Zorginstituut Nederland gooit met pertuzumab-discussie vooral een dikke kei in de vijver

0
2094

Vandaag besteedde het NRC aandacht aan de kostendiscussie rond pertuzumab. Op 25 september jl. heeft het Zorginstituut Nederland een bijeenkomst gehad met stakeholders over de beoordeling van de vergoeding van pertuzumab. Pertuzumab is een recombinant gehumaniseerd monoklonaal antilichaam dat zich specifiek bindt aan de Humane Endotheliale Receptor 2 (HER2) en heterodimerisatie van HER2 met andere leden van de HER-familie voorkomt. Het middel zich bindt aan de HER2-kankercellenen kan zo de groei van de kankercellen vertragen of stoppen of de kankercellen zelfs doden.

Het middel wordt gebruikt bij patiënten met HER2-positieve borstkanker. En is geïndiceerd voor gebruik in combinatie met trastuzumab en chemotherapie voor de neoadjuvante behandeling van volwassen patiënten met HER2-positieve, lokaal gevorderde, inflammatoire, of vroeg-stadium borstkanker met een hoog risico op terugkeer. En het is tevens geindiceerd bij gemetastaseerde borstkanker voor gebruik in combinatie met trastuzumab en docetaxel bij volwassen patiënten met HER2-positieve gemetastaseerde of lokaal teruggekeerde, niet-reseceerbare borstkanker die geen eerdere anti-HER2-therapie of chemotherapie voor hun gemetastaseerde ziekte hebben gekregen. Maar het middel is erg duur en wordt daarom momenteel alleen nog vergoed als dit via het ziekenhuis is verstrekt. De zorgverzekeraar vergoedt de kosten aan het ziekenhuis. Maar van die constructie wil het Zorginstituut Nederland af en is gestart met de beoordeling omdat het adviesorgaan van de minister het middel niet zonder meer wil handhaven in het verzekerd pakket. De adviescommissie van het Zorginstituut Nederland wil een plafond van €80.000 per jaar per patiënt en dat dekt ongeveer de helft van de prijs van de behandeling.

Het Zorginstituut is de belangrijkste adviseur van minister Schippers bij de besluiten over welke zorg wel en niet wordt vergoed. In het geval van dit recombinant gehumaniseerd monoklonaal antilichaam legt de minister gaat het ook over de maximering van de kosten per jaar dat maximaal mag worden uitgegeven en dat is gelijk een prijskaartje aan wat een levensjaar dus waard is.

De beoordeling van pertuzumab draait dus niet ook om de vraag wat gezondheid waard is en wat een extra levensjaar in goede gezondheid ‘quality-adjusted life year (QALY)’ mag kosten, een monetaire waardering is van de QALY dus.

Gezondheidseconomen hebben de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de waarde die mensen aan gezondheid toekennen. Gezondheid vertegenwoordigt een grote maatschappelijke waarde die moeilijk uit te drukken is in concrete geldbedragen. Een extra levensjaar in goede gezondheid (‘quality-adjusted life year’, QALY) is al moeilijker te bepalen en zeker als het jouw naaste betreft en het is nog moeilijker om daar de politieke verantwoordelijkheid voor te nemen. Want welke politicus durf dat aan?

De uitspraak van de ACP lijkt daarom een koerswending bij het Zorginstituut maar een proefballontje voor de discussie over de vaststelling van die waarde van een extra levensjaar. Ik geloof niet dat een politicus daar graag op afgerekend zou willen worden en daarom is deze discussie vooral meer het gooien van een dikke kei in de bijna rimpelloze vijver van dure en weesgeneesmiddelen.

Jammer alleen dat deze discussie vooral stressvol is voor de ongeveer 250 vrouwen die, vanwege een agressieve borstkanker, met pertuzumab worden behandeld. En is het vooral ook pijnlijk voor naasten dat men gaat bepalen wat het mag gaan kosten dat zij hun dierbare moeders, oma’s, zussen, dochters, vriendinnen en collega’s door het gebruik van pertuzumab nog gemiddeld bijna zestien maanden langer bij mag blijven.


De behandeling van pertuzumab kost in totaal 150.000 euro. In Nederland wordt bij berekeningen naar kosteneffectiviteit in de ingezette discussie uitgegaan van maximaal 80.000 euro. Pertuzumab kost per extra levensjaar dus bijna twee keer zoveel, en wordt zo voor velen onbereikbaar.

Het agenderen van de beoordeling van pertuzumab door het Zorginstituut Nederland is vooral korte termijnpolitiek. De diverse succesvolle biosimilar MAbs zouden in verschillende soorten kanker veel sneller moeten kunnen worden ingezet. Daardoor zou er een breder scala aan biosimilar MAbs voor de behandeling van diverse soorten kanker op basis van alleen werkingsmechanisme sneller worden uitgebreid en daarmee wordt het aanbod groter en is de prijs beter door het Zorginstituut Nederland en zorgverzekeraars te onderhandelen.

En ook met de komst van diverse biosimilars zullen de prijzen van biologials en MaB’s ook dalen. De eerste ronde van biosimilar MAbs en fusion proteins staan al bijna klaar om de markt te betreden met het verstrijken van de patenten tussen 2012-2018; rituximab , trastuzumab , etanercept , infliximab , bevacizumab , cetuximab en adalimumab . En de volgende ronde van biosimilars voor MAbs met patentvervaldata in 2019-2023 betreft naast abatacept , golimumab , ofatumumab , afilbercept , alemtuzumab , denosumab , omalizumab, palivizumab , eculizumab , tocilizumab , ipilimumab , ranibizumab , ramucirumab , pembrolizumab ook het nu noag dure pertuzumab.

Janine Budding, MedicalFacts