Dementieorganisaties vragen verbod op vastbinden

Aanstaande woensdag bespreekt de Tweede Kamer het wetsvoorstel Zorg en Dwang. Deze wet moet mensen met dementie beschermen tegen onnodige vrijheidsbeperking. Alzheimer Nederland, Innovatiekring Dementie en LOC Zeggenschap in Zorg willen dat in de wet een verbod komt op het vastbinden (fixatie) met onrustbanden en verpleegdekens, Verder vinden zij dat het huidige wetsvoorstel onvoldoende bescherming biedt aan mensen met dementie.

Verbod op vastbinden (‘fixatie’)
Met fixatie trachten zorginstellingen valletsel en probleemgedrag te bestrijden. Fixatie werkt in de regel echter averechts en brengt ernstige schade toe aan de gezondheid en kwaliteit van leven. Oktober vorig jaar wees een langdurend onderzoek van de Universiteit Maastricht opnieuw uit dat zorginstellingen veilig met fixatie kunnen stoppen, zonder dat dit leidt tot meer ernstige valletsels of meer gebruik van kalmerende medicatie of extra kosten.^1

Versuffende medicatie
Een ander knelpunt zijn de antipsychotica, die op grote schaal worden toegediend aan mensen met dementie, ondanks het feit dat wetenschappers al vele jaren waarschuwen voor de geringe werking en de ernstige – zelfs levensbedreigende ^2 – bijwerkingen.

Betere bescherming
De drie organisaties zijn ongerust omdat het huidige wetsvoorstel onvoldoende bescherming biedt en zelfs de deur open zet voor meer vrijheidsbeperking. Zij pleiten er daarom voor het terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen en een verbod op fixatie in de wet op te nemen.

Medisch Contact berekende in juni 2011 dat op basis van internationaal onderzoek ervan uitgegaan moet worden dat in Nederland jaarlijks 550 tot 760 ouderen sterven aan de bijwerkingen van antipsychotica. Zij pleiten er daarom voor het terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen en een verbod op fixatie in de wet op te nemen.

1. Zie Bericht voor beleidsmakers en volksvertegenwoordigers inzake vrijheidsbeperkende maatregelen in de ouderenzorg, 12 oktober 2011 van de Universiteit Maastricht prof. dr. Jan Hamers
2. Zie onder meer:
+ Richtlijn Diagnostiek en medicamenteuze behandeling van dementie, Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie / CBO Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg 2005 , blz. 108- 113
+ Het promotieonderzoek ‘Neuropsychiatric symptoms in Dutch nursing home patients with dementia’ van dr. Sytze Zuidema van de Radboud universiteit in 2008.
+ Het promotieonderzoek ‘Balancing the benefits and risks of antipsychotic use in elderly patients’ van dr. Bart Kleijer van de Universiteit Utrecht in 2011.