Het verborgen leed achter de ‘verpleeghuislijst’

0
1140
Trappen op het hart van zorgend Nederland; het verborgen leed achter de ‘verpleeghuislijst’

Heeft u ook gezien, het mediaoptreden van huisarts Nico van Hasselt op RTL Late Night, 4 juli jl gezien? Een huisarts die stelt dat mantelzorgers hun naasten in het verpleeghuis ‘dumpen’ (blij dat ze er vanaf zijn) en die verzorgenden wegzet als een stel koffiedrinkende mensen, die hun cliënten (onnodig lang) in de urine laten rondlopen. De uitspraken van huisarts van Hasselt staan niet op zichzelf. Het zijn veelgehoorde uitspraken die met de publicatie van de lijst slechts functionerende verpleeghuizen weer volledig oplaaien. Er lijkt in media-land en het zorgdebat weer gescoord te worden over de rug van hardwerkend en zorgend Nederland.

Door ouderenpsychologen drs. Sarah Blom en dr. David Blom.
Het geeft toch te denken dat vrijwel niemand rept over een psycholoog, teamleider, manager of raad van bestuur die ‘weer aan de koffie zit’. Over een slecht functionerende manager, die niet wenst te luisteren naar de behoeftes van zijn personeel en mantelzorgers of een overheid,  die de harten van de verzorgenden volledig aan banden legt, met de huidige regelgeving, hoor je weinigen. Het is gewoonweg een uiting van een gebrek aan vertrouwen en een tekortgeschoten visie op wat binnen de ouderenzorg echt belangrijk is. Persoonlijke aandacht, warmte, kennis en begrip.

Uitgeblust en verbitterd

Wanneer men hiervan doordrongen zou zijn, zou er niet telkens op de harten van zorgend Nederland getrapt worden; van de mantelzorger en verzorgende. Immers, dan zouden we weten dat óók dit hart verlangt naar begrip en erkenning. Dat het zonder deze (rand)voorwaarden haast onmogelijk wordt om je hart nog te geven aan de kwetsbare medemens. Je raakt uitgeblust, verbitterd en trekt je terug. Nee, het is niet alleen de mens met dementie die lijdt; de verzorgende en mantelzorger lijden mee. En een lullige krantenkop in NRC vandaag als ‘de zusters zijn boos’ doet hieraan geen recht. Het is ronduit badinerend. De negatieve beeldvorming ondermijnt de verzorgende volledig.

Verpleeghuislijst

Natuurlijk is het erg dat er huizen zijn die slecht functioneren. Hun zaken niet op orde hebben. Natuurlijk wens je niemand ondermaatse zorg toe, maar wanneer brengen we het volledige verhaal naar buiten? Er zijn ook heel veel huizen die goede zorg leveren. Waar de verzorgenden en mantelzorgers, ondanks alle hoge eisen die er aan hen gesteld worden, erin slagen goede zorg te leveren. Eisen als belangstellend zijn, bemoedigend, tactvol, betrokken en deskundig zijn. Opgewekt binnenkomen, zich kunnen terugtrekken wanneer er behoefte is aan privacy, een luisterend oor hebben en ga zo maar door.

Op het hart trappen heeft gevaarlijke gevolgen

De negatieve beeldvorming leidt tot een selffulfilling prophecy, ofwel de situatie creëert zichzelf. Wanneer jij het idee hebt dat de omgeving (media, overheid, managers etc.) vindt dat je niet goed presteert, zul je alléén hierdoor al aantoonbaar slechter gaan functioneren. Je zult jezelf gaan onderschatten en krijgt last van het Calimero-syndroom. Je kunt het gewoonweg niet meer waarmaken.

Gedumpt

En wat te denken van de mantelzorger die wordt weggezet als de persoon die ‘de naaste dumpt in het verpleeghuis’. We moeten niet gek opkijken wanneer zij met alle negatieve berichtgeving over het verpleeghuis de zorg voor hun naaste niet meer durven over te dragen aan de professional en uit totale wanhoop en overbelasting hem of haar van de bank af trekt of erger, zelfs van de trap gooit. Onderzoek toont aan dat dit veel vaker gebeurt dan wij weten.

Wig

Er moet geen wig worden gedreven tussen de mantelzorger en zorgprofessional. Ze hebben elkaar juist zo hard nodig en kunnen hun krachten beter bundelen om op te treden tegen de slecht geleide huizen en duurbetaalde bestuurders binnen de diverse instituten.

Ruwe diamant oppoetsen

Degenen die onze publiciteit en aandacht op dit moment hard nodig hebben en werkelijk verdienen, zijn de mantelzorgers en verzorgende in het verpleeghuis. Zij zullen er zelf nauwelijks om vragen en wanneer dit wel zo is, wordt er te weinig naar hen geluisterd. Hoe kan dit? Waarom komen deze emotioneel intelligente mensen niet voor zichzelf op? Deze uiterst getalenteerde mensen.

Communiceren als musiceren

Afstemmen en contact maken met de kwetsbare medemens is een bijzonder groot talent wat deze zorgprofessionals en mantelzorgers goed beheersen. Communiceren als musiceren. Een talent dat moeten worden gekoesterd. Een ruwe diamant die moet worden opgepoetst. Maar dit lukt alleen wanneer we oog voor hun waarde hebben. We moeten met z’n allen achter hen gaan staan in plaats van ze te traumatiseren in de media.

Door ouderenpsychologen drs. Sarah Blom en dr. David Blom van www.oudwordenmetzorg.nl

Sarah Blom werkt in de ouderenzorg. Aanvankelijk in de ambulante sector en psychiatrie, waarna ze de overstap maakte naar de psychogeriatrie. Hier begeleidt ze mantelzorgers, verzorgenden en cliënten. Medio 2015 richtte ze samen met haar familie, eveneens psychologen én theatermakers, “Oud worden met Zorg” op.Hier ontvangen ze maandelijks ongeveer 250 mantelzorgers en verzorgenden om hen beter te leren omgaan met dementie én zichzelf. Door middel van muziek, psychologie en theater kleurt ze de wereld van dementie met inzichten, kennis en begrip.

David Blom werkte als behandelaar bij het Sinia cetrum, daarna hij de overstap maakte naar de wetenschap. Aan de Universiteit Utrecht en het UMC Utecht deed hij gedurende vijf jaar onderzoek naar fenomenen als verbittering binnen de gezondheidszorg. Hij vond dat onbegrip en gebrek aan waardering hoofdoorzaken zijn voor verbittering en burn-out. Deze Hulpeloosheid, invalidatie en onbegrip lijken ook in het ontstaan van burnout en verbittering bij zorgprofessionals een cruciale rol te spelen. Om dit nader te onderzoeken doet dr. David Blom in 2016 en 2017 onderzoek naar de persoonlijke ervaring van zorgverleners met een burnout.  Hij onderzoekt fenomenen zoals hulpeloosheid, invalidatie en onbegrip en hun rol in het ontstaan van burnout en verbittering bij zorgprofessionals.

Door ouderenpsychologen drs. Sarah Blom en dr. David Blom.