog steeds zwarte troep van je lichaam. Tijdens een brandweercongres in Noorwegen in 2014 werden we geïnformeerd over de verhoogde risico’s. Wat kennis op dit gebied betreft , loopt Nederland ver achter bij landen als de Verenigde Staten, Australië en de Scandinavische landen.”

Onlangs pleitte de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan voor erkenning van kanker als beroepsziekte bij de brandweer.

Meer onderzoek nodig naar beroepsgerelateerde longziekten
Dr Bernt van den Blink, longarts aan het ErasmusMC Universitair Medisch Centrum in Rotterdam, noemde drie voorbeelden van longaandoeningen die – naast longkanker – een verband kunnen hebben met bepaalde beroepen. De eerste is sarcoïdose, een acute en spontane ontstekingsreactie in de longen. “Een op de drie sarcoïdosepatiënten wordt chronisch ziek. Van deze aandoening is na de aanslagen van 9/11 een aanzienlijke piek waargenomen bij brandweermensen in New York.”

De tweede is silicose. Deze longziekte kennen we ook onder de naam stoflongen. “Na de sluiting van de mijnen in Limburg komt het fenomeen stoflongen in Nederland gelukkig veel minder voor”, zei dr Van den Blink. “De aandoening bestaat echter nog wel degelijk, bijvoorbeeld onder zandstralers.”

De derde longziekte die beroepsgerelateerd kan zijn zijn, is idiopatische longfibrose (IPF). Van den Blink: “Dit betekent verlittekening van de longen. Vaak is er een verband met roken, maar deze longziekte komt ook voor bij mensen die in houtzagerijen werken of in de fijne metaalbewerking. Deze ziekte geniet nauwelijks bekendheid, maar dat is niet terecht: IPF is progressief en dodelijk. De prognose voor mensen met deze ziekte is drie tot vijf jaar. Meer onderzoek naar deze aandoeningen is noodzakelijk.”

Oplossingen ter preventie van beroepslongziekten
In diverse bedrijfstakken is sprake van een verhoogd risico op beroepslongziekten. LAN-directeur Rolink noemde spuiterijen, metaalbewerking, houtbewerking, zandstralers, bouw,  de agrarische bedrijfstak, autoschadeherstelbedrijven, bakkerijen  en lasrook in de scheepsbouw.

Om beroepslongziekten uit te bannen, concludeerde het panel van deskundigen dat een aantal zaken moet gebeuren.

  1. Alle relevante beroepen, bedrijfstakken, zorgverleners, bedrijfsartsen, overheid, politiek en maatschappelijke organisaties moeten zich bewust worden van de aard en omvang van het probleem. Betere en intensievere communicatie over verhoogde risico’s is noodzakelijk.
  1. Per risicovolle bedrijfstak moet er aandacht komen voor maatregelen ter voorkoming van beroepslongziekten. In veel gevallen zijn deze maatregelen al beschikbaar en eenvoudig toepasbaar. Vaak worden deze maatregelen nu niet uitgevoerd omdat men zich onvoldoende bewust is van de risico’s. (Rolink: “Beroepslongziekten zijn sluipmoordenaars.”)
  1. Mensen die met gevaarlijke stoffen werken moeten periodiek worden gescreend om beginnende klachten vroegtijdig op te sporen. De bouw- en bakkerssector doen dit al en laten zien dat er veel klachten te voorkomen zijn. Op die manier kan een mogelijk causaal verband eerder worden aangetoond; een belangrijke stap op de weg naar erkenning van bepaalde aandoeningen als beroepsziekten.
  1. Huisartsen, bedrijfsartsen en andere zorgverleners kunnen gerichter vragen naar het beroep van hun patiënten en vragen of klachten in het weekend en tijdens vakanties afnemen.
  1. Meer overleg en kennisuitwisseling tussen alle betrokken partijen. Rolink van de LAN zei daarover: “We moeten een brug slaan tussen mensen en organisaties in de “domeinen” arbeid en zorg. Juist door betere samenwerking en kennisuitwisseling tussen werkgevers, werknemers, branches, zorgverleners en bedrijfsartsen kan winst worden behaald. Goede aanpakken uit de ene branche kunnen dan sneller worden toegepast in andere branches.”

Bron: Stichting Schone Lucht voor Iedereen & Long Alliantie Nederland