Coronavirus veroorzaakt schade in de nieren

Littekenweefsel in de nieren kan leiden tot verminderde nierfunctie

Het coronavirus SARS-CoV-2 infecteert de nieren en veroorzaakt littekenweefsel, tonen onderzoekers van het Radboudumc en RWTH Uniklinik Aachen in Duitsland aan. Door de infectie ontstaat littekenweefsel in de nier met een mogelijk nadelig effect op de lange termijn voor de nierfunctie van ex-COVID-patiënten. 

Dat het coronavirus flinke schade kan aanrichten in het lichaam en dat ook de nieren slachtoffer zijn van het virus, is al bekend. Maar wat er precies gebeurt in de nieren en hoeveel beschadiging er ontstaat, dat weten we nog niet precies. In deze studie, gepubliceerd in Cell Stem Cell, keken de onderzoekers naar het nierweefsel van overleden COVID-19-patiënten die op de Intensive Care waren opgenomen. Het weefsel bevatte veel littekenweefsel, meer dan bij patiënten met een non-COVID luchtweginfectie op de IC of bij een gezonde controlegroep. Littekenweefsel kan leiden tot verminderde nierfunctie, en in het ergste geval tot ernstig nierfalen. 

Mininiertjes uit het lab


De vervolgvraag van de onderzoekers: wat veroorzaakt de nierschade? Komt dat door het virus zelf, of door een heftige ontstekingsreactie van het immuunsysteem? Voor meer inzicht kweekten de onderzoekers kleine mininiertjes in het lab, nierorganoïden. Deze gekweekte nierorganoïden zijn afkomstig uit stamcellen en bevatten veel verschillende typen niercellen, maar geen immuuncellen. De nierorganoïden infecteerden ze met SARS-CoV-2. In deze mininiertjes onderzochten de onderzoekers de directe effecten van het virus op de niercellen, dus onafhankelijk van eventuele effecten door het immuunsysteem, zoals een overreactie. Ook hier zagen de onderzoekers, net als bij het nierweefsel van de patiënten, meer littekenweefsel en signalen die leiden tot het ontstaan van littekenweefsel. 

Dit littekenweefsel ontstaat door virusdeeltjes die bij een infectie de niercel binnen gaan. Zij gebruiken de cel als fabriek voor de productie van nieuwe virusdeeltjes, met de machinerie die in de cel aanwezig is. Dit geeft grote stress voor de cel, omdat de normale biochemische processen hierdoor verstoord raken. Ook ontstaat een ontstekingsreactie in het weefsel. Dat leidt tot de aanmaak van bindweefsel en collageen. Zo ontstaat het littekenweefsel in de nieren en in de nierorganoïden.

Verminderde nierfunctie door het coronavirus


De bevindingen van de Nederlandse en Duitse onderzoekers sluiten aan bij de resultaten van een groot Amerikaans onderzoek, waarin de onderzoekers zagen dat de nierfunctie vermindert door een infectie met het coronavirus (Bowe et al, JASN). Mensen die een coronabesmetting opliepen met milde klachten, hadden 15 procent meer risico op het ontwikkelen van ernstige nierproblemen dan mensen die niet door het virus waren getroffen. Als gevolg hiervan kunnen patiënten aan de dialyse raken. 

Hoofdonderzoeker Jitske Jansen van het Radboudumc: “Met dit onderzoek zijn we diep ingegaan op de oorzaak van de nierschade die ontstaat door een COVID-infectie. De geïnfecteerde nierorganoïden laten zien dat de schade wordt aangericht door het virus zelf, en niet alleen door een overreactie van het immuunsysteem. Hiermee hebben we een nieuw stukje van de puzzel die aantoont welke directe schade het coronavirus in het lichaam kan aanrichten.”

Op de foto links is een gezonde nier te zien. Op de foto rechts is een nier te zien die is aangetast door het coronavirus. Het turquoise weefsel is littekenweefsel.

Bron: Radboudumc en RWTH Uniklinik Aachen

Redactie Medicalfacts/ Janine Budding

Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg 2.0 en het sociaal domein zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden.

Ik studeerde fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Daarnaast ben ik geregistreerd Onafhankelijk cliëntondersteuner en mantelzorgmakelaar. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de zorg, het sociaal domein en medische-, farmaceutische industrie, nationaal en internationaal. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. En van de zorgwetten waaruit de zorg wordt geregeld en gefinancierd. Ik ga jaarlijks naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties. Momenteel studeer ik toegepaste psychologie.

De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.

Recente artikelen