Bijna de helft van de patiënten gaat ongezond een operatie in

Ongeveer 40% van de volwassen patienten die een operatie ondergaat heeft twee of meer leefstijlrisicofactoren, zoals overgewicht, roken of overmatig alcohol gebruik. Deze factoren kunnen leiden tot complicaties tijdens de ingreep en tot vertraagd herstel. Deze patienten vallen, volgens de onderzoekers Christa Boer en Willie Scharwächter beiden van VU medisch centrum, tussen de wal en het schip. Door gebrek aan tijd en geld bestaan er nauwelijks mogelijkheden om de patient te ondersteunen bij het verbeteren van de gezondheid voor de operatie. De onderzoekers pleiten daarom voor meer begeleiding en preventie. Zorgverzekeraars zouden hier budget voor beschikbaar moeten stellen.

De afdeling anesthesiologie van VUmc doet al enige tijd onderzoek naar het voorkomen van gezondheidsrisico’s bij te opereren patienten binnen het project ‘Gezond Opereren’. Het project beoogt tijdens en na de operatie de risico’s terug te dringen die het gevolg zijn van een ongezonde leefstijl.
Bij 1228 volwassen patienten die de anesthesioloog voor een preoperatieve risicoscreening bezochten is onderzocht of zij last hebben van overgewicht, hoge bloeddruk en/of diabetes en of zij roken en overmatig alcohol en/of drugs gebruiken. Daarnaast werd geevalueerd of patienten voldoende lichamelijk actief zijn. Uit het onderzoek blijkt dat een groot deel van de patienten geen weet heeft van het eigen overgewicht en de te hoge bloeddruk.

De onderzoekers pleiten daarom voor meer preventieve maatregelen in de vorm van voorlichting en het begeleiden van patienten voorafgaand aan de ingreep. Scharwächter: “Een operatieve ingreep kan een belangrijke motivator zijn voor het starten met een gezonde leefstijl. Het terugdringen van de risico’s kan tevens gunstige gevolgen hebben op het beloop van de operatie en de gezondheid van de patient op langere termijn. Zo kan het stoppen met roken een paar weken voor de ingreep de conditie al aanmerkelijk verbeteren. Het mes snijdt zo aan twee kanten: enerzijds kunnen de operatierisico’s en de opnameduur worden teruggebracht en anderzijds biedt het de patient kans op gezondheidswinst op langere termijn.”

Het is helaas de vraag of er in de nabije toekomst geld beschikbaar wordt gesteld om patienten te kunnen begeleiden in het verbeteren van hun gezondheid. Scharwächter is om die reden begonnen om meer belangstelling voor preventie te genereren bij zowel zorgverzekeraars als andere subsidieverstrekkers.