‘Digitalisering zorg biedt kansen voor mensen met gezondheidsachterstand’

Patiënten die het meest gebaat zijn bij digitalisering van de zorg worden vaak vergeten | Trouw

Uit het RVS-rapport Een eerlijke kans op een gezond leven blijkt dat niet iedereen profiteert van zorginnovaties. Miljoenen Nederlanders hebben beperkte digitale vaardigheden, zijn laaggeletterd of hebben moeite met begrijpend lezen, of hebben geen smartphone of onbeperkte toegang tot internet. Zij horen tot de groep met gezondheidsachterstanden waar de RVS zich terecht zorgen om maakt.

Digitalisering biedt ook kansen

Dat is jammer, want digitalisering biedt juist ook kansen voor groepen met een gezondheidsachterstand. Deze digitale innovaties sluiten nu vaak vooral goed aan bij de hoogopgeleide, actieve, participerende patiënt. Niet bij de laagopgeleide patiënten, vaak met meer aandoeningen tegelijk, in een sociaal-maatschappelijke achterstandspositie, bij ouderen, gehandicapten, of mensen met een communicatiebeperking. Zij worden niet gezien als de groep waarvoor digitale gezondheidsinterventies het grootste verschil kunnen maken, en waar het ontwerp van deze interventies bij moet aansluiten. Zo worden de kwetsbaarste groepen opnieuw onbedoeld buitengesloten en profiteren zij niet van nieuwe technieken.

Nieuwe technologie

De oplossing zit hem niet alleen in de techniek maar ook in de implementatie en digitale transformatie. Dat merken wij bijvoorbeeld in de projecten voor Active Assisted Living (AAL), die vanuit de Europese Unie worden opgezet. Binnen deze internationale projecten voor de creatie van nieuwe zorgtechnologie om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen, staat co-creatie centraal. We co-creëren iteratief samen met de eindgebruiker, wat betekent dat van meet af aan de doelgroep betrokken is bij het ontwerp en ontwikkeling van een nieuwe technologie.

Op die manier komen vraagstukken over gebruikersgemak, maar ook ethische vraagstukken over veilig gebruik en privacy, veel duidelijker in beeld. Bovendien ondersteunen we zorgaanbieders ook bij de implementatie van technologie op een andere manier. Namelijk door zorgprofessionals met verschil in digitale vaardigheden ook verschillend te faciliteren. Samen met partners ontwikkelde we vier digitypes met wie je op verschillende niveaus tech kan implementeren. Op die manier hopen we dat nieuwe technieken ook gebruikt kunnen worden door de groepen die ze het hardst nodig hebben.

Dit is een expertquote van Henk Herman Nap van Vilans, in het kader van ANP Expert Support. Henk Herman Nap is Senior onderzoeker Ehealth bij Vilans.

Bron: ANP Expert Support