Set van negen genen kan ziekteverloop prostaatkanker voorspellen

0
1017

Onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een set van negen genen geïdentificeerd waarmee kan worden voorspeld welke prostaatkankerpatiënten een hoog risico lopen op terugkeer van de ziekte. Zij publiceren hier deze week over in het wetenschappelijke tijdschrift EMBO Molecular Medicine.

Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. In ons land krijgen elk jaar ruim 10.000 mannen te maken met deze ziekte. Prostaatkanker is vaak goed te behandelen met een operatie en/of bestraling. Maar voor een deel van de patiënten is dit niet genoeg; bij hen keert de ziekte terug. Deze patiënten zouden baat kunnen hebben bij een aanvullende behandeling bovenop de operatie of bestraling. Maar vooraf voorspellen bij wie de ziekte waarschijnlijk zal terugkregen en bij wie niet, is niet eenvoudig.

AA024526Genetische vingerafdruk
Dankzij een onderzoek dat werd geleid door dr. Wilbert Zwart en dr. Andre Bergman van het Antoni van Leeuwenhoek wordt in de toekomst misschien wel mogelijk deze hoog risico patiënten vooraf te identificeren. De onderzoekers gingen op zoek naar de genetische vingerafdruk van de agressieve tumoren die na de eerste behandeling toch weer verder groeien. Zij kwamen uiteindelijk uit op een set van negen genen waarvan de activiteit voorspellend is voor het ziekteverloop. Zij hebben hun vondst gevalideerd met behulp van tumormateriaal van enkele honderden patiënten waarvan het ziekteverloop al bekend was. Daarbij bleek het steeds weer mogelijk om op basis van die negen genen te voorspellen bij wie de tumor terugkeerde.

Behandeling op maat
Zwart hoopt dat dit genenprofiel binnen een paar jaar verder ontwikkeld kan worden tot een test die gebruikt kan worden in de kliniek. Het zou dan net zo’n soort test kunnen worden als de MammaPrint, een eveneens in het Antoni van Leeuwenhoek ontwikkelde genentest die betrouwbaar voorspelt welke vrouwen met borstkanker een hoog risico hebben op terugkeer van de ziekte. Zwart: “Ons uiteindelijke doel is het identificeren van patiënten die net een beetje extra nodig hebben. Zodat we de behandeling van prostaatkanker individualistischer kunnen maken, en de patiënten op maat kunnen behandelen.”

Volgende stappen
Zwart en zijn mede-onderzoekers willen de uitkomsten van hun vondst nu eerst controleren aan de hand van een grotere patiëntenpopulatie, om de betrouwbaarheid en robuustheid van de test zeker te stellen. Daarna willen ze gaan kijken welke aanvullende behandeling het beste zou zijn voor de hoog risico patiënten. Zwart: “Dat weten we namelijk ook nog niet. Zij zouden na hun operatie en bestraling behandeld kunnen worden met chemotherapie of met hormonale therapie. Welke van die twee aanvullende behandelingen voor deze patiënten het beste zal zijn, weten we nog niet.”

 

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt dankzij geld van Movember en Alpe d’HuZes / KWF Kankerbestrijding.