Vroege menopauze kan leiden tot vroeger dement

Publicatie in internationaal wetenschappelijk tijdschrift Journal of Alzheimer Disease
Vrouwen die vroeg in de menopauze terecht komen, zouden op jongere leeftijd dementie kunnen ontwikkelen. Aanwijzingen hiervoor komen voort uit onderzoek van Tonnie Coppus van het Erasmus MC. Zij deed onderzoek bij vrouwen met het Down syndroom, waarvan bekend is dat zij een vroege menopauze hebben. De resultaten van haar onderzoek zijn te vertalen naar de algemene bevolking. Vanochtend verschijnt haar publicatie hierover in het Journal of Alzheimer Disease.

Vrouwen met Down syndroom hebben een vroege menopauze in vergelijking tot vrouwen in de algemene bevolking, respectievelijk 44 jaar en 52 jaar. Uit het onderzoek van Coppus blijkt dat er een sterke relatie bestaat tussen de leeftijd waarop de menopauze optreedt en de leeftijd waarop dementie wordt vastgesteld. Coppus: “Vrouwen met Down syndroom die een vroege menopauze hebben blijken ook op vroege leeftijd dement te worden. Bovendien vond ik in mijn onderzoek dat deze vrouwen ook op jongere leeftijd sterven.”

De ziekte van Alzheimer is de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte bij mensen met Down syndroom. De afdeling Epidemiologie van het Erasmus MC onderzoekt sinds 2000 meer dan 500 mensen met Down syndroom ouder dan 45 jaar. Daarbij wordt speciaal gekeken naar factoren die van invloed zijn op het optreden van dementie en sterfte. De gezondheidsontwikkelingen die binnen deze groep worden gevonden zijn in feite versnelde versies van de ontwikkelingen zoals die in de algemene bevolking plaatsvinden. Resultaten uit dit onderzoek zijn daarom te vertalen naar soortgelijke resultaten in de algemene bevolking.

Een eerste stap in de ontwikkeling van Alzheimer is stapeling van het zogenoemde amyloid in de hersenen. De vorming van dit amyloid gebeurt onder invloed van een bepaald gen dat bij mensen met Down syndroom in verhoogde mate aanwezig is. Down syndroom wordt veroorzaakt doordat chromosoom 21 in drievoud aanwezig is. Op dit chromosoom liggen verschillende genen die betrokken zijn bij zenuwziektes in de hersenen. De belangrijkste hiervan is het gen dat zorgt voor de productie van het eiwit amyloid. Coppus: “Door bestudering van de verschillende factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer bij mensen met Down syndroom, krijgen we ook meer inzicht in de rol van het amyloid in de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer in de algemene bevolking.”

Niet alleen bleek er een verband te zijn met de leeftijd waarop de dementie werd vastgesteld. Ook blijkt de vroege menopauze in verband te staan met het sterven op jonge leeftijd. Coppus: “Omdat dementie op zichzelf ook leidt tot een verlaging van de levensverwachting, heb ik berekeningen uitgevoerd waarin ik de resultaten heb gecorrigeerd op het effect van dementie op sterfte. Ook dan blijft het verband tussen vroege menopauze en het overlijden op jonge leeftijd bestaan. De resultaten uit dit onderzoek geven veel informatie over de relatie tussen menopauze en dementie en de relatie tussen menopauze en overlijden.”

Recente artikelen