De jeugdzorg is een wespennest

0
986

Hessiëlle Kerkhoff voorspelt: ‘Zolang we niet bereid zijn om elkaar ongemakkelijke vragen te stellen, zal er hier en daar een bestuurder, wethouder of staatssecretaris sneuvelen. Maar de onderliggende problematiek zal hetzelfde blijven. En onze jongeren betalen hiervoor de prijs’.

Kranten staan deze maand bol van dit soort alarmerende berichten: ‘Minister De Jonge in gesprek over toekomst ‘technisch failliete’ Hoendeloo Groep’ (NRC 26/01/2020 ),  Sebastiaan raakt zijn plek in de jeugdzorg kwijt – net als nog bij 200 kwetsbare kinderen (Volkskrant 20/01/2020), Maaike zag als jeugdzorgkind 200 verschillende hulpverleners (Telegraaf 12/01/2020). Nieuwsberichten tonen voortdurend aan dat de wachtlijsten onacceptabel lang zijn en de geboden hulp ontoereikend. De decentralisatie en bestuurlijke onverantwoordelijkheid worden herhaaldelijk aangegrepen als oorzaak en tegelijkertijd als oplossing.

Wie zijn hand in het wespennest ‘jeugdzorg’ steekt, wordt gestoken. Een gezonde bedrijfsvoering is onmogelijk met de huidige tarieven. Het directe effect is zichtbaar onder de medewerkers in de organisatie die ontevreden en overspannen raken of vertrekken. De steeds grotere wordende dominosteen valt op de jeugd. De schuld gaat naar de leiding van de organisaties en de politieke bestuurders die voor de stelselwijziging 2015 beter hadden moeten luisteren naar de waarschuwingen. De huidige problemen zijn tenslotte voorspeld. 

Onrust in de samenleving

Als maatschappij worden we onrustig. We vinden het onacceptabel dat suïcidale jongeren een half jaar op de wachtlijst staan en vervolgens met vele verschillende hulpverleners te maken krijgen. De samenleving wil de emotie hierover ontladen, bij voorkeur door het aanwijzen van een duidelijke schuldige: de overheid, de bestuurder of de gemeente. Maar is er wel een schuldige? En als we een schuldige kunnen aanwijzen, brengt het dan een oplossing?

Hier en daar sneuvelt een wethouder

Hessiëlle Kerkhoff was jarenlang bestuurder in de zorg en interviewde voor haar boek tientallen bestuurders in zorgsector. Haar stelling is dat het weinig zin heeft om op zoek te gaan naar de schuldige. In plaats daarvan zouden we het lef moeten hebben om elkaar ongemakkelijke vragen te stellen:

  • We hebben de jeugdzorg in een economisch model geperst. Als gevolg hiervan vallen kwetsbare kinderen nu tussen de wal en het schip. Zijn we bereid om die prijs te betalen? En zo nee, welke alternatieve modellen zijn er denkbaar?
  • Als gevolg van dit economisch model in de zorg stellen ouders, patiënten en cliënten zich steeds vaker op als klanten die recht hebben op goede zorg. Is dat wel waar en helpt deze houding om tot betere zorg te komen? Wie is nu eigenlijk verantwoordelijk?
  • Wat is de waarde van de jeugdzorg en is die uit te drukken in cijfers en in geld?
  • Als samenleving staan we aan de zijlijn en kijken toe. Waarom zijn we zo passief? Omdat het niet onze eigen kinderen zijn? Hoe ver gaat onze solidariteit als het om kwetsbare kinderen gaat?

Hessiëlle Kerkhoff was directeur van een verpleeghuis en in de wijkverpleging droeg ze als leidinggevende bij aan de omslag naar waarde gedreven zorg. Ze is lid van een raad van toezicht in de ouderenzorg en voorzitter van stichting Vraagelkaar. Daarnaast is zij coach en auteur van het boek Signatuur in de zorg (november 2019, S2uitgevers).

Hessielle Kerkhoff

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.