Onderzoekers ontdekken mogelijke verbetering tuberculosevaccin

Onderzoekers van het Amsterdam Institute for Molecules, Medicines and Systems (AIMMS) van de Vrije Universiteit Amsterdam en VU medisch centrum hebben een nieuwe ontdekking gedaan over de werking van het eiwittransportsysteem van de tuberculosebacterie. Ook hebben de onderzoekers een aantal bacterie-eiwitten ontdekt die dit nieuwe mechanisme toepassen. Deze nieuwe eiwitten zijn belangrijk voor het overleven van de tuberculosebacterie in zijn gastheer en zijn daarom interessante kandidaten om het huidige tuberculosevaccin te verbeteren. De onderzoekers bekijken op dit moment of het eiwittransport van de tuberculosebacterie mogelijk niet alleen een wapen, maar ook de achilleshiel van deze bacterie is. De onderzoeksresultaten verschijnen vandaag in het tijdschrift PNAS.

Tuberculose is een buitenbeentje
De tuberculosebacterie is in veel opzichten een buitenbeentje. Zo is hij erg moeilijk uit te schakelen, zowel door ons immuunsysteem als door antibiotica: een volledige behandeling duurt zes maanden en voor genezing zijn tot vier verschillende antibiotica tegelijkertijd nodig. Dit komt voornamelijk door de dikke en ondoordringbare laag van bijzondere vetten aan de buitenkant van de bacterie die de buitenwereld op afstand houdt. Maar om zich in een gastheer te handhaven moeten bacterien eiwitten naar buiten kunnen transporteren (secreteren), bijvoorbeeld eiwitten die het immuunsysteem manipuleren. Hoe brengen tuberculosebacterien dergelijke eiwitten over hun bijzondere vetlaag naar buiten? De onderzoekers hebben nu ontdekt dat eiwitten die gesecreteerd moeten worden allemaal een klein signaal hebben aan hun uiteinde dat bepaalt of transport plaatsvindt.

In het verleden hebben de afdeling Moleculaire en Medische Microbiologie van VU en VUmc al laten zien dat tuberculosebacterien beschikken over een speciaal eiwit-transportsysteem, maar het was nog niet duidelijk hoe dit systeem functioneerde. Met het recente onderzoek is gebleken dat het transportsignaal een aangrijpingspunt kan zijn voor het verbeteren van het tuberculosevaccin.

Recente artikelen