Hogere kankersterfte door economische crisis

 De economische crisis van 2008 – 2010 leidde tot een extra kankersterfte van 260.000 mensen in OECD-landen vanaf 2008. Dat constateert een Engelse onderzoeksgroep in een artikel in het gerenommeerde tijdschrift The Lancet. Zij baseren zich op statistische gegevens van onder meer de Wereldbank en de WHO. De groep includeerde 75 landen met in totaal 2,1 miljard inwoners.

Oorzaken

De onderzoekers constateren dat de relatie tussen de economische crisis en meer kankersterfte vermoedelijk verliep via twee wegen. De eerste weg: Een economische crisis leidt tot hogere werkloosheid. Daardoor krijgen sommige mensen een slechtere financiële toegang tot de zorg. Die slechtere toegang leidt tot een hogere sterfte aan kanker. De tweede vermoedelijke weg is, dat een economische crisis leidt tot minder geld voor de gezondheidszorg. Deze vermindering leidt tot minder kwaliteit van oncologische zorg. Daardoor stijgt de kankersterfte.

Toegang tot zorg

De onderzoekers concluderen ook, dat de aanwezigheid van sociale verzekeringen of van belasting gefinancierde zorg leidt tot afzwakking van de relatie tussen een economische crisis en kankersterfte. Want hierbij gaat de toegang tot de zorg minder achteruit dan bij particuliere verzekeringen of zorgbetaling uit eigen zak.

Nederland

Aan het einde van hun artikel merken de onderzoekers op, dat zij alleen data gebruikten die golden voor een land als geheel. Of mensen zonder werk in een land meer kans op kankersterfte hebben dan mensen met werk in datzelfde land, is niet onderzocht. Ook geven zij geen specifieke cijfers per land. Ik zou voor Nederland graag willen weten, of de laatste economische crisis heeft geleid tot extra sterfte aan kanker. Van belang is ook het beantwoorden van de vraag of mensen zonder werk meer kans op kankersterfte hebben dan mensen met werk. Als het CBS, het RIVM en kankerorganisaties zoals het IKNL de handen ineen slaan, kunnen zij ons vast antwoord geven op deze vragen.

Vorig artikelInnovatief project combinatie werk en mantelzorg
Volgend artikelVoorleesverhalen en activiteiten voor mensen met beginnende dementie
Guus Schrijvers (getrouwd met Els Zwaan, drie kinderen) werd op 24 juni 1949 geboren in Amsterdam als zesde kind in een katholiek onderwijzersgezin. Na het gymnasium B diploma behaald te hebben(1967) ging hij in Amsterdam economie studeren. Hij studeerde cum laude af (1973) bij prof. Wim Duisenberg op de na-oorlogse conjunctuurgolven en bij prof. Joop Hattinga Verschure op zelfzorgafdelingen in ziekenhuizen. In 1980 promoveerde hij in Maastricht op het onderwerp regionalisatie en financiering van de Engelse, Zweedse en Nederlandse gezondheidszorg. Een stelling uit zijn proefschrift werd zijn levensmotto: wie de kleine structuren niet eert, maakt de grote structuren verkeerd. Hij promoveerde bij de grondlegger van de Nederlandse gezondheidseconomie prof. Lou Groot en bij genoemde Hattinga Verschure. Van 1974 -1984 was Schrijvers lid van de Gemeenteraad van Utrecht voor de Partij van de Arbeid. Hij ‘deed’ daar portefeuilles zoals Volksgezondheid, Welzijn, Cultuur en Financiën. Op 1 juni 1987 werd Schrijvers samen met prof. Joop van Londen hoogleraar Public Health bij de Medische Faculteit Utrecht. Dat betekende voor hem een switch van macro onderwerpen zoals de inrichting van het verzekeringsstelsel naar kleinschalige projecten zoals educatie van diabetespatiënten. Uit een interview uit 1987 komt het citaat: ‘als de faculteit mij vraagt voor deze leerstoel, wil ik wat betekenen voor de faculteit. Dan geef ik de macro-onderwerpen op.’ Samen met Van Londen richtte hij zich in 1987 op innovaties in de thuiszorg en op ketenzorg bij chronische zieken. Later zou het die activiteiten onder de vlag disease management bundelen. Tien jaar kwam de belangstelling voor ketens in de spoedzorg erbij. Zijn kennis op dit terrein bundelde hij in het boek Moderne Patiëntenzorg in Nederland, dat hij in 2002 samen met de plaatsvervangend hoofdinspecteur drs. Nico Oudendijk voor de gezondheidszorg schreef. Vanaf het eerste begin had het bevorderen van het onderwijs in de Sociale Geneeskunde en de Volksgezondheid zijn grote aandacht. Toen Van Londen en hij begonnen was er helemaal niets op dit terrein. Schrijvers: ‘Een grote triomf ervoer ik op 2 april 1994 toen na zeven jaar trekken en duwen de eerste medische studenten bij een GGD en een Arbodienst een verplicht co-schap Sociale Geneeskunde liepen.’ In 1999 kwam een nieuw curriculum voor de medische studenten tot stand. Tropenjaren volgden tot 2006 voor hem en zijn collega dr. Gerdien de Weert om alle uitbreidingen van het sociaal geneeskundige onderwijs bij te benen. Zijn collegestof bundelde hij in 1997 en na verschillende drukken in 2002 in het boek Een kathedraal van Zorg en in de Engelse variant daarvan Health and Health Care in the Netherlands. Per 1 juli 2007 gaan de onderzoeksactiviteiten van Schrijvers over in de Unit Innovaties in de Zorg binnen het Julius Centrum, dat hij in 1996 met collega prof. Rick Grobbee oprichtte. Zijn aandacht blijft liggen bij Disease Management en Spoedzorg. Schrijvers: ‘Ik begrijp nog steeds niet helemaal hoe die kleine structuren binnen Disease management en spoedzorg precies functioneren. Er is tegenwoordig ook veel uitwisseling met collega’s in Noord Amerika en elders in Europa. Dat verrijkt het inzicht in hoge mate. Elk land is op dit terrein een laboratorium voor een ander land..Voorlopig heb ik mijn handen vol aan de nieuwe Unit. Toch zou ik nog twee boeken willen schrijven.Het ene krijgt als titel, De gemoderniseerde kathedraal van zorg. Het tweede boek moet gaan over ondernemersschap en gelijke toegang tot de zorg. Beide zijn belangrijk maar o zo moeilijk te combineren. Hierbij zou ik de kennis van macro econoom weer kunnen gebruiken.’ Als oud hoogleraar Public Health en gezondheidseconoom bij het UMC Utrecht. geeft hij met zijn nieuwe boek ‘Zorginnovatie volgens het Cappuccinomodel.’ zijn visie hoe de gezondheidszorg eruit zou kunnen zien in een maatschappij met schaarste aan zorg. Het boek is bestemd voor het middenkader van zorgorganisaties. Naast schrijver van boeken en artikelen over de gezondheidszorg is Guus lid van enkele stuurgroepen en begeleidingscommissies en geef ik lezingen en workshops. Guus Schrijvers is voor voordrachten, dagvoorzitterschappen, interviews en onderzoeksopdrachten te bereiken via mail@schrijvers.nl en telefonische via zijn secretaresse Annet Esser op telefoonnummer 030 250 9359.