Minister Klink is geschrokken van cijfers langdurige separatie.

0
310

separatiecelOp 7 april jl. zond het televisieprogramma Nova een item uit over langdurige afzondering in de GGZ. In de uitzending werd gesproken over 150 zeer langdurige separaties. Het getal komt voort uit een optelling van het aantal langdurige separaties en afzonderingen in de GGZ in jaren 2004 tot en met 2008.Minster Klink is geschrokken van deze cijfers, zeker als je deze zo over een wat langere periode bij elkaar optelt. Elke langdurige separatie is er natuurlijk één te veel en voor alle betrokkenen is dit uiteraard een zeer ingrijpende gebeurtenis. Het veld streeft er nu naar via de projecten dwang en drang om het aantal separaties zo klein mogelijk te maken.

Uit het Bopzis-registratiesysteem van de Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) volgt dat er in de periode van 2004 tot en met 2008 in totaal 134 separaties en 17 afzonderingen zijn gemeld, die langer duurden dan 1 jaar. Het gaat dus om een periode van vijf jaar. Nova heeft deze aantallen opgeteld en komt dus uit op een aantal van 151.

Bij deze aantallen moet een belangrijke kanttekening worden geplaatst. Voor de gemelde aantallen van 151 geldt dat bij aanvang sprake was van separatie of afzondering. De beeindiging van een separatie of een afzondering wordt, in geval deze parallel loopt aan een andere dwangmaatregel zoals bijvoorbeeld dwangmedicatie, niet afzonderlijk afgemeld bij de inspectie voor de gezondheidszorg. Zoals waarschijnlijk bekend komen separatie en het toedienen van dwangmedicatie in het kader van een dwangbehandeling vaker gecombineerd voor. Pas als de volledige dwangbehandeling is beeindigd, vindt afmelding plaats. Het is ook niet verplicht op grond van de Wet bopz om de tussentijdse beeindiging van een separatie of van een afzondering – als onderdeel van de dwangbehandeling – te melden.
Dit kan betekenen dat een separatie of afzondering in werkelijkheid veel korter geduurd heeft dan een jaar, terwijl die wel als één jaar wordt geregistreerd. Dit komt bijvoorbeeld omdat de dwangmedicatie in dat geval één jaar geduurd heeft. Het registratiesysteem Bopzis kan dus een vertekend beeld opleveren van het aantal langdurende afzonderingen en separaties.

Mede hierom zal de IGZ in het kader van het speerpunt ‘terugdringen langlopende separaties’ per 2009 bij alle GGZ-instellingen nagaan hoeveel (lang)lopende separaties zij hebben, en hoe lang deze exact duren op basis van het behandelplan. Aan het eind van elk kwartaal wordt bij alle grote geïntegreerde GGZ-instellingen nagegaan in hoeverre er langlopende separaties zijn. Deze informatie wordt aangereikt aan de inspecteurs en zij toetsen elk kwartaal de langlopende separaties ter plaatse. In 2009 worden minimaal 150 langlopende separaties getoetst. Voorts worden in 2009 alle kinder- en jeugdpsychiatrische klinieken in het kader van het thema separeren bezocht. Deze analyse zal een betrouwbaar zicht geven op de echt langlopende separaties.

Uit de cijfers van de IGZ blijkt verder dat het aantal (langdurige) separaties gelukkig afneemt. Zo was het aantal separaties dat langer duurt dan één jaar in 2004 nog 44 en in 2007 was dit aantal 24. Mijn voorlopige conclusie daaruit is dat het ingezette beleid om dwang en drang in de GGZ terug te dringen effectief is, maar dat de inspanningen daar onverminderd op gericht dienen te zijn.

In de uitzending werd gesproken over 150 zeer langdurige separaties. Het getal komt voort uit een optelling van het aantal langdurige separaties en afzonderingen in de GGZ in jaren 2004 tot en met 2008.

De nadere gegevens treft u in onderstaande tabel aan.

Duur afzondering

Afzondering (verblijf in gesloten eigen kamer e.d.)

2004

2005

2006

2007

2008

Totaal

1-7 dagen

51

45

55

54

60

265

8 dagen-1 mnd

18

18

23

16

25

100

1-3 mnd

10

23

21

17

15

86

3-6 mnd

8

11

11

12

8

50

6-12 mnd

9

8

8

6

0

31

> 1 jaar

5

3

5

4

0

17

Totaal

101

108

123

109

108

549

Duur separatie

Separatie (verblijf in separeer/isoleercel)

2004

2005

2006

2007

2008

Totaal

1-7 dagen

530

561

436

383

454

2364

8 dagen-1 mnd

429

395

377

332

275

1808

1-3 mnd

216

214

193

185

151

959

3-6 mnd

70

71

85

61

52

339

6-12 mnd

49

47

42

40

12

190

> 1 jaar

44

37

29

24

0

134

Totaal

1338

1325

1162

1025

944

5794