Bedankje voor gratis bloed dat Sanquin vervolgens commercieel exploiteert

0
9998

#$anquin Bloedbank Sanquin neemt het bij de handel in bloedproducten op tegen commerciële partijen uit de farmaceutische industrie. Ruim een half miljoen Nederlanders geeft regelmatig bloed bij de bloedbank. Bloeddonoren staan hun bloed gratis af. Wat de meeste donateurs zich niet realiseren is dat dit gratis zakje bloed binnen de kortste keren heel veel geld waard is. Daarom vindt de redactie van MedicalFacts het bedankje van Sanquin onder de maat. Het heeft meer weg van een verkapte werving voor donoren. Daarnaast is het Nederlands bloed bijna twee keer zo duur als Belgisch bloed waar men het bloed ook gratis doneert.

De Nederlandse bloedbank, Sanquin, heeft een monopoliepositie en mag als enige instantie bloed afnemen en doorverkopen aan ziekenhuizen. KRO’s Rekenkamer berekende de opbrengsten van het gegeven bloed.
geldDit omdat er al jaren flinke discussie is over de werkwijze en de dubbelrol van Sanquin, de gratis donatie van bloed en de hoge prijs van bloed in Nederland:

  • Prijs voor 1 zakje bloed in Nederland: € 210,-
  • Prijs voor 1 zakje bloed in België: € 110,-

De prijs van Sanquin voor deze medicijnen is marktconform, andere producenten verenigd in PPTA betalen bloeddonoren wel een vergoeding voor het bloed dat zij tot dezelfde soort medicijnen verwerken. Sanquin maakt feitelijk winst met gratis bloed van Nederlandse donoren.

Waarom er in Nederland toch niet betaald wordt voor bloeddonatie, komt hoofdzakelijk door een aanbeveling van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Bloed geven moet volgens de organisatie een altruïstische daad zijn, en een vergoeding ondergraaft die intrinsieke motivatie. Bovendien zouden beloningen minder ideale donoren aantrekken, die bloed geven voor de centen, en daarom gezondheidsproblemen, infectierisico’s of risicovolle seksuele contacten verzwijgen. Ook Europa vindt dat bloed, plasma en donororganen strategische goederen zijn, die niet overgelaten mogen worden aan de vrije markt. Amerikaanse economen en PPTA stellen die richtlijn ter discussie. WHO zou zich hebben gebaseerd op minderwaardige studies. Bovendien zijn de methodes om de kwaliteit van het bloed te screenen enorm verbeterd sinds de invoering van de richtlijnen door de WHO.’

In Nederland blijft er kritiek bestaan op de gratis bloeddonatie en de dubbel rol van Sanquin. Sanquin is een bloedbank (publieke taak) en medicijnenfabriek (private onderneming). Sanquin is in de loop der tijd van verpakker van de grondstof naar een complete research instelling van hoge kwaliteit bloedvoorziening en bloedvervangers doorgegroeid. Door de publieke taak heeft Sanquin, bij het maken bloedproductien, een oneerlijke positie in de markt. Sanquin is ook een commercieel farmaceutisch bedrijf dat haar grondstof feitelijk gratis geleverd krijgt door haar bloeddonoren. In het boek Nier te koop – Baarmoeder te huur pleiten wetenschappers van het Rathenau Instituut voor een vergoeding, maar niet persé om zo meer donoren aan te trekken. Volgens de auteurs is er sprake van een dubbele moraal bij Sanquin: donoren mogen geen geld verdienen met bloed of ander lichaamsmateriaal, maar dat is anders voor bijvoorbeeld bloedbank Sanquin, dat het ‘gratis’ bloed tegen marktprijzen aan ziekenhuizen verkoopt.

Janine Budding, redactie MedicalFacts