HPV-screening geeft 50 – 70 % meer bescherming dan uitstrijkje

baarmoederhalskanker-200x200Voor het eerst is statistisch hard gemaakt dat het screenen van vrouwen op het HPV-virus meer gevallen van baarmoederhalskanker voorkomt dan de gangbare methode – het afnemen van een uitstrijkje. Dat publiceren onderzoekers op 3 november in het toonaangevende tijdschrift The Lancet. Zij voegden hiervoor bestaande onderzoeken in Engeland, Italië, Nederland en Zweden samen. De Nederlandse bijdrage aan deze studie komt van HPV-onderzoekers van VU medisch centrum.

HPV (human papilloma virus) is een veel voorkomend virus, dat meestal geen problemen veroorzaakt en door het lichaam zelf wordt opgeruimd. Het kan echter in de baarmoeder van een vrouw een verandering in sommige cellen in gang zetten, die een voorbode kan zijn voor baarmoederhalskanker. Daarom kunnen vrouwen van dertig tot zestig jaar in Nederland, en veel andere landen, elke vijf jaar een uitstrijkje laten afnemen. De cellen van het uitstrijkje worden onder de microscoop onderzocht op afwijkingen. Dit heeft als nadeel dat het om een steekproef gaat; de onderzoeker achter de microscoop zou afwijkende cellen kunnen missen. Een gevoeliger methode is het om middels een DNA-test weefsel uit de baarmoeder te testen op het HPV-virus; zogeheten HPV-screening.

Statistische power
Onderzoekers van onder meer VUmc Cancer Center Amsterdam (CCA) hebben nu de data genomen van vier bestaande studies naar de verschillen in effectiviteit tussen uitstrijkje en HPV-screening bij het voorkómen van baarmoederhalskanker. Juist door deze studies uit Italië, Nederland, Engeland en Zweden te combineren, tonen zij voor het eerst aan dat HPV-screening meer kankergevallen voorkomt dan het uitstrijkje. ‘We hadden al aanwijzingen hiervoor, maar elke studie afzonderlijk was nog niet groot genoeg. Door ze samen te nemen, krijgen we een studie van 175.000 vrouwen en hebben we wél voldoende statistische power’, zegt dr. Hans Berkhof, biostatisticus bij VUmc CCA en projectmanager van de studie.

Meer bescherming
In deze populatie bleken na 2,5 jaar minder kankergevallen voor te komen bij vrouwen die HPV-screening hadden ondergaan. De onderzoekers schatten dat HPV-screening 50 tot 70 % meer vrouwen beschermt tegen kanker dan het uitstrijkje. Ook concluderen ze dat een interval van minimaal vijf jaar het beste is voor HPV-screening. ‘Onze analyse laat duidelijk zien dat HPV-screening meer gevallen van baarmoederhalskanker voorkomt dan het uitstrijkje. Daarom pleiten wij voor het implementeren van de screening voor vrouwen vanaf dertig jaar oud, om de vijf jaar’, aldus prof.dr. Chris Meijer, hoogleraar pathologie bij VUmc en laatste auteur van de studie.

Steun voor minister
De bevindingen van de onderzoekers zijn wetenschappelijke steun voor de plannen van minister Schippers van VWS. Zij maakte recent bekend dat ze HPV-screening vanaf 2016 wil invoeren. Dit zal het bevolkingsonderzoek niet alleen effectiever maken, maar ook goedkoper. Als een vrouw na haar veertigste namelijk niet HPV-geïnfecteerd is, kan het screeningsinterval veilig naar tien jaar.

Bron: VU