Biodiversiteit zoogdieren bepaalt het risico op ziekten

0
513

Om de kans op toekomstige pandemieën te verkleinen, is het belangrijk om te weten waar het grootste risico is op overdracht van ziekteverwekkers van wilde dieren naar mensen. Een team van onderzoekers, geleid door Wageningen University & Research (WUR), heeft ontdekt dat zoogdier biodiversiteit een belangrijke mechanisme is dat dit risico bepaalt. Aan de hand van de verwachte verspreiding en aanwezigheid van meer dan 4.000 zoogdiersoorten wereldwijd, hebben zij plekken geïdentificeerd waar het risico op ziekteverwekkers het grootst is.

Zoogdieren kunnen drager zijn van ziekteverwekkers die overdraagbaar zijn op mensen (zogenaamde zoönotische ziekteverwekkers). SARS-CoV-2, het virus dat COVID-19 veroorzaakt, is daar een voorbeeld van. De onderzoekers ontdekten dat de variatie in de soortenrijkdom en aanwezigheid van zoogdieren in een gebied het risico op overdraagbare ziekten bepaalt. “Aangezien een kwart van alle zoogdiersoorten met uitsterven worden bedreigd, is het belangrijk om te begrijpen hoe dit verlies aan biodiversiteit het risico op zoönosen beïnvloedt,” zegt Yingying Wang. Wang startte deze studie als onderdeel van haar PhD aan WUR. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Jyväskylä in Finland.

R-getal (de ecologische versie)

Samen met haar collega’s heeft Wang eerst in beeld gebracht hoe zoogdiergemeenschappen eruit zien. Oftewel: hoeveel individuen van welke soort leven samen en waar? Dit hebben zij gedaan op basis van informatie over de voorkeuren van soorten voor een bepaald klimaat en leefgebied, de lichaamsmassa en het dieet. Voor ieder van deze ‘zoogdiergemeenschappen’ is vervolgens een ziekterisico berekend dat is aangegeven met een R-getal – de ecologische versie van de parameter die ook bij epidemieën wordt gebruikt. Het R-getal geeft aan in hoeverre een ziekteverwekker meerdere gastheren infecteert. Op deze manier is het de onderzoekers gelukt om het ziekterisico te voorspellen.

Hotspots

De resultaten voorspellen een hoog ziekterisico in tropische gebieden waar de biodiversiteit het grootst is, maar er zijn ook risicogebieden in de meer gematigde streken. Het risico van dichtheidsafhankelijke ziekten was hoog in de tropen rond de evenaar en in warmere delen van Europa, Noord-Amerika en Azië, terwijl het risico van frequentieafhankelijke ziekten hoog was in de noordelijkste delen van Noord-Amerika en Eurazië en in Oceanië.

Deze voorspellingen komen goed overeen met eerdere wereldwijde patronen van ziekte-uitbraken. Toch zijn er volgens Kevin Matson, wildlife ecoloog bij WUR, ook verrassingen. Matson: “Mensen zien de tropen vaak als risicogebied als het gaat om de uitbraak van nieuwe ziekten door wilde dieren. Maar onze voorspellingen laten zien dat nieuwe uitbraken ook buiten de tropen kunnen voorkomen.” Volgens Matson kan een van de redenen zijn dat sommige zoogdieren, met name knaagdieren, in gematigde gebieden beter in staat zijn om sommige virussen onder gastheren te delen, maar hij geeft aan dat deze mogelijkheid in het huidige onderzoek niet specifiek is getest.

Biodiversiteitsverlies en ziekterisico

Met de voortdurende biodiversiteitscrisis in het achterhoofd, vroegen de onderzoekers zich ook af hoe het risico op ziekten bij wilde dieren in de komende decennia (tot 2035) zou kunnen veranderen. Daarom hebben zij hun model uitgebreid met milieuveranderingen volgens twee scenario’s: één met een relatief rooskleurig toekomstbeeld en een tweede, pessimistischer toekomstbeeld. Dit laat zien dat soorten niet plaatselijk hoeven uit te sterven om het ziekterisico te beïnvloeden, zoals vaak wordt aangenomen. Grote veranderingen in het ziekterisico komen ook voor zonder dat een soort uitsterft, maar worden in plaats daarvan beïnvloed door veranderingen in de relatieve aanwezigheid van soorten.

“Een beetje meer van deze soort en minder van die soort kan al genoeg zijn,” zegt Fred de Boer, wildlife ecoloog en collega van Matson bij WUR. “Grote soorten bepalen bijvoorbeeld hoeveel kleinere soorten er zijn, terwijl juist die kleinere soorten vaak meer ziekteverwekkers met zich meedragen. Dit betekent dat we bijvoorbeeld in moeten zetten op het behoud van grotere zoogdiersoorten omdat zij een belangrijke controlemaatregel zijn. Door bevindingen krijgen we inzicht in de nuance en complexiteit van de relaties tussen biodiversiteit en ziekte. Het is ontzettend spannend om te zien dat onze voorspellingen zo goed overeenkomen met vroegere patronen van wereldwijde ziekte-uitbraken. Dit suggereert dat we een stap in de goede richting hebben gezet om te begrijpen hoe de relatie tussen ziekterisico en biodiversiteit werkt,” concludeert De Boer.

Ziekterisico in 2015 zoals het studiemodel voorspeld heeft, gebaseerd op de kenmerken van lokale zoogdiergemeenschappen.
Voorspelde verandering in ziekterisico van 2015 tot 2035 in het optimistisch scenario met wereldwijde veranderingen: een scenario met een lage menselijke bevolkingsgroei, proactieve milieubescherming en een lage kwetsbaarheid voor klimaatverandering.
Voorspelde verandering in het ziekterisico van 2015 tot 2035 in het pessimistische scenario met wereldwijde veranderingen: een scenario met een hoge bevolkingsgroei, reactieve milieubescherming en kwetsbaarheden voor klimaatverandering die regionaal variëren.

Bron: WUR

Vorig artikelAdvies na onderzoek: blijf beademingsapparatuur Philips gebruiken
Volgend artikelTijgermug op vijf locaties, Kamer vraagt opnieuw om openheid
Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg2.0 zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden. Ik studeerde Fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de medische- , farmaceutische industrie en de gezondheidszorg. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. Ik ga jaarlijk naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.