De rol van de cliënt in patiëntveiligheid: een must geen wenselijkheid

mondigDe invalshoek van clienten is nodig om patientveiligheid te optimaliseren. Dat blijkt uit de voorstudie ‘De rol van de client in patientveiligheid: een must, geen wenselijkheid’ van het Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO.

Patientveiligheid is teamwork, maar de rol van de client ontbreekt hierin vaak nog. Clienten, familie en vertegenwoordigers hebben unieke inzichten in het zorgproces die bijdragen aan patientveiligheid. De client is immers de enige die het gehele zorgproces meemaakt en kan daarin optreden als adviseur of controleur. De zorgprofessional behoudt de eindverantwoordelijk voor de veiligheid van de client.

Voor een duurzaam effect van rol van de client is het noodzakelijk dat het perspectief van de client een integrale rol krijgt op micro-, meso-, macro- en systeemniveau: in het individuele zorgproces, op instellingsniveau, in landelijke koepelorganisaties en in de wet- en regelgeving. En dat aansluiting plaatsvindt op bestaande (inter)nationale initiatieven die intussen verder ontwikkeld, geevalueerd en geïnnoveerd dienen te worden.

Relatie professional en client
De relatie tussen de professional en de client is het uitgangpunt voor de ontwikkeling van de rol van de client in patientveiligheid. De motivatie van de professional om de client een rol te geven in het optimaliseren van patientveiligheid is daarbij een kritische succesfactor. Bewustwording bij en vaardigheden van professionals en clienten zijn dan ook cruciaal om interventies effectief in te zetten.

Internationale voorbeelden van interventies zijn landelijke campagnes met praktische informatie en tips voor professionals, clienten en zorginstellingen. Bekende nationale (praktijk)voorbeelden zijn de Patientveiligheidskaart (NPCF et al.), de informatiebrochure `Durf te vragen’ (Centrum Patientveiligheid Isala & Zorgbelang) en de animatiefilm`Help mee aan uw veilige behandeling’ (St. Maartenskliniek).

De voorstudie is uitgevoerd in opdracht van ZonMw.