Wetenschappers werpen kritische blik op Europese klinische onderzoekrespons tijdens COVID-19-pandemie

Professor Herman Goossens (Universiteit Antwerpen en Universitair Ziekenhuis Antwerpen) werpt in een nieuwe publicatie in The Lancet Infectious Diseases, in samenwerking met zijn collega’s Marc Bonten en Lennie Derde van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, en Peter Horby van de University of Oxford, een kritische blik op hoe de klinische onderzoeksgemeenschap reageerde op de pandemie in Europa. Welke lessen zijn er geleerd en welke aanbevelingen zijn er voor de toekomst?


Op 21 december publiceerde professor Herman Goossens een artikel in The Lancet Infectious Diseases over de lessen, het toekomstperspectief en de aanbevelingen naar aanleiding van de Europese klinische onderzoeksreactie tijdens de COVID-19-crisis. Het doel van het artikel is de behandeling van patiënten te optimaliseren tijdens de huidige en toekomstige pandemieën.


In maart vorig jaar, toen de pandemie nog maar net was begonnen, werden meerdere trials voor potentiële COVID-19-behandelingen opgestart. Dit leidde tot een zeer gefragmenteerd onderzoekslandschap met weinig internationale samenwerkingsverbanden. Hindernissen op het gebied van contracten en regelgeving, en ook concurrentie met én tussen nationale trials, vormden een grote uitdaging in verschillende EU-landen. Al deze factoren samen zorgden ervoor dat tegen oktober 2021 slechts weinig studies resultaten hadden opgeleverd van het vereiste niveau om internationale behandelingsrichtlijnen voor COVID-19 te formuleren.


Twee trials slaagden erin snel op de pandemie te reageren en resultaten te boeken: RECOVERY uit het Verenigd Koninkrijk en REMAP-CAP dat in de Europese Unie van start ging als onderdeel van PREPARE en wereldwijd werd uitgebreid. RECOVERY en REMAP-CAP verschillen in veel opzichten van elkaar, maar ze delen de gerandomiseerde opzet, de eenvoudige uitvoering en de flexibiliteit om bij te sturen als er bewijsmateriaal opduikt. Als gevolg daarvan waren RECOVERY en REMAP-CAP klaar om hun eerste COVID-19-patiënt in te schrijven, binnen twee en zes dagen nadat hun protocol was goedgekeurd. Resultaten van deze trials tonen de sleutelfactoren voor succes tijdens een toekomstige pandemie.


Lessen voor de toekomst

Deze pandemie heeft aangetoond dat het belangrijk is om enkele grote studies op te starten om te zoeken naar doeltreffende interventies, in plaats van vele afzonderlijke studies die met elkaar concurreren. Daarom moet er na deze pandemie snel gereageerd worden om ervoor te zorgen dat er mechanismen zijn voor schaalvergroting en samenwerking. Er moet een Europese autoriteit voor klinisch onderzoek bij pandemieën worden opgericht om toezicht te houden en bepaalde klinische studies te prioriteren. Op die manier kan bij de volgende pandemie sneller worden overgegaan tot grote, definitieve trials voor behandeling, preventie en diagnostiek.

Daarnaast moet er worden samengewerkt door te investeren in wereldwijd verbonden netwerken voor klinisch onderzoek. Deze moeten worden gestructureerd door middel van platformtrials en worden opgezet volgens basisprotocollen. Een pandemie vereist trials die snel antwoord geven op een onderzoeksvraag met protocollen die óók uitgevoerd kunnen worden wanneer een gezondheidszorgsysteem overbelast is. Het is uiteraard belangrijk dat dergelijke trials tijdens interpandemische perioden worden voorbereid, omdat het succes afhangt van bestaande infrastructuren. Er zijn ook digitale modellen en procedures nodig om het verzamelen en delen van gegevens gemakkelijker te maken.


“Wij geloven dat dit nieuwe model van klinisch onderzoek van essentieel belang zal zijn om doeltreffender te kunnen reageren op toekomstige uitbraken van infectieziekten. Laten we ophouden te zeggen dat we het de volgende keer beter zullen doen – we hebben genoeg waarschuwingen gehad. Het komt er nu op aan”, aldus professor Herman Goossens, coördinator van PREPARE en RECOVER.

Redactie Medicalfacts/ Janine Budding

Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg 2.0 en het sociaal domein zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden.

Ik studeerde fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Daarnaast ben ik geregistreerd Onafhankelijk cliëntondersteuner en mantelzorgmakelaar. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de zorg, het sociaal domein en medische-, farmaceutische industrie, nationaal en internationaal. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. En van de zorgwetten waaruit de zorg wordt geregeld en gefinancierd. Ik ga jaarlijks naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties. Momenteel studeer ik toegepaste psychologie.

De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.

Recente artikelen