Niet vaker depressief door glutenvrij dieet

Mensen die aan coeliakie lijden hebben een verhoogde kans op depressie. Psychologe Nathalie van Hees onderzocht of het strikte dieet dat zij volgen daar de oorzaak van is. Bevat dat wel alle essentiële voedingsstoffen? Een glutenvrij dieet vergroot de kans op depressie niet, rapporteren Van Hees en collega’s van het LUMC nu in PLOS ONE.

Een op de drie mensen met coeliakie maakt een of meer perioden met depressieve symptomen door, had Nathalie van Hees eerder ontdekt. Dat betekent dat ze een ruim twee keer zo grote kans op depressie hebben als niet-patiënten. De oorzaak van dat verhoogde risico is onbekend.

coeliakieCoeliakie is een aangeboren auto-immuunziekte. Bepaalde eiwitten van tarwe-achtige granen (gluten) activeren het afweersysteem en dat keert zich vervolgens tegen cellen die de dunne darm bekleden. Er ontstaat een ontsteking die het darmslijmvlies aantast, met als gevolg dat voedingsstoffen slecht worden opgenomen. Patiënten worden ziek en raken ondervoed. Een glutenvrij dieet doet afweerreactie en ontsteking verdwijnen zodat de darmwand kan herstellen.

Van Hees vertelt: “In dat dieet zijn tarwe-achtige granen, dat wil zeggen: tarwe, rogge, gerst, kamut en spelt, verboden. Veelgebruikte producten, zoals een bruine boterham, mogen dus niet. Het dieet wijkt sterk af van het Westerse dieet en ik vroeg me af of patiënten bepaalde voedingsstoffen tekort komen en daardoor risico lopen op psychische problemen.”
Serotonine
In de nu gepubliceerde studie ging ze na of het dieet voldoende essentiële aminozuren bevat. Aminozuren zijn bouwstenen van eiwitten; essentiële aminozuren moeten we uit de voeding halen omdat we ze niet zelf kunnen maken. Een glutenvrij dieet bevat minder plantaardige en meer dierlijke eiwitten dan een standaard dieet en heeft daardoor een andere aminozuursamenstelling. Van Hees: “Ik was vooral geïnteresseerd in tryptofaan. Dat is namelijk de stof waaruit serotonine wordt gemaakt, een boodschappermolecuul van het zenuwstelsel dat betrokken is bij depressie.”
Maar het glutenvrije dieet blijkt wat dat betreft in orde te zijn: mensen die het volgen krijgen evenveel essentiële aminozuren binnen als niet-patiënten.

Vette vis
Eerder had Van Hees al gevonden dat mensen met een langdurig glutenvrij dieet ook voldoende meervoudig onverzadigde vetzuren opnemen, zoals omega-3-vetzuren uit vette vis.
“Het glutenvrije dieet is beter dan verwacht”, concludeert ze. “Maar het kan nog beter. In lopend onderzoek naar andere voedingsstoffen vind ik namelijk wel wat tekorten aan ijzer en magnesium, vitamine B1 en B6 en vezels. Het zou goed zijn als fabrikanten van glutenvrije voeding hun producten daarmee verrijken. Maar het is onwaarschijnlijk dat die tekorten de oorzaak van depressie zijn.”

Publicaties:
Van Hees, N.J.M., E.J. Giltay, S.M.A.J. Tielemans, J.M. Geleijnse, T. Puvill, N. Janssen & W. van der Does.   Essential amino acids in the gluten-free diet and serum in relation to depression in patients with celiac disease. PLoS One 10: e0122619, 17 april 2015.

Van Hees, N.J.M., E.J. Giltay, J.M. Geleijnse, N. Janssen & W. van der Does.   DHA serum levels were significantly higher in celiac Disease patients compared to healthy controls and were unrelated to depression. PLoS One 9: e97778, 19 mei 2014.

Bron: LUMC

Vorig artikelPatiënt moet meer informatie krijgen over een beugel
Volgend artikelDemonstratie tegen de pgb-chaos in Den Haag
Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg2.0 zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden. Ik studeerde Fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de medische- , farmaceutische industrie en de gezondheidszorg. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. Ik ga jaarlijk naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.