Door verpleegkundig advies gaan patiënten beter gevoed operatie in 

Array

Promotieonderzoek laat zien dat patiënten beter eten en korter nuchter blijven

Patiënten gaan beter gevoed een operatie in als ze gericht advies van verpleegkundigen krijgen. Dit advies leidt ook tot korter nuchter blijven voor een operatie. Patiënten krijgen hierdoor meer calorieën en eiwitten binnen. Ook voelen ze zich beter door minder honger, dorst en hoofdpijn. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Harm van Noort van het Radboudumc.

In de topsport is het heel normaal: precies weten wanneer je wat moet eten, zodat je lichaam een optimale prestatie kan leveren. Een operatie is ook een topprestatie. Daarom is het belangrijk dat patiënten in een goede voedingstoestand de operatie ingaan. Inname van voldoende calorieën en eiwitten voorkomt namelijk complicaties en versnelt het herstel. In Nederland gaat echter nog zo’n vijftien procent van de patiënten ondervoed een operatie in. Verpleegkundig onderzoeker Harm van Noort van het Radboudumc onderzocht in zijn proefschrift hoe verpleegkundigen de voedingstoestand van deze patiënten kunnen verbeteren. 


 
Advies op maat 


Van Noort ontdekte dat patiënten weinig informatie kregen over hun voedingsstatus en ontwikkelde daarom een verpleegkundige aanpak. Hierbij bracht de verpleegkundige eerst in kaart waarom patiënten ondervoed zijn. Hieruit bleek onder andere dat ze in de weken voor de operatie te weinig eten omdat ze pijn hebben. Ook wisten patiënten vaak niet wat voor soort voeding voldoende calorieën en eiwitten bevat. De helft van de patiënten kreeg vervolgens advies op maat van verpleegkundigen, de andere helft diende als controlegroep. ‘De verpleegkundigen adviseerden bijvoorbeeld over medicijnen tegen de pijn’, zegt Van Noort. ‘Ook gaven ze advies over de samenstelling en voedingswaarde van verschillende soorten producten. En ze betrokken de familie van de patiënt. Zo raadden ze bijvoorbeeld aan om samen te eten.’
Het onderzoek toont aan dat de patiënten die voedingsadvies kregen veel meer en beter aten dan de controlegroep. Het aantal patiënten dat voldoende calorieën innam, was in deze groep ruim vier keer zo hoog. Voor eiwitinname was dit zelfs meer dan zes keer zo hoog. Van Noort: ‘Hieruit blijkt dat het heel belangrijk is dat mensen in de weken voor een operatie leren hoe je goed eet. Verpleegkundigen zien de patiënt het meest. Het is dus belangrijk dat zij zeggenschap kunnen uitoefenen over de voedingstoestand van de patiënt.’


 
Langer eten en drinken


Ook keek Van Noort naar de periode van nuchter blijven voor een operatie. Volgens de internationale richtlijn mag je tot zes uur voor een operatie eten en tot twee uur ervoor drinken. Dit voorkomt dat er tijdens de narcose maaginhoud in de longen terecht komt en er een longontsteking ontstaat. Van Noort laat zien dat de richtlijn heel slecht wordt nageleefd: ‘Patiënten eten gemiddeld vijftien uur voor de operatie al niets meer en stoppen vijf uur van tevoren met drinken. Dat kan beter’, dacht hij. Dus kregen patiënten de volgende instructie van verpleegkundigen: ‘Eet en drink zo lang mogelijk als toegestaan voor je operatie.’ En het werkte: bij deze groep was de tijd dat ze niet dronken gehalveerd vergeleken met patiënten die geen instructies kregen. De periode dat ze niet aten, verminderde met een kwart. Korter nuchter blijven zorgde er niet voor dat er meer voedsel in de maag achterbleef en leidde tot meer tevredenheid onder patiënten. Van Noort: ‘Ze voelden zich beter doordat ze minder honger, dorst en hoofdpijn hadden.’ 


 
Cultuurverandering


Ondanks de goede resultaten denkt Van Noort dat er meer nodig is voor een betere voedingstoestand tijdens een operatie: ‘We focussen nu vooral op nuchter houden vanaf middernacht in plaats van op zo lang mogelijk blijven eten en drinken. Van een patiënt die één uur voor een operatie nog iets heeft gegeten maken we een melding. Dat zien we als een veiligheidsprobleem, een fout. Maar we vinden het blijkbaar prima als diezelfde patiënt de hele dag voor de operatie niets eet, terwijl dat ook schadelijk is. Dat vergt een cultuurverandering.’


Over dit proefschrift: Nutritional nursing care for patients undergoing surgery – a personalized approach. Promovendus: Harm van Noort. Promotoren: prof. dr. H. Vermeulen en prof. dr.  B.J.M. Witteman, copromotor: dr. G. Huisman – de Waal.

Bron: Radboudumc

Redactie Medicalfacts/ Janine Budding

Ik heb mij gespecialiseerd in interactief nieuws voor zorgverleners, zodat zorgverleners elke dag weer op de hoogte zijn van het nieuws wat voor hen relevant kan zijn. Zowel lekennieuws als nieuws specifiek voor zorgverleners en voorschrijvers. Social Media, Womens Health, Patient advocacy, patient empowerment, personalized medicine & Zorg 2.0 en het sociaal domein zijn voor mij speerpunten om extra aandacht aan te besteden.

Ik studeerde fysiotherapie en Health Care bedrijfskunde. Daarnaast ben ik geregistreerd Onafhankelijk cliëntondersteuner en mantelzorgmakelaar. Ik heb veel ervaring in diverse functies in de zorg, het sociaal domein en medische-, farmaceutische industrie, nationaal en internationaal. En heb brede medische kennis van de meeste specialismen in de zorg. En van de zorgwetten waaruit de zorg wordt geregeld en gefinancierd. Ik ga jaarlijks naar de meeste toonaangevende medisch congressen in Europa en Amerika om mijn kennis up-to-date te houden en bij te blijven op de laatste ontwikkelingen en innovaties. Momenteel ben doe ik een Master toegepaste psychologie.

De berichten van mij op deze weblog vormen geen afspiegeling van strategie, beleid of richting van een werkgever noch zijn het werkzaamheden van of voor een opdrachtgever of werkgever.

Recente artikelen