Veel meer mogelijk met echografie

0
2162

Met echografie kan veel meer dan momenteel in ziekenhuizen gebeurt. Dat betoogt Chris de Korte op 24 juni in zijn oratie als hoogleraar Medische ultrageluidstechnieken aan de Radboud Universiteit en het Radboudumc. Vooral door nieuwe scanningstechnieken die duizenden beelden per seconde kunnen opnemen, en de nog steeds groeiende rekenkracht van computers is meer informatie uit echobeelden te halen dan tot nog toe mogelijk was. Dit biedt nieuwe kansen voor bijvoorbeeld bevolkingsonderzoek naar borstkanker, vroegtijdige diagnostiek van hart- en vaatziekten en geboortezorg in ontwikkelingslanden.

Echografie maakt gebruik van niet hoorbare geluidsgolven met een zeer hoge frequentie. Dit geluid wordt weefsels van het lichaam ingezonden en deels teruggekaatst op de grens van twee soorten weefsels en door kleine structuren, zoals cellen en vetbolletjes. Deze teruggekaatste geluidsgolven worden geanalyseerd en zo ontstaat een beeld van de binnenkant van het lichaam. Voor het maken van een echo en het interpreteren van de beelden is een echo-transducer en een krachtige computer, tablet of smartphone al voldoende. En hoe krachtiger de computer, des te groter de mogelijkheden die echo biedt.

Vorm en vervorming
Behalve dat een echo informatie geeft over de structuren in het lichaam, kan een echo ook veel vertellen over de eigenschappen van deze structuren. Een goed voorbeeld hiervan is een elastogram, een afbeelding van de vervormingen van het weefsel. Hard weefsel zal namelijk minder vervormen dan zacht weefsel. In echo-onderzoek naar borsttumoren is dit handig. Een kwaadaardige tumor is namelijk harder dan een goedaardige tumor. Chris de Korte: “De afgelopen jaren hebben wij veel onderzoek verricht naar het verfijnen van deze techniek en de toepassing ervan voor de diagnose van verschillende ziektes. Voor de detectie en karakterisatie van borsttumoren werkt deze techniek heel erg goed.”

Supersnel in 3D en HD
In de afgelopen jaren is een 3D-echoscanner ontwikkeld waarmee volledig automatisch de hele borst gescand kan worden. Deze scan kan een oplossing zijn voor jonge vrouwen waarvoor mammografie niet geschikt is, omdat zij nog te dicht borstweefsel hebben. Een 3D-echo kost echter nog veel tijd om te maken. Met een nieuwe ultrafast imaging techniek zijn echobeelden tien tot honderd keer sneller te maken dan met een reguliere echo. Chris de Korte ontwikkelde een 3D-borstscanner die door ultrafast imaging een volledige borst al in vier seconden kan scannen. Ook combineert hij ultrafast imaging met elastografie. Dit biedt nieuwe mogelijkheden voor toegankelijk en kwalitatief goed bevolkingsonderzoek naar borstkanker.

Hart- en vaatziekten
Niet alleen bij de opsporing van kanker, maar ook bij onderzoek aan bloedvaten biedt de echografie nieuwe mogelijkheden. Een voorbeeld is de detectie van vernauwingen in de slagaderen, zogenaamde plaques. Als deze plaques open barsten, kunnen ze leiden tot hart- of herseninfarcten. Chris de Korte ontwikkelde met zijn collega’s een echomethode waarmee plaques in de halsslagader van buitenaf zijn te bekijken. Door combinatie van 3D- en elastografietechnieken, is het nu ook mogelijk om in de slagaderen te beoordelen of een plaque een risico gaat vormen, waardoor mogelijk infarcten vroegtijdig zijn te voorkomen.

Goedkoper
De nieuwe mogelijkheden in de echografie hoeven niet automatisch te leiden tot duurdere zorg. De echo-transducer zelf is niet wezenlijk duurder ten opzichte van vroeger. De nieuwe mogelijkheden komen voor het grootste deel voort uit de groeiende opslagcapaciteit en rekenkracht van computers. De huidige generatie smartphones, tablets en laptops is al krachtig genoeg om echobeelden te kunnen verwerken en weer te geven. Dit biedt mogelijkheden voor de ontwikkeling van goedkope echo-apparaten die ingezet kunnen worden in ontwikkelingslanden. Chris de Korte: “Al deze nieuwe technieken zorgen er niet alleen voor dat er met echo veel meer en sneller kan, maar ook dat het goedkoper kan.”

Over de hoogleraar
Chris de Korte is op 1 september 2015 benoemd tot hoogleraar Medische ultrageluidstechnieken aan de Radboud Universiteit en Radboudumc. Daarnaast bekleedt hij vanaf 1 juni 2016 de leerstoel Medische Ultrasound Imaging aan de Universiteit Twente. Over zijn onderzoek naar de toepassing van ultrageluid bij hart- en vaatziekten en in de opsporing en karakterisering van tumoren publiceerde Chris de Korte meer dan 150 wetenschappelijke artikelen. Naast diverse subsidies van STW, ontving hij de prestigieuze Veni, Vidi en Vici beurzen van NWO.

Bron: Radboudumc