MBO leerling is overbelast, ziek en te genezen

In Nederland bestaan 70 MBO instellingen, waarvan er 40 brede ROC’s zijn. De MBO’s zijn belangrijke toeleverancier van verzorgenden en verplegenden aan ziekenhuizen en verpleeghuizen. Net als overal zijn de 40.000 studenten van de Rotterdamse ROC’s Zadkine en Albeda in te delen in vier niveaus: Niveau 1 is drempelloos toegankelijk en wordt bevolkt door leerlingen met veelal een reeds mislukte vooropleiding. Zij komen na afronding niet verder dan ongeschoold werk zoals afwashulp in een ziekenhuiskeuken.

Op de genoemde ROC’s is 95% van de niveau 1 studenten overbelast door problemen op het terrein van somatische gezondheid, psychisch welbevinden, verslaving, huisvesting en financiele schulden. Niveau 2 ontvangt na de opleiding een startkwalificatie en kan werken onder directe leiding, bijvoorbeeld als assistente bij het uitdelen van maaltijden aan opgenomen ziekenhuispatienten. Van hun is 65% overbelast door dezelfde problemen als bij niveau 1.

Niveau 3 , de grootste groep, kan na afstuderen zelfstandig werken, bijvoorbeeld als verzorgende. Niveau 4 kan dat ook en is bovendien in staat leiding te geven. Vaak stroomt niveau 4 door naar het HBO. Van de niveau 3 en 4 studenten is 45% overbelast. Deze gegevens verstrekten Yolanda Stuifzand en collega’s van de Gemeente Rotterdam tijdens een workshop op het Julius congres Recente Ontwikkelingen in Gezondheidsonderwijs op middelbare scholen en het Middelbaar Beroeps Onderwijs, dat op 16 maart plaats vond op het Hugo de Groot College, een middelbare school op Rotterdam-Zuid.

Hondervijftig deelnemers telde dit congres, afkomstig van vele GGD’en en tal van MBO-instellingen. Vanwege de genoemde alarmerende percentages hebben de genoemde ROC’s een brief geschreven naar de Gemeenteraad van Rotterdam, die verantwoordelijk is voor de gezondheid van allen in de leeftijd min negen maanden tot 23 jaar. Ik merk op dat de meeste Rotterdamse MBO studenten jonger zijn dan 23 jaar en woonachtig zijn in de Rijnmond.

Wethouder Leonard Geluk, thans RVB voorzitter van de ROC Midden Nederland, heeft het signaal opgepikt, heeft samen met genoemde ROC’s gelobbyd bij OCW en twintig Zorgadviesteams opgericht, één per 2000 MBO studenten. Aan twaalf daarvan nemen jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen en bureau jeugdzorg medewerkers deel. Ook zijn er in overleg met de zorgverzekeraar huisartsen aangesteld: sommige niveau 1 en 2 studenten hadden geen huisarts. Thans is het ziekteverzuim drastisch teruggebracht. Het aantal studenten met problemen en het aantal problemen per student is drastisch gedaald, volgens Yolanda Stuifzand. Evaluatie onderzoek vond niet plaats. Daar hadden we geen tijd voor, was het laconieke antwoord op mijn vraag. De PPP’s van de meeste voordrachten van het 16 maart congres staan binnen kort op de website www.integratedcare.nl. Klik hier vanaf 28 maart.

Guus Schrijvers

Noot redactie
Guus Schrijvers is Hoogleraar Public health in het bijzonder
Structuur en functioneren van de Gezondheidszorg
Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijnsgeneeskunde
Universitair Medisch Centrum Utrecht
email:  a.j.p.schrijvers@umcutrecht.nl