Voorkomen en herkennen van CVA

Academisch ziekenhuis Maastricht
De Europese Dag van de Beroerte is dit jaar op dinsdag 10 mei 2011. Thema van deze CVA -preventiedag is het ‘Voorkomen en Herkennen van een CVA’ waarmee levens kunnen worden gered. Ook zal er aandacht worden besteed aan de (on)zichtbare gevolgen van een CVA (een Cerebraal Vasculair Accident).

In Nederland krijgen per jaar 41.000 (méér dan 100 per dag) mensen een CVA. Een CVA, ofwel beroerte, is een herseninfarct of hersenbloeding. Het is één van de belangrijkste oorzaken van invaliditeit én is doodsoorzaak nummer één onder vrouwen. Per jaar overlijden circa 10.000 mensen als gevolg van een CVA. Naar schatting moeten in Nederland 500.000 getroffenen leven met de zichtbare en onzichtbare gevolgen van een CVA. Ook voor de omgeving, zoals partner en kinderen, kan een CVA een enorme invloed op het leven hebben.

Time is brain
Nog altijd geldt in geval van een CVA: ‘Tijd is hersenen’ (‘Time is brain’). In geval van een acuut herseninfarct, waarbij een bloedvat in het hoofd door een stolsel is afgesloten, kan de patient een stolseloplossend middel via een infuus krijgen toegediend, de zogenaamde intraveneuze trombolyse-behandeling. Hiermee kan de schade worden beperkt. “Deze behandeling kan alleen in de eerste uren na het ontstaan van de klachten worden gegeven. De tijd waarbinnen Trombolyse kan worden toegediend is nu verruimd van 3 tot 4,5 uur na het incident”, licht de Maastrichtse neurologe dr. Julie Staals toe. “Bovendien kunnen we behalve de intraveneuse trombolyse, nu ook tot 6 uur na het incident intra-arteriele trombolyse toepassen, waarbij we middels een catheterisatie de trombolyse heel lokaal in het bloedvat in het hoofd kunnen toedienen.”

Alertheid
Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen, maar alertheid bij de eerste tekenen van een vermeend CVA blijft geboden, want hoe sneller hulp kan worden geboden, hoe beter. Een CVA is te herkennen aan onder meer verlammingsverschijnselen van een arm en/of been (links of rechts), scheve mond en verwarde spraak. Vermoedt of constateert men een CVA dan dient men onmiddellijk 112 te bellen. “Helaas zijn er nog veel mensen die een beroerte niet herkennen, of te lang wachten met het inschakelen van hulp. Dat is jammer omdat we dan te laat zijn voor de trombolyse-behandeling.” aldus Staals.

Focusgroep
Verbetering van de acute zorg voor een CVA-patient is ook het streven van de zogeheten CVA-Focusgroep waar Staals namens het azM voorzitter van is. Hierin zitten neurologen van de Limburgse ziekenhuizen en vertegenwoordigers van de ambulancedienst en de huisartsenpost.. De groep komt regelmatig bij elkaar om afspraken te maken over de acute opvang van CVA-patienten. Vanaf het moment dat iemand met een mogelijk CVA de huisarts of 112 belt, tot en met het starten van een trombolyse-behandeling in het ziekenhuis, is snelheid geboden, en daarvoor moet de logistiek onderling goed geregeld zijn.

Thema
Nog steeds weten veel mensen niet wat een beroerte of een CVA is en zullen dus ook niet weten hoe je deze moet herkennen en welke actie men moet nemen. Daarom is in 2011 als thema van de CVA-preventiedag gekozen voor ‘Voorkom en Herken’. Voorkomen kan door een goede voeding, voldoende bewegen, niet roken en matig met alcohol. Ook herkennen en behandelen van risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, een te hoog suiker- of cholesterolgehalte en overgewicht, zijn belangrijk. Herkennen van een beroerte kan door alert te zijn op de verschijnselen van een beroerte, en dan direct 112 te bellen.

Waar?
Op 10 mei kan men in Nederland op diverse locaties, zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen, revalidatiecentra, etc. informatie krijgen over het herkennen en voorkomen van een beroerte. Deelnemende ziekenhuizen in Limburg zijn het azM in Maastricht, het VieCuri-ziekenhuis in Venlo, het Laurentius-ziekenhuis in Roermond en het St. Jansgasthuis in Weert.

Maastricht
In het Maastrichtse ziekenhuis wordt in de centrale hal een kleine informatiemarkt ingericht. Er is informatie verkrijgbaar over het herkennen en voorkomen van een beroerte, over risicofactoren, over de zichtbare en onzichtbare gevolgen van een beroerte, en over de CVA-patientenvereniging. Neurologen en vrijwilligers van de Nederlandse CVA-patientenvereniging ‘Samen verder’ zijn aanwezig om vragen te beantwoorden. Tevens zullen er kaartjes met de FAST-test uitgedeeld worden, om aandacht te creeren voor het belang van het snel herkennen van een beroerte.

10 mei: Voorkomen en herkennen van CVA
Bron: SdC Auteur: SdC