Nobelprijs geneeskunde met Nederlands tintje

0
1056

Elke dag meer dan een miljoen tabletten uit Haarlem
Een van de drie winnaars, Dr. William C. Campbell, werkte ruim dertig jaar voor MSD, ontwikkelaar en producent van innovatieve geneesmiddelen. Dr. Campbell’s werk leidde tot de ontdekking van avermectine, een stof die aan de basis staat van het zeer succesvolle geneesmiddel ivermectine, in de strijd tegen parasitaire infecties, waaronder rivierblindheid. Jaarlijks stelt MSD honderden miljoenen ivermectine-tabletten gratis ter beschikking, voor patiënten in Afrika, Latijns-Amerika en Jemen. Elke dag produceert MSD in Haarlem meer dan een miljoen van deze tabletten.

Gisteren werd bekend dat de 75-jarige Ier William C. Campbell één van de drie winnaars is van de 2015 Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde. Dr. Campbell, die ruim 30 jaar als onderzoeker voor MSD werkte, deelt de prijs met de Japanner Satoshi Omura. Samen stonden zij aan de wieg van het geneesmiddel Mectizan (ivermectine), dat wordt ingezet voor de behandeling van rivierblindheid (onchocerciasis) en olifantsziekte (lymfatische filariasis) in Afrika, Latijns-Amerika en Jemen. De derde winnaar is de Chinese Youyou Tu, zij ontdekte een nieuwe Malaria-behandelmethode.

Trots en dankbaar
“Met trots en dankbaarheid feliciteren wij onze collega Dr. Campbell”, zegt Carolien van Bloemendal, directeur van de MSD-fabriek in Haarlem, daar waar al vele jaren de gehele wereldwijde productie van ivermectine-tabletten plaatsvindt. “Wij zijn trots, omdat het Nobelcomité spreekt over het onmetelijke belang van ivermectine voor de verbetering van de gezondheid en het welzijn van miljoenen mensen met rivierblindheid in de armste gebieden ter wereld: ‘Deze behandelmethode is zo succesvol dat uitroeiing aanstaande lijkt. Dat zou een grootse prestatie zijn in de medische geschiedenis van de mensheid’, aldus het comité.”

“En wij zijn dankbaar, ook omdat de ontdekking van Dr. Campbell al bijna dertig jaar lang zorgt voor werkgelegenheid in Haarlem.”

Donatieprogramma
In 1987 heeft MSD het Mectizan Donatie Programma (MDP) opgezet, een publiek/privaat samenwerkingsverband tussen MSD en onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Wereldbank en UNICEF. Kern van dit donatieprogramma is de belofte van MSD om ivermectine te blijven doneren ‘zolang dat nodig is, aan iedereen die het nodig heeft.’ Inmiddels loopt het programma al bijna dertig jaar en is daarmee het langstlopende publiek/privaat georganiseerde donatieprogramma in de wereld van de gezondheidszorg.

Carolien van Bloemendal: “Ieder etmaal produceren we in Haarlem meer dan een miljoen tabletten Mectizan. En dat blijven we doen totdat er geen medicijnen meer nodig zijn. Het geeft ons een ontzettend goed gevoel dat dit werk vanaf nu voor altijd gelinkt zal zijn aan de Nobelprijs voor de Geneeskunde, met dank aan het pionierswerk van Dr. Campbell.”

Op 3, 4 en 5 november zal ongetwijfeld ook stil worden gestaan bij de door Dr. Campbell gewonnen Nobelprijs. Het internationale bestuur van het MDP komt dan voor haar jaarvergadering naar Nederland (Haarlem). Dat is ook het moment waarop de meest recente stand van zaken rond de aanpak van rivierblindheid en olifantsziekte weer bekend wordt gemaakt. Op de vergadering in 2014 kwam het nieuws dat Ecuador, na Colombia, het tweede land was waar rivierblindheid, mede dankzij het MDP, is uitgeroeid. Recent werd bekend dat dit nu ook in Mexico het geval is.

Infectie
Rivierblindheid en olifantsziekte zijn het gevolg van een parasitaire infectie: microscopisch kleine wormen veroorzaken de ziekte. Bij rivierblindheid kan een infectie leiden tot hevige jeuk, verkleuring van de huid, huiduitslag en een oogziekte die vaak permanente blindheid tot gevolg heeft. Bij olifantsziekte leidt de infectie tot ernstige zwellingen van lichaamsdelen Bij rivierblindheid wordt de infectie verspreid via de beet van besmette zwarte vliegen die broeden in snelstromende rivieren in de getroffen landen.

In de jaren zeventig bestudeerde de microbioloog Omura een specifieke groep bacteriën in bodemmonsters, hij kweekte die in zijn laboratorium en selecteerde vijftig kandidaten die mogelijk konden worden ingezet tegen schadelijke micro-organismen. MSD verwierf deze kandidaten en bioloog Campbell ontdekte dat een component uit één ervan zeer effectief was tegen parasieten. Hij isoleerde de actieve stof, die na chemische aanpassing op de markt kwam als de ontwormingspil ivermectine; een pil die zowel voor de gezondheid van dieren als mensen, wonderen bleek te kunnen verrichten.

Meer informatie over Mectizan (ivermectine) en het MDP vindt u online:

Bron: MSD