Gemeenten moeten dak- en thuisloze jongeren briefadres gaan geven

Dakloosheid onder jongeren is voor gemeenten een complex probleem. De landelijke overheid helpt hen in de goede richting door te verplichten om alle jongeren zonder woonadres in te schrijven in de BRP op een briefadres. De gemeente Den Haag experimenteerde hier al mee en bereikte interessante resultaten. Vanaf achttien jaar moeten jongeren veel zaken zelf regelen. Voor jongeren die 18 worden zijn de Kwikstart-app en de website kwikstart.nl ontwikkeld – met informatie over jeugdzorg, uitkeringen, verzekeringen, geldzaken en gezondheid.

Den Haag liep vooruit

Sinds 1 januari 2022 zijn gemeenten verplicht om alle mensen die rechtmatig in de gemeente verblijven en geen woonadres hebben, in te schrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) op een briefadres. De wetswijziging daagt gemeenten uit om (opnieuw) te kijken naar het proces rond briefadressen en het voorkomen van dakloosheid. Denk aan de samenwerking tussen de afdelingen Burgerzaken, Werk en inkomen en Wmo, en de daklozenopvang of hulpverlening. De gemeente Den Haag was één van de veertien pilotgemeenten in het actieprogramma dak- en thuisloze jongeren van het ministerie van VWS dat liep van 2019-2021. Met het actieprogramma dak- en thuisloze jongeren wil de gemeente Den Haag voorkomen dat jongeren noodgedwongen op straat of langer dan drie maanden in de daklozenopvang leven. Eén van de actiepunten is al enige tijd het geven van een briefadres aan álle dak- en thuisloze jongeren. Dus ook aan jongeren die tijdelijk bij vrienden of familie wonen maar zich daar niet kunnen inschrijven. Daarmee liep de gemeente Den Haag vooruit op de wijziging in de Wet Basisregistratie Personen (BRP). Den Haag kiest er dus al enige tijd voor om alle dak- en thuislozen een briefadres te verstrekken.

Een briefadres is essentieel om je leven weer op de rit te krijgen

Op de website van het programma sociaal domein wordt aan de hand van het verhaal van Rick Vink (25) uitgelegd hoe dit in zijn werk ging: ‘Toen Vink in april binnenliep bij het dak- en thuislozenloket aan de Binckhorstlaan in Den Haag, had hij geen verwachtingen anders dan dat hij hier een briefadres kon aanvragen. Dat is een adres waar de overheid iemand zonder woonadres kan bereiken. Enkele maanden later heeft hij een woning via Woonnet Haaglanden. Zijn uitkeringsaanvraag is bijna goedgekeurd en er lopen kansrijke sollicitaties. Dat alles startte bij het “briefadresloket”. Hoe zit dat? Vink was dakloos en had een briefadres bij de gemeente nodig. Kunnen dak- en thuisloze mensen niet hun post bij familie of vrienden ontvangen, dan kunnen ze een briefadres bij de gemeente aanvragen. Geen briefadres betekent ook geen uitkering, geen zorgverzekering, geen (schuld)hulpverlening en geen arbeidscontract. Een briefadres is dus essentieel om je leven weer op de rit te krijgen.’

Wat kunnen gemeenten nog meer doen? Bekijk het Wat-werkt-dossier van Movisie: Wat werkt bij de aanpak van dak- en thuisloosheid onder jongeren. Daarnaast haalde Movisie veertig voorbeelden van interessante initiatieven op bij de veertien gemeenten die meededen aan het Actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren in De basis op orde voor dak- en thuisloze jongeren – Inspirerende initiatieven uit 14 gemeenten. Hierin komt naast het verstrekken van een briefadres ook bijvoorbeeld het zorgen van een goede informatievoorziening voor jongeren aan de orde.

De kostendelersnorm, de vier weken zoektermijn en de jongerennorm

Het aantal dak- en thuisloze jongeren in Nederland is hoog: op 1 januari 2021 waren er naar schatting 5.760 dak- en thuisloze jongeren van 18-27 jaar (18% van de in totaal 32.000 dak- en thuislozen). Dit was een vermindering ten opzichte van 2018, toen er 9.400 dak- en thuisloze jongeren werden geteld (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021). Dak- en thuisloze jongeren zijn jonge mensen die de kans op een eerlijke start missen in hun volwassen leven. Vaak is er sprake van een combinatie van financiële, psychische en/of verslavingsproblemen, soms in combinatie met een (licht) verstandelijke beperking. Veel van deze jongeren hebben geen stevig sociaal netwerk om op terug te vallen. Samenwerking tussen de domeinen is onmisbaar en we moeten ervoor zorgen dat jongeren snel de basis op orde krijgen. Zoals een dak boven je hoofd, een inkomen, het kunnen volgen van onderwijs en een netwerk waarop je kunt terugvallen. 

In de praktijk worden jongeren dakloos als gevolg van de toepassing van de kostendelersnorm, de vier weken zoektermijn en de jongerennorm, die veel lager is dan de bijstandsnorm voor mensen boven de 21 jaar. Divosa, die ook de interviews in Den Haag over het briefadres heeft verzorgd voor bovengenoemd artikel, publiceerde een handreiking om gemeenten te ondersteunen bij het terugdringen van dakloosheid onder jongeren door meer bekendheid te geven aan de mogelijkheden tot maatwerk in de Participatiewet (PW).

Bron: Movisie

Redactie Medicalfacts/ Janine Budding

Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg 2.0 en het sociaal domein zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden.

Ik studeerde fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Daarnaast ben ik geregistreerd Onafhankelijk cliëntondersteuner en mantelzorgmakelaar. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de zorg, het sociaal domein en medische-, farmaceutische industrie, nationaal en internationaal. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. En van de zorgwetten waaruit de zorg wordt geregeld en gefinancierd. Ik ga jaarlijks naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties. Momenteel ben doe ik een Master toegepaste psychologie.

De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.

Recente artikelen