Boek geschiedenis gezondheidszorg Maastricht

Academisch ziekenhuis Maastricht
25Jaar geleden opende het academisch ziekenhuis Maastricht zijn deuren. In het kader van dat jubileum is de geschiedenis van de gezondheidszorg in Maastricht in kaart gebracht. Het boek dat daar de weerslag van is, getiteld ‘Van godshuis naar academisch ziekenhuis’, wordt aanstaande vrijdag (7 oktober) gepresenteerd. Tevens wordt dan een tentoonstelling geopend met oude afbeeldingen en historische attributen uit de gezondheidszorg.

In het boekwerk wordt de geschiedenis van de gezondheidszorg in Maastricht beschreven. De zieken, de ziektes, de ziekenhuiszorg en de dokters worden daarbij gepresenteerd tegen de achtergrond van de geschiedenis van de stad en de ontwikkeling van de geneeskunde in Europa. Het gaat over pelgrims, over garnizoenen, over openbare anatomische lessen, over kloosterzusters en -broeders, over de eerste röntgenopname in Nederland, over chirurgijns. Maar vooral ook over de ontwikkeling van de ziekenhuiszorg in Maastricht. Van het eerste gasthuis van Nederland, het Sint-Servaasgasthuis uit de tiende eeuw, via het gesticht Calvarienberg, het Sint-Annadalziekenhuis tot het academisch ziekenhuis Maastricht/ Maastricht Universitair Medisch Centrum+.

Het boek is samengesteld door een redactie onder leiding van prof. dr. Harry Hillen, oud-decaan van de faculteit geneeskunde (de huidige FHML) en emeritus-professor Jos van Engelshoven, radioloog. Bij hun speurtocht naar historische wetenswaardigheden zijn zij gestuit op documenten waarvan het bestaan niet eerder bekend was. Zo troffen ze het contract aan van de eerste armendokter van Maastricht, de statuten van het eerste chirurgijnsgilde uit 1651 en de statuten van het Sint-Servaasgasthuis.

De mooiste ontdekking vindt Hillen zelf het gegeven dat er in Maastricht een zekere competitie was tussen intellectuelen, als gevolg van het zogenoemde simultaneum, een gebied waarin gelijke rechten golden voor katholieken en protestanten. “Belangrijke mannen in de ontwikkeling van de medische wetenschap in Maastricht, Pelerin en Vrijthof, hadden in Leiden aan de universiteit gestudeerd en waren allebei protestant (Pelerin hugenoot, Vrijthof gereformeerd). Zij brachten heel veel kennis in. Er ontstond al gauw een zekere intellectuele competitie tussen katholieken en protestanten. Dat is heel goed geweest voor de stad. Er is een unieke verzameling geschriften en boeken uit die tijd bewaard gebleven.”

De presentatie van het boek gaat vergezeld van een expositie waarin voorbeelden van deze verzameling getoond worden, zoals boeken uit de zeventiende en achttiende eeuw en een aanplakbiljet van een openbare anatomische les. Ook is er een deel te zien van een van de eerste röntgenapparaten überhaupt, een apparaat dat in 1896 in Maastricht gebouwd is.

Het boek ‘Van godshuis naar academisch ziekenhuis’ wordt aanstaande vrijdag, 7 oktober, om 15.00 uur gepresenteerd. Het eerste exemplaar wordt aangeboden aan de voorzitter van de Raad van Bestuur van het Maastricht UMC+, drs. Guy Peeters. Tevens wordt er een borstbeeld onthuld van Lambertus Theodorus van Kleef, geneesheer/ chirurgijn en bouwer/ directeur van Calvarienberg, een van de voorlopers van het Maastricht UMC+. De nieuwe bestuurstoren aan de noordkant van het Maastricht UMC+ is naar deze geneesheer vernoemd. Boekpresentatie en opening expositie vinden plaats op de loopbrug richting Lambert van Kleeftoren.